I SA/Gd 982/01
WyrokWSA w Gdańsku2004-10-27
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Tomasz Kolanowski, Ewa Kwarcińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w miesiącu otrzymania faktury (lub w miesiącu następnym), jeśli otrzymał jedynie fax tej faktury w styczniu 2000 r., a oryginał pocztą w lutym 2000 r., a także czy zasadne jest nałożenie dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 30% zawyżenia podatku naliczonego w takiej sytuacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje nie wcześniej niż w miesiącu otrzymania oryginału faktury lub w miesiącu następnym. Otrzymanie faxu faktury nie uprawnia do wcześniejszego odliczenia. Sąd uchylił jednak decyzję w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał przepisy o dodatkowym zobowiązaniu podatkowym za niezgodne z Konstytucją w odniesieniu do osób fizycznych i spółek cywilnych, gdy mogą być stosowane inne sankcje karne skarbowe.Stan faktyczny
Spółka cywilna złożyła deklarację VAT-7 za styczeń 2000 r., wykazując podatek naliczony z faktury za zakup ultrasonografu, którą otrzymała faksem 31 stycznia 2000 r., a oryginał pocztą 3 lutego 2000 r. Organy podatkowe uznały, że odliczenie podatku naliczonego w styczniu było nieprawidłowe, a dodatkowo nałożyły na spółkę dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Spółka wniosła skargę, kwestionując zarówno datę otrzymania faktury, jak i zasadność nałożenia dodatkowego zobowiązania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej oraz decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 21 lutego 2001 r. w części ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe, a w pozostałym zakresie skargę oddalił. Zasądził od Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Sławomir Kozik /spr./ Sędziowie WSA Tomasz Kolanowski NSA Ewa Kwarcińska Protokolant: Marzena Cybulska po rozpoznaniu w dniu 27 października 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi I. W., C. W., A. W. – P. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 7 maja 2001 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty różnicy podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2000 r. do rozliczenia w następnym okresie oraz ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego. I uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 21 lutego 2001 r. Nr [...] w części ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe, II w pozostałym zakresie skargę oddala, III zasądza od Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 1.600,- zł (jeden tysiąc sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedsiębiorstwo Handlu Zagranicznego "A" s.c. złożyło w dniu 18.02.2000 r. w Urzędzie Skarbowym deklarację dla podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2000 r. wykazując wartość sprzedaży netto w kwocie 1.821.966 zł (w tym sprzedaż traktowana jako eksport opodatkowana stawką 0% - 1.821.858 zł), podatek należny w wysokości 18,- zł, zakupy towarów i usług zaliczanych do środków trwałych, związane wyłącznie ze sprzedażą opodatkowaną w kwocie 1.499,- zł, zakupy towarów pozostałych - 177.156,- zł oraz podatek naliczony do odliczenia w wysokości 43.648,- zł. Obliczona w ten sposób kwota do zwrotu wykazana jako kwota nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc wyniosła 43.630,- zł.
W dniu 24.07.2000 r. przeprowadzono u podatnika kontrolę w zakresie prawidłowości rozliczenia z budżetem z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2000 r. Kontrolą objęto dokumenty źródłowe tj. faktury sprzedaży oraz zakupu, a także ewidencje sprzedaży i zakupu VAT za kontrolowany okres, które posłużyły do sporządzenia deklaracji VAT-7 za miesiąc styczeń 2000 r. Na podstawie okazanych dokumentów stwierdzono, iż spółka w miesiącu styczniu dokonała zakupu ultrasonografu udokumentowanego fakturą VAT Nr 32/01/2000 wystawioną w dniu 31.01.2000 r. przez "B" z P. o wartości netto 122.131,15- zł, podatek VAT 26.868,85- zł, a także usługi leasingowej dotyczącej leasingu samochodu ciężarowo - osobowego marki Freelander 2,0 cl 5DR na podstawie umowy z dnia 27.01.2000 r. zawartej z [...] Funduszem Leasingowym Spółka Akcyjna w Ł. Przedmiotowe faktury o numerach F01/F/GD/0005 i F01/F/GD/0006 wystawione na leasingobiorcę PHZ "A" s.c. w dacie 28.01.2000 r. na kwotę netto - odpowiednio - 44.322,60- zł i 1.969,89- zł oraz podatek VAT 9.750,97- zł i 433,39- zł dotyczyły opłaty wstępnej oraz prowizji do wymienionej wyżej umowy leasingowej.
Ponadto w kontrolowanym okresie spółka poniosła koszty związane z zakupem usług obcych (telekomunikacyjnych, eksploatacyjnych, kserograficznych), nabyciem środków spożywczych oraz zapłatą czynszu. Powyższe zakupy zostały przez spółkę zaewidencjonowane w rejestrze zakupu w miesiącu styczniu 2000 r., zaś podatek naliczony z powołanych wyżej faktur został wykazany w złożonej w dniu 18.02.2000 r. deklaracji VAT-7 za miesiąc styczeń 2000 r. Ustalenia kontroli wykazały, że sprzedaż przez podatnika części zamiennych do silników okrętowych udokumentowana fakturami Nr 01/1/2000 z dnia 6.01.2000 r. oraz Nr 02/1/2000 z dnia 6.01.2000 r. zakupionych za granicą i objętych procedurą składu celnego wykazana została przez podmiot kontrolowany jako eksport opodatkowany stawką VAT 0%. Na fakturach sprzedaży określono, że sprzedaż na składzie celnym nie podlega opodatkowaniu VAT.
W dniu 23 sierpnia 2000 r. Urząd Skarbowy przeprowadził na zlecenie Urzędu Skarbowego kontrolę u wystawcy faktury Nr 32/01/2000 z dnia 31.01.2000 r. tj. w firmie "B", która wykazała, że wymieniona faktura została wysłana pocztą w dniu 31.01.2000 r. Ustaleń w tej mierze dokonano na podstawie zapisów w Pocztowej książce nadawczej, gdzie pod poz. 2 dokonano adnotacji o wysłaniu oryginału faktury VAT Nr 32/01/2000 z dnia 31.01.2000 r. pocztą.
W dniu 21 grudnia 2000 r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie podatkowe wobec spółki "A" w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące styczeń i maj 2000 r.
Organ podatkowy I instancji uznał, że faktura Nr 32/01/2000 z dnia 31.01.2000 r. wystawiona przez "B" z siedzibą w P. ul. [...] dokumentująca zakup ultrasonografu i wysłana przesyłką pocztową w dacie jej wystawienia nie była w posiadaniu PHZ "A" s.c. w G. ul. [...] w dniu 31.01.2000 r. , a więc w miesiącu styczniu 2000 r., a zatem stosownie do postanowień art. 19 ust. 3 pkt. l ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 z późn.zm.) stanowiącym, iż prawo podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług następuje nie wcześniej niż w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał faktury i nie później niż rozliczeniu za miesiąc następny, miesiącem właściwym do odliczenia podatku naliczonego z wymienionej faktury był miesiąc luty lub marzec roku 2000.
Zgodnie zaś z art. 19 ust. 3b ww. ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. w przypadku uchybienia terminom, o których mowa w ust. 3 podatnik traci prawo od obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, o którym mowa w ust. 2 i 2a. Wcześniejsze zaewidencjonowanie faktury Nr 32/01/2000 z dnia 31.01.2000 r. w rejestrze zakupu oraz ujęcie wynikającego z tej faktury podatku naliczonego w kwocie 26.868,85- zł w deklaracji VAT-7 za miesiąc styczeń 2000 r. spowodowało zawyżenie przez podatnika podatku naliczonego do odliczenia, a tym samym naruszenie przepisu art. 19 ust. 3 pkt. 1 ww. ustawy. W złożonych w dacie 20.11.2000 r. wyjaśnieniach I. W. w imieniu s.c. "A" oświadczył, iż ww. fakturę otrzymano faksem w dniu 31.01.2000 r. zaś oryginał pocztą w dniu 3.02.2000 r. W piśmie z dnia 2.02.2001 r. podatnik wyjaśnił, iż ujęcie w deklaracji VAT-7 za miesiąc styczeń 2000 r. kwoty 26.868,85- zł wynikającej z zakwestionowanej faktury Nr 32/01/2000 z dnia 31.01.2000 r. wystawionej przez "B" nastąpiło nieumyślnie z powodu dosłownej interpretacji art. 6 ust. 4 ustawy VAT cytowanej na wstępie stanowiącej – "Jeżeli sprzedaż towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą., obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury".., a więc w tym konkretnym przypadku faktura wystawiona 31.01.2000 r. i otrzymana w tym dniu faksem (oraz wysłana pocztą) należy do ewidencji podatkowej za styczeń. Złożone przez stronę wyjaśnienia są zbieżne z wywodami zawartymi w piśmie z dnia 20.11.2000 r., w którym to podatnik przyznał, iż w/w fakturę otrzymał faksem 31.01.2000 r., zaś oryginał pocztą w dniu 3 lutego i na tej podstawie zaksięgował ją w miesiącu styczniu 2000 r. Powyższa okoliczność znajduje także potwierdzenie w dokonanej w dacie 4.02.2000 r. przez I. W. adnotacji na wymienionej fakturze, iż zakupu materiału handlowego (ultrasonografu) dokonano na eksport do Rosji - do rozliczenia barterowego.
Decyzją z dnia 21 lutego 2001 r. Urząd Skarbowy określił spółce cywilnej "A" I.W. i Spółka w G. z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2000 r. kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 16.761,- zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 8.060,- zł w miejsce deklarowanej przez podatnika kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 43.630,- zł.
W ocenie organu I instancji zgromadzony materiał dowodowy pozwolił na bezsporne ustalenie, że podatnik rozliczając podarek naliczony w kwocie 26.868,85- zł za miesiąc styczeń 2000 roku zawarty w fakturze Nr 32/01/2000 z dnia 31.01.2000 r. dokumentującej zakup ultrasonografu otrzymanej w miesiącu lutym 2000 r. nie spełnił warunków do skorzystania z prawa do obniżenia podatku należnego określonych w art. 19 ust. 3 pkt. l i ust. 3 b ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, bowiem obniżenie kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług następuje nie wcześniej niż w rozliczeniu za m-c, w którym podatnik otrzymał fakturę albo dokument celny i nie później niż w rozliczeniu za m-c następny. Niespornie zaś otrzymanie oryginału faktury nastąpiło w miesiącu lutym. Dodatkowo organ I instancji wskazał, iż w miesiącu styczniu podatnik wykonywał zarówno czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT jak i nie podlegające opodatkowaniu. Wykazano, że sprzedaż towarów wg faktur Nr 01/1/2000 i 02/1/2000 dotyczyła towarów złożonych w składzie celnym stąd odmiennie od deklarowanej przez podatnika wartość sprzedaży eksportowej opodatkowanej stawką 0% przyjęto w wysokości 0,- zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o jej uchylenie. Zdaniem podatnika dowody zgromadzone w sprawie przez urząd skarbowy nie pozwalają na jednoznaczne wskazanie daty otrzymania faktury Nr 32/01/2000, gdyż urząd skarbowy nie wyjaśnił czy zapis w księdze nadawczej wskazywał w swojej treści właśnie tę fakturę.
Izba Skarbowa decyzją z dnia 7 maja 2001 r. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w sprawie niniejszej istotę sporu stanowi prawidłowość określenia przez organ pierwszej instancji Przedsiębiorstwu Handlu Zagranicznego "A" s.c. w G. kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc styczeń 2000 r. do rozliczenia w następnym okresie w wysokości 16.761,- zł oraz ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 27 ust. 6 ww. ustawy VAT w kwocie 8.060,- zł.
Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie niespornym jest, że w dniu 18.02.2000 r. spółka złożyła deklarację VAT-7 dla podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2000 r. wykazując sprzedaż opodatkowaną wg stawki 22%, 7% (towary spożywcze przekazane na cele reprezentacji i reklamy) oraz eksport opodatkowany stawką 0%, podatek należny w kwocie 18,- zł oraz zakupy towarów i usług zaliczanych do środków trwałych w wysokości 1.499,- zł, towarów pozostałych związanych wyłącznie ze sprzedażą opodatkowaną w kwocie 177.156,- zł, podatek naliczony 43.648,- zł i wykazała w konsekwencji samoobliczenia nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w kwocie 43.630,- zł. Kontrolę prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2000 r. urząd skarbowy przeprowadził u podatnika w dniu 24.07.2000 r. W wyniku tej kontroli stwierdzono, że dane zawarte w poz. 53 i 54 deklaracji VAT-7 za miesiąc styczeń 2000 r. wynikają z ewidencji zakupu VAT za ten miesiąc, do której wpisano m.in. zakup ultrasonografu kwota netto 122.131,15- zł, podatek VAT 26.868,85- zł, udokumentowanego fakturą Nr 32/01/2000 wystawioną przez "B" w dacie 31.01.2000 r. i stwierdzającą sprzedaż w tymże dniu.
Organ drugiej instancji wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że spółka ww. fakturę otrzymała faksem w dniu 31.01.2000 r. zaś oryginał pocztą w dniu 3 lutego 2000 r. Tą fakturę podatnik ujął w ewidencji zakupu VAT w miesiącu styczniu. Izba Skarbowa podzieliła trafność stanowiska wyrażonego przez organ pierwszej instancji, że faktura dotycząca zakupu ultrasonografu, o którym mowa wyżej nie była w posiadaniu spółki w dniu 31.01.2000 r., a więc w miesiącu styczniu 2000 r. Świadczą o tym wyjaśnienia strony z dnia 20.11.2000 r. o otrzymaniu oryginału faktury w dniu 3.02.2000 r., zapisy w pocztowej książce nadawczej u wystawiającego fakturę P. O.-K. "B" potwierdzające wysłanie pocztą oryginału przedmiotowej faktury w dniu 31.01.2000 r. z wyraźnym zaznaczeniem w poz. 2, iż chodzi o fakturę Nr 32/01/2000 z dnia 31.01.2000 r., jak również adnotacje na odwrocie faktury poczynione przez I. W. w dniu 4.02.2000 r. Organ przedstawił również, iż strona w toku prowadzonego postępowania podatkowego nie kwestionowała, że oryginał wymienionej faktury otrzymała w miesiącu lutym 2000 r. W złożonym wyjaśnieniu z dnia 20.11.2000 r. określiła datę otrzymania tego dokumentu na 3 luty 2000 r. , natomiast w przesłanych do urzędu skarbowego uwagach i wnioskach do analizy protokołów kontroli z dnia 2.02.2001 r. wyjaśniła, że ujęcie w deklaracji VAT-7 za miesiąc styczeń 2000 r. zakwestionowanej faktury nastąpiło nieumyślnie z powodu dosłownej interpretacji art. 6 ust. 4 ww. ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. stanowiącym, że jeżeli sprzedaż lub wykonanie usługi powinno być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury.
W ocenie Izby Skarbowej argumenty strony, iż fakturę Nr 32/01/2000 otrzymano w miesiącu jej zaewidencjonowania czyli w miesiącu styczniu 2000 r. nie są zgodne ze stanem faktycznym, gdyż z akt sprawy wynika, że podatnik otrzymał oryginał przedmiotowej faktury w miesiącu lutym 2000 r. i miał zatem w rozumieniu art. 19 ust. 1-3 ww. ustawy o VAT prawo do odliczenia podatku naliczonego w niej zawartego w deklaracji za miesiąc styczeń 2000 r. Czynności kontrolne przeprowadzone przez urząd skarbowy właściwy dla wystawcy faktury niespornie dowiodły, że wysłanie oryginału przedmiotowej faktury nastąpiło przesyłką pocztową w dacie 31.01.2000 r. Równocześnie podatnik w piśmie z dnia 20.11.2000 r. oświadczył, że oryginał faktury spółka otrzymała 3.02.2000 r. Wbrew stanowisku spółki ciężar udowodnienia daty otrzymania faktury spoczywa na podatniku, który winien udokumentować i wskazać tę datę tak, aby mógł skorzystać ze swojego uprawnienia do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony w przewidzianym przez prawo terminie. Wynika to z faktu, że w rozumieniu art. 19 ust. 1-3 ww. ustawy o VAT, to podatnik decyduje o tym czy skorzysta z przysługującego mu prawa do odliczenia podatku naliczonego. Stosownie do art. 19 ust. 3 pkt. 1 ww. ustawy o VAT obniżenie podatku należnego następuje nie wcześniej niż w miesiącu, w którym podatnik otrzymał fakturę albo dokument celny i nie później niż w rozliczeniu za miesiąc następny. Z brzmienia tego przepisu wynika, że odliczenie podatku naliczonego nie może nastąpić ani przed określonym w ustawie momencie ani po upływie wskazanego tam terminu. Wcześniejsze odliczenie podatku naliczonego jest niedopuszczalne i powoduje w rezultacie zawyżenie kwoty podatku naliczonego uzasadniające zastosowanie sankcji na podstawie art. 27 ust. 6 ww. ustawy. Skoro zatem odliczenie podatku naliczonego jest prawem podatnika, to obowiązany jest on udowodnić okoliczność, z której wywodzi skutki prawne (prawo do odliczenia). Ponieważ o tym, kiedy może być odliczony podatek naliczony uwidoczniony w fakturze VAT, decyduje data otrzymania faktury, a ta wynika z uwidocznionej na niej daty wpływu, to w interesie strony leżało prawidłowe zaewidencjonowanie wpływu oryginału faktury nadanej przesyłką pocztową w dniu 31.01.2000 r.
W ocenie Izby Skarbowej zasadnie organ podatkowy I instancji przyjął, że otrzymanie faktury Nr 32/01/2000 z dnia 31.01.2000 r. nastąpiło w miesiącu lutym. Zatem w świetle regulacji art. 19 ust. 3 pkt. l brak było podstaw do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony udokumentowany tą fakturą w rozliczeniu za miesiąc styczeń. Stosownie do regulacji zawartej w § 50 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 109, poz. 1245) dla prawa do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług decydujące znaczenie ma dysponowanie oryginałem faktury (dokumentem odprawy celnej) w miesiącu, w którym dokonuje się odliczeń. Posiadanie zatem przez podatnika w dniu 31.01.2000 r. jedynie faksu faktury nie uprawnia do skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego w miesiącu wystawienia faktury tj. z uprawnień przewidzianych w art. 19 ust. 3 ww. ustawy o VAT.
Izba Skarbowa za prawidłowe uznała również ustalenie przez organ pierwszej instancji dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 8.060,- zł. Zgodnie z przepisem art. 27 ust. 6 cytowanej ustawy o VAT w przypadku stwierdzenia, iż podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zwrotu różnicy podatku lub zwrot podatku naliczonego w wysokości wyższej od kwoty należnej - organ podatkowy jest zobowiązany do określenia kwoty zwrotu w prawidłowej wysokości oraz do ustalenia dodatkowego zobowiązania w wysokości równej 30% kwoty zawyżenia. Przepis powyższy dotyczy również różnicy podatku, o którym mowa w art. 21 ust. l, a więc sytuacji gdy podatnik zawyży kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazaną do przeniesienia na następny miesiąc niezależnie od przyczyn zawyżenia. W sprawie niniejszej spółka w deklaracji VAT-7 za styczeń 2000 r. zawyżyła różnicę podatku naliczonego o kwotę 26.869,- zł, zatem zasadne było ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 30% od stwierdzonej kwoty zawyżenia. Obciążenie dodatkowym zobowiązaniem podatkowym jest związane z samym faktem stwierdzenia zawyżenia czy zaniżenia należności podatkowych niezależnie od tego, czy wadliwe sporządzenie deklaracji nastąpiło z winy podatnika.
I. W., C. W. i A. W. – P. w skardze do Naczelnego Sadu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku na decyzję Izby Skarbowej z dnia 7 maja 2001 r. wnieśli o uchylenie tej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że stanowisko organów podatkowych w niniejszej sprawie jest niezasadne i niezgodne z prawem. W zakresie ustaleń faktycznych, skarżący podnieśli, że urząd skarbowy nie przeprowadził żadnych dowodów na okoliczność czego dotyczyło pocztowe nadanie przez firmę "B". W szczególności nie wyjaśniono czy zapis w księdze nadawczej w swojej treści obejmował fakturę nr 32/01/20, czy też dotyczył innej korespondencji np. kopii faktury. Strona skarżąca wykazać również, iż zapiski i data na fakturze tj. 04.02.2000 nie przesądzała okoliczności otrzymania faktury, gdyż jest to powszechnie stosowany opis faktur, a żadne przepisy nie określają, kiedy należy dokonywać opisu. Stąd zapis mógł być dokonany po wcześniejszym otrzymaniu faktury. Nadto skarżący podnosi, że nawet przy uznaniu, iż strona skarżąca otrzymała sporną fakturę w miesiącu lutym, a nie w styczniu 2000 r. to okoliczności wcześniejszego odliczenia przez podatnika podatku VAT niż w miesiącu otrzymania faktury lub w miesiącu następnym, nie powinien bezpowrotnie pozbawić podatnika prawa do odliczenia podatku VAT od prawidłowej i nie kwestionowanej przez organy podatkowe faktury.
Strona skarżąca wskazała ponadto, że ich firma nie miała obowiązku odprowadzenia podatku VAT do Urzędu Skarbowego, gdyż posiadała znaczną nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym. W tej sytuacji nie nastąpiło uszczuplenie budżetu i skarb państwa nie poniósł żadnej straty. W ocenie strony skarżącej należałoby uznać, iż przedwczesne zaksięgowanie VAT z prawidłowej i nie kwestionowanej faktury nie pozbawia podatnika prawa do odliczenia VAT "w ogóle" i winno być uwzględnione przez organy podatkowe za miesiąc luty 2000 w niniejszej sprawie.
Zdaniem strony skarżącej konsekwencją wyżej wyrażonego poglądu, jest również brak zasadności stosowania przez organy podatkowe dodatkowego zobowiązania w wysokości 30% nieuznanego naliczonego podatku VAT do odliczenia, jako sankcja karno - skarbowa.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn.zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga I. W., C. W. i A. W. – P. w części dotyczącej nałożenia na skarżących dodatkowego zobowiązania podatkowego zasługuje na uwzględnienie. Natomiast w pozostałej części zaskarżona decyzja Izby Skarbowej nie narusza prawa.
W ocenie Sądu organy podatkowe dokonały prawidłowego ustalenia, że skarżąca odliczyła podatek naliczony niezgodnie z art. 19 ust 3 w miesiącu styczniu 2000 r., gdy części mogłaby to uczynić w miesiącu lutym, tj. miesiącu otrzymania przedmiotowej faktury lub w miesiącu następnym.
Brak jest podstaw do uznania, że nastąpiło naruszenie przez Izbę Skarbową przepisów art. 19 ust 3 ww. ustawy o podatku VAT, a sprowadzający się do niezasadnego przyjęcia, że brak było w niniejszej sprawie podstawy do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w rozliczeniu za miesiąc styczeń 2000 r. W niniejszej sprawie wbrew stanowisku skarżącej spółki, nie zachodziły przesłanki do powyższego obniżenia w miesiącu styczniu 2000 r., ponieważ jak słusznie wskazała Izba Skarbowa, postępowanie dowodowe niezbicie wykazało (a przyznał to również jeden ze wspólników skarżącej spółki w toku postępowania), że fakturę nr 32/01/20 z dnia 31 stycznia 2000 r. dokumentującą zakup towaru dostarczono do spółki w dniu 3 lutego 2000 r. Zatem zgodnie z art. 19 ust. 3 ww. ustawy prawo do dokonania obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z w/w faktury, przysługiwało podatnikowi w lutym bądź w marcu 2000 r., a szczególne okoliczności wskazywane przez skarżącą spółkę, tj. otrzymanie faksem tej faktury, nie może mieć wpływu na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. W ocenie Sądu literalne brzmienie tej normy jest jasne i nie dopuszczalna jest żadna inna jej interpretacja by możliwe było, w wypadku otrzymania nie oryginału faktury lecz np. faksu faktury, dokonywanie obniżenia kwoty podatku należnego o naliczony za inny miesiąc niż miesiąc otrzymania oryginału faktury lub miesiąc następny.
Zważyć należy, iż istotą sporu w sprawie niniejszej było ustalenie kiedy strona skarżąca otrzymała fakturę z dnia 31 stycznia 2000 r. Nr 32/01/2000 uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego z niej wynikającego.
Zdaniem Sądu słuszne jest stanowisko organów podatkowych obu instancji w zakresie ustalenia stanu faktycznego i uznanie, że strona skarżąca fakturę z dnia 31 stycznia 2000 r. Nr 32/01/2000 otrzymała w dniu 3 lutego 2000 r.
W ocenie Sądu organy podatkowe obu instancji przeprowadziły prawidłowo postępowanie dowodowe i nie naruszyły w toku postępowania przepisów proceduralnych, w szczególności art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 oraz 210 § 4 ordynacji podatkowej w takim zakresie, aby to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Nie można bowiem uznać, że nie podjęto niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Uznać także należy, że prawidłowo i zgodnie z normą wynikającą z art. 187 i 191 ordynacji podatkowej organy zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Zdaniem Sądu postępowanie prowadzone było wnikliwie, a organy zapewniły skarżącym czynny udział w postępowaniu.
W szczególności wskazać należy, iż prawidłowe i nie budzące żadnych wątpliwości jest stanowisko organów podatkowych obu instancji, że z dnia 31 stycznia 2000 r. Nr 32/01/2000 wysłana została w dniu wystawienia z P. i dotarła do G. w dniu 3 lutego 2000 r. Wynika to jednoznacznie z przeprowadzonego prawidłowo postępowania dowodowego, ponadto zostało to przyznane przez jednego ze wspólników skarżącej spółki w toku postępowania przed organami podatkowymi.
Tym samym stwierdzić należy, iż organy te prawidłowo przyjęły jako datę otrzymania przedmiotowej faktury przez stronę skarżącą nie dzień otrzymania faxu tej faktury, lecz dzień faktycznego otrzymania tej faktury (wysłanej pocztą z P. w dniu 31 stycznia 2000 r.) tj. jej oryginału, bo tylko oryginał faktury uprawnia do odliczenia podatku naliczonego z niej wynikającego.
W takich wypadkach jak opisany wyżej, organy skarbowe wymierzają dodatkowe zobowiązanie podatkowe z mocy art. 27 ustawy o podatku od towarów i usług. Jednakże zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 kwietnia 1998 r. w sprawie K 17/97 (OTK 1998/3/30) przepisy art. 27 ust. 5, 6 i 8 w/w ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. nie są zgodne z art. 2 Konstytucji, bowiem zobowiązanie takie nie może być wymierzone osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą lub spółce cywilnej osób fizycznych, gdy mogą wobec tych osób zostać zastosowane inne prawem przewidziane sankcje za wykroczenia skarbowe. Obwieszczeniem z dnia 9 listopada 1998 r. Prezes Trybunału Konstytucyjnego (OTK 1998/6/112) ogłosił utratę mocy obowiązującej art. 27 ust. 5, 6 i 8 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50, z 1993 r. Nr 28, poz. 127 i Nr 129, poz. 599, z 1994 r. Nr 132, poz. 670, z 1995 r. Nr 44, poz. 231, Nr 142, poz. 702 i 703, z 1996 r. Nr 137, poz. 640 oraz z 1997 r. Nr 111, poz. 722, Nr 123, poz. 776 i 780, Nr 137, poz. 926, Nr 141, poz. 943 i Nr 162, poz. 1104) w zakresie, w jakim dopuszczają stosowanie wobec tej samej osoby za ten sam czyn sankcji administracyjnej określonej przez powołaną ustawę jako "dodatkowe zobowiązanie podatkowe" i odpowiedzialność za wykroczenia skarbowe.
Skarżący I. W., C. W. i A. W. – P. prowadzący działalność gospodarczą zgłoszoną do ewidencji działalności gospodarczej podlegać by mogli w ustalonym w sprawie niniejszej stanie faktycznym, zarówno "dodatkowemu zobowiązaniu podatkowemu" jak i jako osoby fizyczne, odpowiedzialności za wykroczenia skarbowe. Zatem, zgodnie z wyżej cytowanym obwieszczeniem Prezesa TK, w zakresie niniejszej sprawy, normy wynikające z przepisów art. 27 ust 5, 6 i 8 w/w ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. nie obowiązują w stosunku do nich.
Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi, że organy podatkowe winny tak przedwcześnie odliczony podatek rozliczyć w miesiącu faktycznego otrzymania faktury, wskazać należy, iż zarzut ten nie może zostać rozpoznany w sprawie niniejszej, gdyż kognicja sądu nie może wykraczać poza przedmiot postępowania. Nie jest zatem rzeczą sądu w sprawie skargi na decyzję dotyczącą zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2000 r., dokonywać rozstrzygnięć dotyczących innego miesiąca. na marginesie wskazać jedynie należy, że w braku stosownych działań organów podatkowych w tej kwestii, inicjatywę może podjąć sam podatnik.
Z uwagi na powyższe, skoro brak jest podstaw do nałożenia na skarżących dodatkowego zobowiązania podatkowego wynikającego z art. 27 ustawy o podatku od towarów i usług, Naczelny Sąd Administracyjny w punkcie I wyroku uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 21 lutego 2001 r. w części dotyczących dodatkowego zobowiązania podatkowego. Natomiast w pozostałej części, skargę jako niezasadną należało oddalić, o czym orzeczono na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło