I SA/Gd 994/14

PostanowienieWSA w Gdańsku2014-09-15

Skład orzekający: Ewa Wojtynowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji (ustalającej zobowiązanie podatkowe) może zostać uwzględniony przez sąd administracyjny, jeśli skarżący złożył skargę na decyzję organu II instancji odmawiającą uchylenia tej decyzji, a sama decyzja organu I instancji nie była bezpośrednio zaskarżona?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie może uwzględnić wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, jeśli skarżący złożył skargę na decyzję organu II instancji odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej, a decyzja organu I instancji nie była bezpośrednio zaskarżona. Wniosek o wstrzymanie wykonania może dotyczyć jedynie zaskarżonej decyzji lub innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy, co wymaga tożsamości podmiotowej, przedmiotowej oraz podstawy faktycznej i prawnej. Ponadto, skarżący ma obowiązek wykazać przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania, w tym potencjalną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, poprzez przedstawienie odpowiednich dowodów.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą uchylenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. W skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, argumentując, że czynności egzekucyjne mogą spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, w tym zablokowanie działalności gospodarczej. Sąd uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie dotyczy zaskarżonej decyzji, a decyzja organu I instancji nie mieści się w kategorii aktów wydanych w granicach tej samej sprawy. Ponadto, skarżący nie wykazał przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 26 lutego 2013 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Wojtynowska po rozpoznaniu w dniu 15 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł. B. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 26 lutego 2013 r., nr [...]. Ł. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 czerwca 2014 r., w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 26 lutego 2013 r., ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych w formie ryczałtu od dochodów z nieujawnionych źródeł lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za rok 2008 w kwocie 1.260.035 zł. W złożonej skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 26 lutego 2013 r. Uzasadniając przedmiotowy wniosek skarżący wskazał, że podjęcie przez organ podatkowy czynności egzekucyjnych może narazić go na znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Podjęte czynności egzekucyjne takie jak zajęcie rachunku bankowego czy też zajęcie ruchomości, ustanowienie hipoteki przymusowej może skutkować wobec skarżącego całkowitym zablokowaniem możliwości prowadzenia działalności gospodarczej tj. utratą jedynego źródła utrzymania skarżącego. Jest to tym bardziej uzasadnione wysokością naliczonego przez organ podatku, który wynosi 1.260.035 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z konstrukcji powyższego przepisu wyłaniają się dwie podstawowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zasady. Po pierwsze, postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego, a więc Sąd nie jest uprawniony do działania z urzędu, a jedynie w zakresie, na jaki wskazuje skarżący w treści swego wniosku. Nie jest dopuszczalna zatem samodzielna konkretyzacja rzeczywistej woli autora wniosku przez Sąd. Po drugie, postępowanie to dotyczy, co do zasady możliwości wstrzymania zaskarżonej do sądu decyzji, co nie wyklucza jednak możliwości wstrzymania również i innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy. Podkreślić jednak należy, iż dopiero, gdy zaistnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, sąd może, na podstawie art. 61 § 3 zdanie ostatnie p.p.s.a. wstrzymać wykonanie także aktów wydanych w innych postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Nie jest zatem możliwe wstrzymanie wykonania tak decyzji organu I instancji, jak i innych aktów wydanych przez ten organ w innych postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, jeżeli z uwagi na brak wniosku strony skarżącej, Sąd nie może wstrzymać wykonania zaskarżonej decyzji, którą jest decyzja organu II instancji. Na gruncie niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że skarżący nie domaga się wstrzymania wykonania aktu objętego złożoną przez niego skargą, tj. decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 czerwca 2014 r., w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. Zażądał natomiast zastosowania opisanej formy tymczasowej ochrony sądowej wobec aktu wydanego przez organ I instancji - decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 26 lutego 2013 r., tj. decyzji o której uchylenie wystąpił w trybie wznowienia postępowania. Ponadto wskazania wymaga, że Sądowi z urzędu wiadomym jest, iż strona nie składała skargi na ww. decyzję. Natomiast prawomocnym wyrokiem z dnia 18 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 1400/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Ł. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 8 sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji organu I instancji. Zatem w ocenie Sądu nie jest możliwe uwzględnienie żądania strony. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest - podzielany przez skład orzekający w niniejszej sprawie - pogląd, zgodnie z którym na gruncie art. 61 § 3 p.p.s.a. możliwe jest wstrzymanie wykonania innych niż zaskarżony bezpośrednio do sądu akt, pod warunkiem, że akty te zostały wydane "w granicach tej samej sprawy" rozumianej jako sprawa w sensie materialnoprawnym. Tożsamość sprawy w takim ujęciu będą więc wyznaczały elementy stosunku prawnego wynikającego z zaskarżonego aktu, a więc przede wszystkim identyczność podmiotowa i przedmiotowa, a także identyczność podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia (zob. przykładowo postanowienia NSA: z dnia 12 czerwca 2012 r., sygn. akt II FZ 441/12; z dnia 8 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1651/13). W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu zachodzi co prawda tożsamość podmiotowa zaskarżonej decyzji i aktu, o wstrzymanie, którego wnosił skarżący. Nie zachodzi natomiast tożsamość przedmiotowa tych rozstrzygnięć a także identyczność podstawy faktycznej i prawnej wydanych aktów.. Zaskarżona decyzja wydana została bowiem podstawie art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) i dotyczy odmowy uchylenia ostatecznej decyzji organu I instancji. Natomiast rozstrzygnięcie, którego dotyczy wniosek, to decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego ustalająca zobowiązanie, która wobec uchybienia przez stronę terminu do wniesienia odwołania, stała się ostateczna i nie była przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Z uwagi na powyższe, wniosek o wstrzymanie wykonania aktu nie może zostać uwzględniony z tego względu, że nie dotyczy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, natomiast decyzja o wstrzymanie, której wnosił skarżący nie mieści się w katalogu "aktów wydanych w granicach tej samej sprawy". Marginalnie Sąd zauważa, że, że inicjatywa w zakresie wykazania przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania aktu należy do skarżącego, bowiem jego rzeczą, jako strony postępowania sądowoadministracyjnego, jest wykazywanie zasadności złożonego wniosku poprzez wskazanie istnienia materialnoprawnych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie nie wykazano natomiast, że wykonanie decyzji, o wstrzymanie której wnosił skarżący, mogłoby spowodować wskazane wyżej następstwa. Uzasadniając swój wniosek, strona skarżąca ograniczyła się niemal wyłącznie do lakonicznego stwierdzenia, że podjęcie czynności egzekucyjnych może skutkować wobec skarżącego całkowitym zablokowaniem możliwości prowadzenia działalności gospodarczej. Stwierdzenie strony nie znajduje jednakże potwierdzania w aktach sprawy. Do wniosku nie załączono bowiem żadnych dokumentów mogących uprawdopodobnić wystąpienie wskazanych przez wnioskodawcę skutków wykonania decyzji, co pozwoliłoby Sądowi na dokonanie oceny faktycznego wpływu jej wykonania na dalsze prowadzenie przez niego działalności. W szczególności skarżący nie przedstawił żadnych danych dotyczących jego majątku ruchomego i nieruchomego, wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, czy posiadanych wierzytelności. Dysponowanie takim danymi jest natomiast niezbędne, aby dokonać weryfikacji tego, czy wykonanie decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku wnioskodawcy, prowadząc do powstania znacznej szkody bądź powodując trudne do odwrócenia skutki. Sąd stwierdził jednocześnie, że brak jest w aktach sprawy danych odnoszących się do sytuacji majątkowej skarżącego, co tym samym uniemożliwiło Sądowi ustalenie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia wniosku z urzędu (zgodnie z tezą orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 roku, wydanego w sprawie II OZ 155/2005). Końcowo wspomnieć należy, że nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania. Zaskarżona decyzja, aby mogło być wstrzymane jej wykonanie, powinna wywołać skutki materialnoprawne. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja dotycząca odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. Decyzja ta nie nakłada na skarżącego żadnych nowych obowiązków, a tym samym nie wywołuje żadnych bezpośrednich skutków w sferze praw czy obowiązków materialnoprawnych i prowadzonego postępowania wznowieniowego. Zatem nie może do niej mieć zastosowania instytucja wstrzymania wykonania aktu uregulowana w omówionym przepisie. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło