I SAB/Gd 4/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 17 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi ,,A" S.A. z siedzibą w G. na bezczynność Naczelnika Pomorskiego Urzędu Skarbowego w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 r. oddala skargę. W dniu 31 marca 2011 r. do Urzędu Skarbowego wpłynęło zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych (CIT-8) za rok podatkowy 01.01.2010-31.12.2010, w którym "A" S.A. wykazała podatek należny w wysokości 26.368.050,00 zł. Następnie w dniu 21 czerwca 2011 r. do Urzędu Skarbowego wpłynęła korekta zeznania CIT-8 za rok podatkowy 1 stycznia 2010 r. - 31 grudnia 2010 r., w której "A" S.A. wykazała podatek należny w wysokości 26.578.255,00 zł. Ww. korekta zeznania została rozliczona w Urzędzie Skarbowym, a na karcie kontowej widniały wpłaty odpowiadające wysokości podatku należnego, tj. kwocie 26.578.255,00 zł. Następnie w dniu 31 października 2016 r. do Urzędu Skarbowego wpłynęła korekta zeznania CIT-8 za 2010 r., w której Spółka wykazała podatek należny w wysokości 24.090.543,00 zł. W uzasadnieniu przyczyn korekty zeznania CIT-8 z dnia 31 października 2016 r. Spółka wskazała, iż ww. korekta została złożona na podstawie art. 14c ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 720 ze zm.), w związku z postępowaniem kontrolnym nr [...], wszczętym postanowieniem z dnia 25 listopada 2013 r. przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w zakresie kontroli rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2010. W ww. uzasadnieniu przyczyn korekty deklaracji podatnik wskazał ponadto, iż korekta zeznania CIT-8 za 2010 r. została złożona w związku z postanowieniem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 24 października 2016 r., nr [...], w którym organ kontroli skarbowej wyznaczył Spółce siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego oraz zawiadomił Spółkę o możliwości skorygowania w wyznaczonym terminie uprzednio złożonej deklaracji podatkowej. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w piśmie z dnia 9 listopada 2016 r., nr [...] - w odpowiedzi na pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 4 listopada 2016 r., nr [...] - wskazał, iż cyt.: "złożona przez "A" S.A. (NIP: [...]), na podstawie art. 14c ust. 6 ustawy o kontroli skarbowej, w dniu 31 października 2016 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego korekta zeznania rocznego w podatku od osób prawnych (CIT-8) za rok obrotowy 1 stycznia 2010 r. - 31 grudnia 2010 r., nie uwzględnia w całości ustaleń dokonanych w postępowaniu kontrolnym, zawartych w protokole nr [...] z dnia 24 października 2016 r. (...). W związku z powyższym do dnia 18 listopada 2016 r. planowane jest wydanie przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej decyzji dla "A" S.A. określającej należny podatek dochodowy od osób prawnych za 2010 rok. Następnie w dniu 29 listopada 2016 r. do Urzędu Skarbowego wpłynęła decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 28 listopada 2016 r., nr [...], określająca "A" S.A. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 rok w wysokości 24.903.676,00 zł, tj. w kwocie niższej od kwoty podatku wynikającej z ostatniej rozliczonej w Urzędzie korekty zeznania CIT-8 z dnia 21 czerwca 2011 r. o 1.674.579,00 zł (według wyliczenia: 26.578.255,00 zł - 24.903.676,00 zł = 1.674.579,00 zł). Nadpłata wynikająca z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 28 listopada 2016 r., nr [...] w kwocie 1.674.579,00 zł, została zwrócona na konto "A" S.A. w dniu 13 grudnia 2016 r.. Następnie w dniu 21 grudnia 2016 r. do Urzędu Skarbowego wpłynęła informacja z Urzędu Kontroli Skarbowej o wniesionym przez "A" S.A. odwołaniu z dnia 12 grudnia 2016 r. (data wpływu odwołania do Urzędu Kontroli Skarbowej 19 grudnia 2016 r.) od decyzji organu Kontroli Skarbowej z dnia 28 listopada 2016 r., nr [...] do Dyrektora Izby Skarbowej, za pośrednictwem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Również w dniu 21 grudnia 2016 r. do Urzędu Skarbowego wpłynął wniosek Spółki z dnia 16 grudnia 2016 r. o stwierdzenie i zwrot nadpłaty podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 rok w wysokości 2.487.712,00 zł. Postanowieniem z dnia 27 grudnia 2016 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia zwrotu nadpłaty podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 rok. Ww. postanowienie zostało doręczone w dniu 28 grudnia 2016 r.. Nie zgadzając się z postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 27 grudnia 2016 r., nr [...] "A" S.A. pismem z dnia 4 stycznia 2017 r. złożyła zażalenie na ww. postanowienie. Po rozpatrzeniu odwołania Spółki Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia 22 lutego 2017 r., nr [...] uchylił w całości decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 28 listopada 2016 r., nr [...] i umorzył postępowanie w sprawie. Z kolei po rozpatrzeniu zażalenia Spółki Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia 17 marca 2017 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 27 grudnia 2016 r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia i zwrotu nadpłaty podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 rok. Następnie w dniu 4 maja 2017 r. do Urzędu Skarbowego wpłynęła informacja z Izby Administracji Skarbowej o wniesionej przez "A" S.A. skardze z dnia 19 kwietnia 2017 r. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 17 marca 2017 r., nr [...]. Z kolei w dniu 28 września 2017 r. do Urzędu Skarbowego wpłynęła z Izby Administracji Skarbowej informacja o wyroku WSA w Gdańsku z dnia 20 września 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 795/17, oddalającym skargę podatnika na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 17 marca 2017 r.,1 nr [...]. Następnie w dniu 4 stycznia 2018 r. do Urzędu Skarbowego wpłynęła informacja o skardze kasacyjnej wniesionej przez "A" S.A. od wyroku WSA w Gdańsku z dnia 20 września 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 795/17. W dniu 1 czerwca 2017 r. Urzędu Skarbowego wpłynęło pismo "A" S.A. z dnia 29 maja 2017 r. zatytułowane "wezwanie do zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 rok wraz z oprocentowaniem". Na ww. pismo organ podatkowy odpowiedział pismem z dnia 23 czerwca 2017 r., nr [...]. Następnie w dniu 19 grudnia 2017 r. do Izby Administracji Skarbowej wpłynęło pismo "A" S.A. z dnia 13 grudnia 2017 r. zatytułowane ponaglenie w sprawie bezczynności Urzędu Skarbowego w zakresie zwrotu nadpłaty podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 rok. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia 18 stycznia 2018 r., nr [...] ww. ponaglenie uznał za bezzasadne. W skardze "A" S.A. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego strona sformułowała w skardze zarzut naruszenia art. 77 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej - poprzez niedokonanie na rzecz skarżącej zwrotu nadpłaty w CIT za 2010 rok, w wysokości 813.133,00 zł, wynikającej z ostatniej skutecznie złożonej przez Spółkę (w trybie z art. 14c ust. 2 w związku z art. 24 ust. 4 ustawy o kontroli skarbowej) korekty deklaracji CIT-8 za 2010 r. z dnia 31 października 2016 r. w sytuacji, w której organ był zobowiązany do zwrotu nadpłaty w CIT za 2010 r. w terminie 30 dni od dnia wydania ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 lutego 2017 r., nr [...];[...];[...]. Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o: • zobowiązanie organu na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do niezwłocznego zwrotu niezwróconej dotąd części nadpłaty w CIT za 2010 r. (tj. w kwocie 813.133,00 zł) na podstawie art. 77 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej wraz z odsetkami, • zasądzenie od organu na rzecz skarżącej, na podstawie art. 200 p.p.s.a., zwrotu kosztów postępowania. Odnosząc się do sprawy organ podatkowy stwierdził, że nie pozostaje w bezczynności względem złożonego przez skarżącą wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 rok z dnia 16 grudnia 2016 r. wraz z korektą zeznania CIT-8 za 2010 rok, złożoną w dniu 31 października 2016 r.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem Naczelnik Urzędu Skarbowego nie pozostaje w bezczynności w sprawie. Powyższa ocena nie wynika jednak z braku kompletności wniosku o nadpłatę, na co wskazuje organ. W sprawie istotne są bowiem zupełnie inne okoliczności, o których mowa poniżej. Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. uchwały składu siedmiu sędziów, całej Izby albo uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego mają moc wiążącą dla każdego składu sądu administracyjnego. Z mocy tego przepisu takie znaczenie ma uchwała pełnego składu Izby Finansowej NSA z 29 września 2014 r. podjęta w sprawie o sygnaturze II FPS 4/13. W uchwale tej, jak i w jej uzasadnieniu zawarto szerokie rozważania co do dopuszczalności prowadzenia postępowania podatkowego i orzekania o wysokości zobowiązania podatkowego. Dla niniejszej sprawy istotne są wskazania NSA zawarte w punkcie 3.6 uzasadnienia uchwały. Wskazano tam, że "zgodnie z art. 79 § 2 O.p. prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W wyniku złożenia takiego wniosku przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania organ podatkowy orzeka o wysokości nadpłaty bądź odmawia jej stwierdzenia w całości lub w części. Jest to możliwe, jak trafnie wskazano w uzasadnieniu pytania, także po upływie terminu przedawnienia. Zwrócić jednak należy uwagę, że z przepisu tego wynika, że termin przedawnienia zobowiązania jest datą graniczną, po której nie można już zgłosić żądania zwrotu nienależnie zapłaconego podatku. Prawo podatnika do żądania zwrotu nadpłaconego bądź nienależnie zapłaconego podatku jest zatem ograniczone czasowo. Wynika także z tego przepisu, że ustawodawca uznał za konieczne wyraźne wskazanie, iż tylko w wypadku zgłoszenia wniosku przed upływem terminu przedawnienia organ ma prawo badania wysokości zobowiązania w celu stwierdzenia, czy podatek nie został nadpłacony bądź zapłacony nienależnie. Badanie to będzie ograniczone wyłącznie do tych okoliczności, które wynikają z wniosku o stwierdzenie nadpłaty". Instytucja przedawnienia zobowiązania podatkowego ma charakter gwarancyjny. O ile zatem roszczenie podatnika w zakresie stwierdzenia i zwrotu nadpłaty zostanie zgłoszone przed upływem terminu przedawnienia (czy to na skutek złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, czy też na skutek przekazania takiej informacji organowi podatkowemu w toku postępowania wymiarowego), to powinno ono zostać rozpatrzone nawet po jego upływie. Zasadność umorzenia postępowania z uwagi na upływ terminu przedawnienia musi w takiej sytuacji zostać zestawiona z dobrem podatnika - m.in. z poczuciem jego bezpieczeństwa prawnego, ale również - właśnie prawem do uiszczenia podatku tylko w wysokości wynikającej z przepisów prawa podatkowego. Mając na uwadze zaprezentowane przez NSA w uchwale, w sprawie II FPS 4/13 stanowisko, które dla Sądu rozstrzygającego niniejszą sprawę jest wiążące, nie może budzić wątpliwości, że jedyną drogą odzyskania nadpłaconego podatku było kwestionowanie decyzji z dnia 22 lutego 2017 r., co nie podlega ocenie w niniejszej sprawie. Powyższe jest o tyle istotne, że organ przyjął, że spółka nie mogła w toku postępowania zmierzającego do określenia wysokości zobowiązania złożyć prawnie skutecznego wniosku o stwierdzenie nadpłaty - w oparciu o art. 79 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty nie może zostać wszczęte w czasie trwania postępowania podatkowego oraz w kontekście art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Sąd nie kwestionuje uprawnienia organu podatkowego do wszczęcia postępowania wymiarowego zmierzającego do określenia podatnikowi zobowiązania w prawidłowej wysokości. Niemniej, wszczęcie i prowadzenie przez organ podatkowy postępowania wymiarowego nie może pozbawić podatnika prawa do uzyskania zwrotu nadpłaconego przez niego podatku. Jeżeli zatem organ podatkowy w toku prowadzonego postępowania w zakresie określenia wysokości zobowiązania podatkowego stwierdzi, że podatnik zapłacił podatek nienależnie bądź w wysokości wyższej od należnej, zobowiązany jest wydać decyzję w przedmiocie określenia wysokości nadpłaty, nawet jeżeli do wydania takiej decyzji miałoby dojść po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W szczególności, przedawnienie zobowiązania podatkowego nie powoduje niemożności wydania decyzji w sprawie określenia nadpłaty w sytuacji, w której w ocenie organu podatkowego nie może dojść do stwierdzenia nadpłaty na żądanie podatnika. Mając powyższe na uwadze organy podatkowe powinny były po upływie terminu przedawnienia przeprowadzić postępowanie podatkowe i określić nadpłatę na podstawie art. 74a Ordynacji podatkowej, jeżeli taka by wystąpiła. Rozważania powyższe prowadzą z jednej strony do wniosku co do drogi prawnej do odzyskania nadpłaconego podatku, a z drugiej - do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego nie pozostawał w bezczynności. Ten ostatni wniosek spowodował, że Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę jako niezasadną (art. 151 w zw. z art. 119 pkt 4 p.p.s.a.). DSz