I SAB/Gd 9/20
WyrokWSA w Gdańsku2020-10-07
Skład orzekający: Irena Wesołowska, Małgorzata Gorzeń, Elżbieta Rischka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2018 r., pomimo wydawania decyzji w tej sprawie?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania, stwierdzając, że organ nie dopuścił się bezczynności, ponieważ wydawał decyzje w sprawie, nawet jeśli były one uchylane przez organ odwoławczy. Przewlekłość również nie została stwierdzona, gdyż organ podejmował czynności po otrzymaniu akt sprawy i nie można mu przypisać braku należytej staranności. Skarga na bezczynność lub przewlekłość jest bezzasadna, gdy organ wydał rozstrzygnięcie, nawet jeśli jego treść jest niezadowalająca dla strony.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Prezydenta Miasta w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2018 r. Skarżący domagał się m.in. uznania go za posiadacza samoistnego udziału w nieruchomości na podstawie zasiedzenia oraz zwrotu nadpłaty podatku. Prezydent Miasta opisał przebieg postępowania, wskazując na uchylanie decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i ponowne rozpatrywanie sprawy. Skarżący nie zgadzał się z treścią wydawanych decyzji, kwestionując dane wynikające z ewidencji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w Wydziale I w dniu 7 października 2020 r. sprawy ze skargi R.K. na bezczynność i przewlekłość postępowania Prezydenta Miasta w zakresie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2018 r. oddala skargę.
R. K. - dalej jako "Skarżący", wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta Miasta (dalej: Prezydent) postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2018 rok.
W skardze Skarżący wniósł o:
- uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 grudnia 2019 r. odmawiającego wyznaczenia terminu załatwienia sprawy;
- zobowiązanie organów do wydania w określonym terminie decyzji uznającej Skarżącego posiadaczem samoistnym 1/3 udziału należącego do T. K. w prawie własności nieruchomości położonej w W.;
- sprostowania zaświadczenia z dnia 21 października 2009 r. nr [...] wystawionego przez Urząd Miejski w Wejherowie;
- zobowiązanie organów do stwierdzenia albo uznania uprawnień oraz obowiązków skarżącego wynikających z przepisów prawa materialnego "u.p.o.l., k.c., k.p.a., ordynacji podatkowej";
- stwierdzenie, że organy dopuściły się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania
- stwierdzenie, że bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa w tym z naruszeniem terminów załatwienia sprawy zgodnie z art. 139 i następnych Ordynacji podatkowej;
- zwrot nadpłaty od nienależnego podatku od nieruchomości za lata 2015, 2016, 2017 w łącznej kwocie 453,61 zł wraz z należnymi odsetkami.
W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w odwołania i skargach wnoszonych do WSA w Gdańsku związanych z postępowaniem w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za lata 2015-2019. Z wszystkich wydanych decyzji Skarżący nie jest zadowolony, domagał się bowiem uznania, że jest posiadaczem samoistnym 1/3 udziału w prawie własności nieruchomości przysługującego jego bratu T. K., który to udział Skarżący nabył w drodze zasiedzenia z dniem 25 lutego 2004 r.
Prezydent w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że wobec Skarżącego toczyło się postępowanie podatkowe w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. i opisał jego przebieg. Wskazał, że decyzją z dnia 20 kwietnia 2018 r. Prezydent ustalił R. K., J. K. i T. K. wysokość podatku od nieruchomości na 2018 r. w kwocie 611,- zł. W wyniku złożonego odwołania SKO decyzją z dnia 21 sierpnia 2018 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. SKO wskazało, że organ I instancji w sposób niewyczerpujący wyjaśnił przyjętą do opodatkowania powierzchnię budynków mieszkalnych. Skargę na powyższą decyzję R. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 5 lutego 2019 r. sygn. akt I SA/Gd 981/19 oddalił.
Po przeprowadzeniu oględzin przedmiotowej nieruchomości, zgodnie ze wskazaniami SKO, decyzją z dnia 20 sierpnia 2019 r. Prezydent ustalił R. K., J. K. i T. K. wysokość podatku od nieruchomości na 2018 r. w kwocie 611,- zł.
W wyniku złożonego odwołania SKO decyzją z dnia 10 stycznia 2020 r., ponownie uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. SKO wskazało, że organ I instancji niewystarczająco wyjaśnił sposób użytkowania części pomieszczeń oraz nie doprecyzował czy podnoszona przez stronę powierzchnia strychu stanowi część użytkową budynku i winna być opodatkowana podatkiem od nieruchomości.
Do dnia sporządzenia odpowiedzi na skargę akta sprawy dotyczące roku 2018 nie zostały organowi i instancji zwrócone. Postępowanie podatkowe prowadzone było bez zbędnej zwłoki, jednak wszelka korespondencja kierowana do strony jest przez nią odbierana w ostatnim dniu awiza, co wydłuża czas trwania sprawy.
Prezydent wskazał również, że Skarżący domagał się zarówno w postępowaniu podatkowym dotyczącym podatku od nieruchomości jak i w niniejszej skardze uznania go za posiadacza samoistnego udziału T. K. w nieruchomości, jednak żądanie to nie mogło zostać uwzględnione z uwagi na treść art. 7a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j.: Dz.U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm.), dalej jako "u.p.o.l.", z którego wynika, że dla potrzeb wymiaru i poboru podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego i podatku leśnego organy podatkowe prowadzą ewidencję podatkową nieruchomości w systemie informatycznym. Ewidencja podatkowa nieruchomości zawiera dane o podatnikach i przedmiotach opodatkowania, w szczególności wynikające z informacji i deklaracji składanych przez podatników na podstawie przepisów ustawy oraz przepisów o podatku rolnym i podatku leśnym, danych zawartych w księgach wieczystych, w ewidencji gruntów i budynków oraz innych ewidencjach i rejestrach, w tym prowadzonych przez organy administracji publicznej. Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających zmianę tytułu prawnego do władania nieruchomością.
W piśmie procesowym z dnia 14 lipca 2020 r. Skarżący ponownie wyraził niezadowolenie z treści wydawanych w jego sprawach w różnych postępowaniach decyzji, w tym decyzji z dnia 10 stycznia 2020 r. wydanej w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r., zarzucając nieuwzględnienie przez organy faktu, że nabył w drodze zasiedzenia udział wynoszący 1/3 w prawie własności nieruchomości przysługujący jego bratu T. K.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Sprawa niniejsza została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), dalej p.p.s.a., zgodnie z którym może być rozpoznana w trybie uproszczonym sprawa, w której przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego. Wniosek strony skarżącej nie jest w tym przypadku wymagany. W ocenie Sądu rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym nie spowodowało pozbawienia skarżącego możności obrony swoich praw. Korzystał on aktywnie z możliwości pisemnego przedstawienia swojego stanowiska w sprawie wyczerpująco je przedstawiając.
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Granice niniejszej sprawy wyznacza żądanie strony dotyczące stwierdzenia bezczynności i przewlekłości postępowania podatkowego prowadzonego przesz Prezydenta w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 rok. Wszystkie zatem zarzuty Skarżącego zawarte w składanych przez niego pismach procesowych niemieszczące się w tak zakreślonych granicach sprawy, w szczególności dotyczące treści wydawanych zaświadczeń, treści decyzji za inne lata podatkowe, postępowań przed innymi niż Prezydent organami - zostały przez Sąd pominięte. Powtórzyć należy, że sprawa dotyczy zbadania sposobu prowadzenia przez Prezydenta postępowania podatkowego w sprawie podatku od nieruchomości za 2018 rok pod kątem terminowości podejmowanych przez ten organ działań, a zatem zbadania, czy organ nie popadł w bezczynność lub też czy postępowanie to nie było prowadzone przewlekle.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie, stosownie do przepisu art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast zgodnie z art. 149 § 1b p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Skarżący zarzuca w skardze zarówno bezczynność jak i przewlekłość postępowania podatkowego przed Prezydentem w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 rok.
Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności. Bezczynność sprowadza się de facto do niedziałania organu administracji i niezałatwienia sprawy w terminie.
Przewlekłość związana jest natomiast z obowiązkiem załatwiania spraw przez organy bez zbędnej zwłoki, a najpóźniej w terminie określonym w odpowiednich przepisach – w analizowanym w przypadku w art. 139 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2019r., poz. 900 z późn. zm.), dalej O.p. Przewlekłość oznacza nie tylko brak działania, kiedy wciąż nie upłynął termin na załatwienie sprawy lub sprawa miała być załatwiona niezwłocznie, ale także podejmowanie terminowo działań, lecz nieefektywnych, bezcelowych lub w sposób nadmiernie przedłużony w czasie, a jednak niepozwalających uczynić organowi zarzutu bezczynności. Przewlekłość postępowania zachodzi, gdy jest ono długotrwałe i rozwlekłe, a trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do końcowego rozstrzygnięcia sprawy, pozostającym w związku z przyczynowym z działaniem lub bezczynnością organu. Przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1956/12, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 19 stycznia 2017 r., sygn. akt I SAB/Sz 12/16, wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych przywołanie w niniejszym uzasadnieniu dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia 20 kwietnia 2018 r. Prezydent ustalił R. K., J.K. i T. K. wysokość podatku od nieruchomości na 2018 r. w kwocie 611 zł.
W wyniku złożonego odwołania SKO decyzją z dnia 21 sierpnia 2018 r., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji. Akta podatkowe zostały zwrócone organowi I instancji w dniu 2 października 2019 r.
Decyzją z dnia 20 sierpnia 2019 r. Prezydent ustalił Skarżącemu, J. K. i T. K. wysokość podatku od nieruchomości na 2018 r. w kwocie 611 zł.
W wyniku złożonego odwołania SKO decyzją z dnia 10 stycznia 2020 r., ponownie uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Sądowi z urzędu wiadomo, że Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższą decyzję, która została oddalona wyrokiem z dnia 4 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 300/20. Wyrok ten jest nieprawomocny.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że nie doszło do bezczynności Prezydenta w zakresie podatku od nieruchomości za 2018 r., bowiem w sprawie tej toczyło się postępowanie i wydawane były decyzje podatkowe. Bezczynność związana jest z niewydaniem samego aktu (por. wyrok NSA z 29 maja 2018r., I FSK 453/18), a taka sytuacja w sprawie ewidentnie nie zaistniała.
W świetle art. 149 § 1 p.p.s.a. nałożenie przez sąd administracyjny obowiązku wydania decyzji administracyjnej możliwe jest jedynie wówczas, gdy załatwiająca sprawę decyzja nie została w ogóle wydana, a nie wówczas, gdy została wydana, ale jest zdaniem strony wadliwa.
W postępowaniu dotyczącym bezczynności organu administracji publicznej Sąd rozpoznaje skargę według stanu sprawy z daty orzekania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2000 r., sygn. akt IV SA 105/00). Jeżeli organ administracji publicznej wydał stosowne rozstrzygnięcie, choćby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ ten nie pozostaje w dacie orzekania przez Sąd w stanie bezczynności, a tym samym Sąd nie może uwzględnić skargi. Nie może bowiem zobowiązać organu do wydania określonego aktu lub podjęcia czynności, które przed dniem orzekania zostały wydane lub podjęte (T. Woś /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 467).
Z kolei w wyroku z dnia 23 października 2008 r. sygn. akt II SAB/Rz 25/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził, że "z art. 149 P.p.s.a. wynika, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza co do zasady możliwość uwzględnienia skargi nawet wówczas, gdy ta decyzja lub akt podjęte zostały z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania. Dalszą konsekwencją tego przepisu, który wyznacza granice przedmiotowe sprawy ze skargi na bezczynność organu jest również fakt, że sąd nie może nakazać organowi sposobu rozstrzygnięcia ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. Sąd nie może wypowiadać też ocen co do zasadności podjętych rozstrzygnięć w sprawie ze skargi o bezczynność. Innymi słowy organ nie jest bezczynny w sytuacji, gdy rozstrzygnął sprawę, ale w sposób inny niż wnioskowała strona".
Sąd nie stwierdził również przewlekłego prowadzenia postępowania przez Prezydenta. Organ ten podejmował czynności bez zbędnej zwłoki po otrzymaniu akt sprawy w wyniku kolejno wydawanych przez SKO decyzji przekazujących mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Z treści skargi i kolejnych pism Skarżącego wynika, że dąży on do potwierdzenia przez organy w postępowaniu podatkowym tego, że nabył on w drodze zasiedzenia przysługujący jego bratu T. K. udział w prawie własności nieruchomości. Nie akceptuje on stanowiska organów podatkowych, że przy określaniu podatku od nieruchomości są one związane danymi wynikającymi z ewidencji podatkowej nieruchomości, zawierającej dane o podatnikach i przedmiotach opodatkowania, w szczególności wynikające z informacji i deklaracji składanych przez podatników na podstawie przepisów ustawy oraz przepisów o podatku rolnym i podatku leśnym, danych zawartych w księgach wieczystych, w ewidencji gruntów i budynków oraz innych ewidencjach i rejestrach. Skarżący argumentuje, że dane te są sprzeczne ze stanem faktycznym, który jest taki, że Skarżący nabył powyższy udział w drodze zasiedzenia w 2014 roku.
Odnosząc się do powyższego należy raz jeszcze powtórzyć, że sprawa niniejsza dotyczy bezczynności/przewlekłego prowadzenia postępowania podatkowego. W jej ramach Sąd ocenia wyłączenie terminowość podejmowanych przez organy podatkowe czynności, nie ocenia natomiast merytorycznie treści wydawanych w sprawie rozstrzygnięć. Jak już była o tym mowa, o bezczynności organu świadczy fakt niewydania decyzji, a o przewlekłości postępowania świadczy nieterminowe podejmowanie działań zmierzających do wydania decyzji, przedłużanie ponad miarę i bez uzasadnionej przyczyny czasu trwania postępowania. Natomiast organ nie popada w bezczynność ani nie prowadzi postępowania przewlekle, jeżeli wydaje decyzję w terminie prawnie określonym, jednak o treści niezadowalającej podatnika. Jeżeli taka decyzja została wydana – a tak jest w niniejszej sprawie – kwestionowanie jej treści merytorycznej może odbywać się wyłącznie poprzez złożenie odwołania, a następnie poddanie jej kontroli sądowoadministracyjnej, natomiast złożenie skargi na bezczynność/przewlekłe prowadzenie postępowania z tego powodu będzie bezskuteczne. Czym innym jest terminowość podejmowanych działań, a czym innym prawidłowość wydawanych decyzji.
Podsumowując, w niniejszej sprawie nie można przypisać organowi bezczynności ani przewlekłego prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy podejmuje on wszelkie konieczne dla zakończenia postępowania działania i wydaje decyzję. Jeżeli strona jest niezadowolona z treści tej decyzji, przysługuje jej prawo do wniesienia odwołania a następnie skargi do sądu administracyjnego, nie uzasadnia to jednak zarzutu bezczynności ani przewlekłego prowadzenia przez organ postępowania.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę, uznając ja za bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło