I SAB/Gd 9/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Rischka Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 2 lipca 2025 r. sprawy ze skargi D. B. na bezczynność Burmistrza Miasta Rumi w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi 1. zobowiązuje Burmistrza Miasta Rumi do wydania decyzji w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; 2. stwierdza, że Burmistrz Miasta Rumi dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Burmistrza Miasta Rumi na rzecz skarżącej D. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pani D.B. w dniu 22 maja 2023 r. złożyła deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, podając, że w lokalu przy ul. [...] w R. zamieszkują trzy osoby. W dniu 20 maja 2024 r. strona skierowała do Burmistrza Miasta Rumi wniosek o zastosowanie bonifikaty w opłatach za gospodarowanie odpadami w związku ze zmianą liczby zamieszkujących osób. Podała, że w czerwcu 2024 r. w lokalu będą przebywały dwie osoby, w lipcu i sierpniu 2024 r. jedna osoba. Burmistrza Miasta Rumi w piśmie z 28 maja 2024 r. wskazał, że ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2023 r., poz. 1469 ze zm., dalej u.c.p.g.) nie przewiduje bonifikat w opłacie z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi, a dłuższa nieobecność w miejscu zamieszkania nie stanowi podstawy do nieuiszczania opłaty za wywóz nieczystości. W dniu 19 czerwca 2024 r. pani D.B. złożyła korektę deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, podając, że w czerwcu 2024 r. jedna osoba nie będzie przybywała w lokalu. W piśmie z 27 czerwca 2024 r. organ wezwał stronę do złożenia pisemnych wyjaśnień dotyczących danych zawartych w deklaracji oraz przedstawienia dokumentów potwierdzających opłacanie przez osobę, która zmieniła miejsce zamieszkania, opłaty z tytułu wywozu odpadów komunalnych od czerwca 2024 r. pod innym adresem. W dniu 9 lipca 2024 r. strona złożyła deklaracje o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, podając, że w lipcu i sierpniu 2024 r. dwie osoby nie będą przybywały w lokalu. W piśmie z 15 lipca 2024 r. strona wskazała, że ustawa o czystości w gminach nie przewiduje konieczności przedstawienia dokumentów na okoliczność zmiany liczby osób zamieszkujących, gdyż skutki prawne wynikają z treści złożonej deklaracji. W piśmie z 22 lipca 2024 r. strona wyjaśniła, że w lokalu zamieszkują trzy osoby. Jedna osoba pod koniec maja podjęła pracę sezonową w miejscowości nadmorskiej i będzie tam zamieszkiwała od czerwca do sierpnia 2024 r., druga osoba wyjedzie do pracy sezonowej na miesiące lipiec i sierpień 2024 r. Wobec zmiany liczby osób zamieszkujących lokal we wskazanych miesiącach złożona została korekta deklaracji dotyczącej opłaty za gospodarowanie odpadami. Postanowieniem z 19 sierpnia 2024 r. wydanym na podstawie art. 165 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2024, poz. 879, dalej O.p.) Burmistrz Miasta Rumi wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia pani D.B. wysokości opłaty za gospodarowania odpadami komunalnymi od dnia 1 czerwca 2024 r. Pani D.B. stawiła się na przesłuchanie w dniu 16 września 2024 r. w charakterze świadka w toczącym się postępowaniu w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w tym samym dniu składając deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami, podając, że w lokalu zamieszkują trzy osoby. W piśmie z 18 września 2024 r. organ poinformował stronę, że w związku z toczącym się postępowaniem uprawnienie do skorygowania deklaracji podatkowej ulega zawieszeniu na czas trwania postepowania podatkowego. W dniu 15 października 2024 r. organ wezwał osoby zamieszkujące wspólnie ze stroną – N.H. i A.H. do osobistego stawiennictwa w celu przesłuchania w sprawie. Z elektronicznego potwierdzenia odbioru wynika, że adresaci odmówili przyjęcia przesyłki. Postanowieniem z 21 października 2024 r. organ poinformował o przedłużeniu postępowania w związku z koniecznością uzupełnienia materiału dowodowego i wyznaczył termin zakończenia postępowania do dnia 21 listopada 2024 r. Postanowieniami z dnia 14 listopada 2024 r. Burmistrz Miasta Rumi nałożył na A.H. i N.H. karę porządkową w wysokości po 500 zł wobec niezastosowania się do wezwania do osobistego stawiennictwa celem przesłuchania w charakterze świadka w toczącym się postępowaniu w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie komunalnymi. Wezwaniami z 14 listopada 2024 r. organ wezwał osoby zamieszkujące wspólnie ze stroną – N.H. i A.H. do osobistego stawiennictwa w dniu 2 grudnia 2024 r. w celu przesłuchania w charakterze świadka w toczącym się postępowaniu. sprawie. Z elektronicznego potwierdzenia odbioru wynika, że A.H. odebrała przesyłkę 3 grudnia 2024 r. Przesyłka adresowana do N.H. została zwrócona do organu wobec niepodjęcia jej w terminie. W piśmie z 6 grudnia pani A.H. poinformowała organ, że przesyłkę odebrała w dniu 3 grudnia 2024 r., a więc po terminie wyznaczonym w celu przesłuchania w sprawie. Oświadczyła, że odmawia złożenia zeznań w tej sprawie. Jednocześnie pani A.H. złożyła zażalenie na postanowienie z dnia 14 listopada 2024 r. o nałożeniu kary porządkowej do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Postanowieniami z dnia 21 października 2024r. i 14 listopada 2024 r. Burmistrz Miasta Rumi wyznaczył nowe terminy załatwienia spraw. W dniu 11 grudnia 2024 r. pani D.B. wniosła o wydanie zaświadczenia o milczącym załatwieniu sprawy zainicjowanym złożeniem przez nią deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W piśmie z 17 grudnia 2024 r. organ poinformował stronę, że sprawa co do której wniosła o wydanie zaświadczenia o milczącym załatwieniu, jest w toku, , gdyż został przedłużony termin do załatwienia sprawy. Postanowieniem z 17 grudnia 2024 r. Burmistrz Miasta Rumi wyznaczył nowy termin zakończenia postępowania do dnia 21 stycznia 2025 r. W piśmie z 26 marca 2023 r. strona wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku ponaglenie na pozostawienie sprawy dotyczącej wysokości opłaty za gospodarowanie bez rozpoznania. D.B. w dniu 27 marca 2025 r. wniosła skargę na bezczynność Burmistrza Miasta Rumi w sprawie niewydania decyzji w związku ze złożeniem przez nią deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w dniu 19 czerwca 2024 r. Podała, że decyzja nie została wydana do czasu wniesienia skargi i doszło do przekroczenie terminu załatwienia sprawy. Skarżąca wniosła o orzeczenie rażącej bezczynności organu oraz przyznanie na jej rzecz sumy pieniężnej. Skarżąca wskazała, że wniosła także o wydanie zaświadczenia o milczącym załatwieniu sprawy, jednak dokumentu nie otrzymała. W piśnie z dnia 3 kwietnia 2025r. Burmistrz Miasta Rumi wskazał, że w postępowaniu nie zaistniał stan bezczynności, gdyż przedłużenie postępowania jest spowodowane oczekiwaniem na rozpoznanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku zażalenia świadka na postanowienie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Rozstrzygnięcie sporu wymaga ustalenia, czy w postępowaniu wszczętym w związku ze złożonymi przez skarżącą deklaracjami o zmianie podstawy wymiaru Bezczynność organu ma miejsce w sytuacji niezałatwienia sprawy w terminie określonym przepisami prawa. Ocena zasadności skargi na bezczynność nie jest dokonywana według kryterium przyczyn zawinienia, istotny jest obiektywna okoliczność niezachowania terminu rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 24 marca 2023 r., sygn.. akt III OSK 7690/21, wszystkie powołane orzeczenia dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zakres sądowej kontroli skargi na bezczynność sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjęcia czynności oraz czy w zakreślonym przepisami terminie (także w terminie skutecznie przedłużonym) dokonał powyższych działań. W ramach rozpoznawania skargi na bezczynność sąd administracyjny nie jest natomiast uprawniony do merytorycznej oceny podejmowanych w sprawie czynności oraz wydawanych rozstrzygnięć. W postępowaniu zainicjowanym skargą na bezczynność nie jest bowiem możliwe badanie innych kwestii aniżeli obiektywny fakt pozostawania organu podatkowego w zwłoce (tak: wyrok NSA z 9 marca 2018 r., I FSK 888/17). Z tej przyczy poza zakresem kognicji Sądu w rozpoznawanej sprawie są twierdzenia strony o milczącym załatwieniu sprawy. Postępowanie sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami na mocy art. 6q ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 733) jest prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 2383 ze zm.- dalej O.p.). Zgodnie z art. 139 O.p. załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej (§ 1). Prze[pis ten stanowi uszczegółowienie zasady szybkości oraz prostoty postępowania podatkowego wyrażonej w art. 125O.p. - organy powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie . Dostrzec również należy, że obowiązki organu związane z niezałatwieniem sprawy we właściwym terminie określono w art. 140 O.p. Zgodnie z tym przepisem, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Przepis ten był stosowany przez Burmistrza Miasta Rumi, który wydał trzy postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zakończenia postępowania. Postanowieniem z 19 sierpnia 2024 r. organ wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od dnia 1 czerwca 2024 r. Wszczęcie postępowania z urzędu spowodowało powstanie po stronie organu obowiązku władczego zakończenia tego postepowania poprzez wydanie orzeczenia. W sprawie nie jest sporne, że orzeczenie kończące postępowanie przed organem pierwszej instancji nie zostało wydane. Burmistrza Miasta Rumii postanowieniem z 17 grudnia 2024 r. wyznaczył nowy termin zakończenia postępowania do dnia 21 stycznia 2025 r. W ocenie Sądu doszło do naruszenia terminu załatwienia sprawy (w art. 139 § 1 O.p.). Termin załatwienia sprawy został wydłużony postanowieniem z 21 października 2024 r., zatem po upływie miesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Kolejno postanowieniami z 21 października 2024 r. i 14 listopada 2024 r. oraz 17 grudnia 2024 r. organ wyznaczył nowe terminy załatwienia sprawy. Wskazany przez organ przepis z art. 35 § 5 K.p.a nie ma zastosowania w sprawie. Zgodnie z mającym zastosowanie przepisem art. 139 § 4 O.p. do terminów określonych w § 1-3 nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Postanowienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone skarżącej w dniu 21 sierpnia 2024 r. i od tego dnia rozpoczął bieg miesięczny termin na załatwienie sprawy. Wezwanie z dnia 2 września 2024 r. o wyznaczeniu terminu przesłuchania strony na dzień 16 września 2024 r. zostało doręczone skarżącej w dniu 9 września 2024 r. Czynności przesłuchania strony w dniu 16 września 2024 r. i podjęte próby przesłuchania świadków A.H. i N.H. nie wpływają na stan bezczynności istniejący od dnia 21 stycznia 2025r.- daty wskazanej przez organ w ostatnim postanowieniu wydanym na podstawie art. art. 140 O.p. W orzecznictwie dotyczącym definicji rażącego naruszenia prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a. ) wskazywane jest , że konieczne jest zaistnienie stanu, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków , koniczne jest wskazanie, że podejmowane przez organ czynności w oczywisty sposób były pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (tak: wyrok NSA z 13 czerwca 2023 r., III OSK 1806/22). W ocenie Sądu organ podjął czynności dowodowe w zakresie istotnym z uwagi na przedmiot postępowania i okoliczności sporne. Przesłuchanie skarżącej oraz próba przesłuchania osób, których zmiana miejsca zamieszkania była przyczyną wskazywaną przez skarżąca jako uzasadnienie zmiany deklaracji nie mogą być uznane za pozbawione celowości, mimo że skarżąca w toku przesłuchania stwierdziła, że osoby te nie wyprowadziły się, nie zabrały swoich rzeczy, wyjechały na wakacje ( odpowiedź na pytanie 10.). Rozpatrując wniosek skarżącej o przyznanie od organu sumy pieniężnej zwrócić należy uwagę na przytoczone powyżej postanowienia art. 149 § 2 p.p.s.a. Użyte w przytoczonym przepisie sformułowanie "może ponadto orzec" oznacza, że decyzja o przyznaniu sumy pieniężnej, została pozostawiona uznaniu sądu. Suma pieniężna stanowi środek o charakterze kompensacyjnym w tym sensie, że ma zrekompensować stronie dolegliwości, niedogodności, negatywne przeżycia, na jakie została ona narażona wskutek bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania (tak: wyrok NSA z 9 sierpnia 2023 r., I OSK 1675/21). W ocenie Sądu za bezzasadne należało uznać jednak żądanie skarżącej przyznania od organu sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a.. Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie dwóch miesięcy od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 sentencji wyroku). Sąd , na podstawie art. art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W części dotyczącej żądania przyznania od organu sumy pieniężnej orzeczono o oddaleniu skargi , oddalono również skargę w pozostałym zakresie. (art. 151 p.p.s.a). O kosztach orzeczono w pkt 5 sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a..