I SPP/Gd 221/19

PostanowienieWSA w Gdańsku2019-09-16

Skład orzekający: Sędzia WSA Marek Kraus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jest prawidłowe, gdy strona nie uzupełniła braków formalnych w wyznaczonym terminie, a wniosła o jego przedłużenie?
Ratio decidendi
Zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jest prawidłowe, gdy strona nie uzupełniła braków formalnych w wyznaczonym terminie. Termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy jest terminem ustawowym i nie podlega przedłużeniu; w przypadku jego niedotrzymania strona może jedynie wnioskować o przywrócenie terminu.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku, wskazując na niewypełnione rubryki. Skarżący wniósł o przedłużenie terminu do uzupełnienia wniosku, jednak nie uzupełnił braków w wyznaczonym terminie. W konsekwencji referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania. Skarżący wniósł sprzeciw, zarzucając naruszenie przepisów p.p.s.a. poprzez bezzasadne pozostawienie wniosku bez rozpoznania i niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w dniu 16 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu K. K. od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 16 sierpnia 2019 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 1012/19 ze skargi K. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 28 marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: utrzymać zaskarżone zarządzenie w mocy. Wnioskiem z dnia 11 czerwca 2019 r. (data stempla pocztowego), złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu 9 lipca 2019 r. (data stempla pocztowego), K. K. (dalej jako "Skarżący") zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z uwagi na wypełnienie wniosku w nieprawidłowy sposób, uniemożliwiający nadanie mu dalszego biegu, referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 15 lipca 2019 r. wezwał Skarżącego do usunięcia braków formalnych przedmiotowego wniosku poprzez wypełnienie, zgodnie z pouczeniem (tj. podanie w każdej z rubryk wymaganych danych bądź ich przekreślenie), rubryk od 3.1 do 3.5 oraz od 5 do 11 w siedzibie sądu lub nadesłanie prawidłowo wypełnionego i podpisanego formularza PPF, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Powyższą przesyłkę doręczono Skarżącemu w dniu 30 lipca 2019 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 9 akt sądowych). Skarżący pismem z dnia 5 sierpnia 2019 r. (data stempla pocztowego) wniósł o przedłużenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie uczynił zadość w/w wezwaniu w zakreślonym terminie, który upłynął bezskutecznie w dniu 6 sierpnia 2019 r. Starszy referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 16 sierpnia 2019 r. sygn. akt I SPP/Gd 221/19 pozostawił bez rozpoznania wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy, bowiem Skarżący nie uzupełnił w zakreślonym terminie braków formalnych wniosku, do usunięcia których został wezwany. Zarządzenie to doręczono Skarżącemu w dniu 27 sierpnia 2019 r. Od powyższego zarządzenia, pismem z dnia 3 września 2019 r. (data stempla pocztowego), Skarżący wniósł sprzeciw, zarzucając naruszenie art. 257 p.p.s.a. polegające na bezzasadnym i przedwczesnym pozostawieniu wniosku Skarżącego bez rozpoznania i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie przyznania Skarżącemu prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący zarzucił, iż nie został prawidłowo wezwany do uzupełnienia formularza PPF. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sprzeciw Skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone zarządzenie wydane przez referendarza sądowego jest prawidłowe. Zgodnie z art. 260 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu i rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym. Dodania wymaga, że konsekwencją wynikającą z przepisu art. 260 p.p.s.a. jest to, iż orzeczenie Sądu wydane w następstwie rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia wydanego przez referendarza sądowego, jest prawomocne z chwilą jego wydania i nie przysługuje od niego środek zaskarżenia. Z treści art. 252 § 2 p.p.s.a. wynika, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Z kolei przepis art. 257 p.p.s.a., stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Sankcja w postaci pozostawienia złożonego na urzędowym formularzu wniosku bez rozpoznania ma miejsce, gdy pomimo wezwania strony do uzupełnienia tego formularza w dalszym ciągu posiada on takie braki formalne, które uniemożliwiają nadanie mu prawidłowego biegu tj. uniemożliwiają ocenę możliwości płatniczych lub zakresu wniosku. W związku z tym, że złożony przez Skarżącego formularz nie został wypełniony w sposób prawidłowy, bowiem pozostawiono niewypełnione (puste) rubryki od nr 3.1 do 3.5, nr 5 oraz oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, obejmujące rubryki od 6 do 11. Takie wypełnienie wniosku uniemożliwiało rozpoznanie go przez referendarza sądowego, wobec czego Skarżący został wezwany do uzupełnienia jego braków formalnych. W zarządzeniu referendarza sądowego z dnia 15 lipca 2019 r. zostało wskazane, w jaki sposób i w jakim terminie wniosek winien zostać uzupełniony – poprzez wypełnienie zgodnie z pouczeniem (tj. podanie w każdej z rubryk wymaganych danych bądź ich przekreślenie), rubryk od 3.1 do 3.5 oraz od 5 do 11 w siedzibie sądu lub nadesłanie prawidłowo wypełnionego i podpisanego formularza PPF, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdza, że wbrew podniesionemu w sprzeciwie zarzutowi, Skarżący został wezwany w sposób prawidłowy do uzupełnienia formularza PPF – wskazano sposób oraz termin uzupełnienia formularza urzędowego, a wezwanie nadano na prawidłowy adres Skarżącego. Przesyłkę zawierającą w/w zarządzenie referendarza sądowego z dnia 15 lipca 2019 r. doręczono Skarżącemu w dniu 30 lipca 2019 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy sądowej. Sąd wskazuje, iż 7-dniowy termin na uzupełnienie braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy upływał w dniu 6 sierpnia 2019 r. W tak zakreślonym terminie Skarżący nie uzupełnił wskazanych braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy. Termin ten upłynął zatem bezskutecznie z dniem 6 sierpnia 2019 r. W zakreślonym terminie Skarżący złożył jedynie wniosek o przedłużenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy na formularzu PPF. W powyższym zakresie prawidłowo wskazał referendarz sądowy, iż termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy jest terminem ustawowym, wynikającym bezpośrednio z przepisu zawartego w art. 49 § 1 p.p.s.a., który nie może być skracany ani przedłużany. Jeżeli z przyczyn od strony niezależnych termin ten nie może być zachowany, służy stronie ewentualny wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków. Przekroczenie terminu ma miejsce, gdy strona w ogóle nie podejmuje czynności uzupełniających lub podejmuje je bezskutecznie, tzn. braki nie zostaną uzupełnione w całości lub części (por. postanowienie WSA w Łodzi z dnia 24 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SAB /Łd 32/11, LEX nr 876130). Podobnie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 11 maja 2011 r. sygn. akt II FZ 159/11 (LEX nr 795374): "Przedłużenie terminu dopuszczalne jest bowiem jedynie w przypadku terminów sądowych (art. 84 p.p.s.a.), natomiast termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku procesowego, jakim jest wniosek o przyznanie prawa pomocy, jest terminem ustawowym wynikającym z art. 49 § 1 w zw. z art. 252 § 2 p.p.s.a. Jako taki, termin ten nie może być przedłużany. Jeżeli jednak z przyczyny niezależnej od strony nie może on zostać zachowany, stronie przysługuje ewentualny wniosek o przywrócenie terminu." W świetle powyższego uznać należy, iż Skarżący zobowiązany był uzupełnić braki formalne złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w siedmiodniowym terminie, który upłynął bezskutecznie z dniem 6 sierpnia 2019 r. W związku z powyższym, zasadnie w ocenie Sądu, referendarz sądowy orzekł w zarządzeniu z dnia 16 sierpnia 2019 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku Skarżącego o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 257 p.p.s.a., z uwagi na niemożność jego merytorycznego rozpatrzenia z powodu nieuzupełnienia we wskazanym zakresie braków formalnych w zakreślonym terminie. Sąd wskazuje w tym miejscu, iż we wniesionym sprzeciwie nie uzasadniono w żaden sposób, na czym miało polegać naruszenie przez referendarza sądowego art. 257 p.p.s.a. Samo powołanie się na przepis ustawy nie stanowi jeszcze skutecznie podniesionego zarzutu. Wbrew twierdzeniom Skarżącego, pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie było bezzasadne, a wskazany przepis został prawidłowo zastosowany w niniejszej sprawie. Natomiast odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie przyznania Skarżącemu prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, Sąd wskazuje, iż nie doszło do merytorycznego rozpatrzenia wniosku Skarżącego o przyznanie prawa pomocy, w związku z czym nie miała miejsca odmowa przyznania Skarżącemu prawa pomocy, co skutkuje niemożnością uwzględnienia podniesionego zarzutu. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło