I SPP/Gd 246/21

Dnia 25 lutego 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2022 roku na posiedzeniu niejawnym zażalenia A.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, z dnia 14 stycznia 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 9 grudnia 2021 r. o odmowie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za kwiecień i maj 2020 roku p o s t a n a w i a: odrzucić zażalenie Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2022 r. (k. 45) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 9 grudnia 2021 r. o odmowie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Pismem z dnia 30 stycznia 2022 r. (k. 51) A.B. wniósł o wznowienie postepowania w sprawie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) – zwanej w dalszej części p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem. Przedmiotem wznowienia mogą być zatem zarówno wyroki jak i postanowienia, ale wyłącznie kończące postępowanie sądowe, a więc orzeczenia, które rozstrzygają sprawę (art. 132 p.p.s.a.), a więc orzekają merytorycznie - co do istoty sprawy sądowoadministracyjnej, oraz które w inny sposób kończą postępowanie w sprawie sądowoadministracyjnej (art. 160-165, art. 173 § 1 p.p.s.a.). Przepis art. 270 p.p.s.a. nie obejmuje możliwości wznowienia postępowania incydentalnego - wpadkowego, to jest zakończonego prawomocnym postanowieniem niekończącym postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej. Nie jest możliwe w konsekwencji wznowienie postępowania w stosunku do orzeczenia rozstrzygającego kwestię wpadkową. Rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy nie jest wydawane w postępowaniu samodzielnym i odrębnym, ale w postępowaniu inicjowanym skargą do sądu administracyjnego. Nie rozstrzyga ono zatem i nie kończy żadnego postępowania sądowego, z tego względu nie może być przedmiotem skargi o wznowienie (postanowienie NSA z 9 grudnia 2021 r. III OZ 1004/21). W związku z tym, że nie jest dopuszczalne wznowienie postępowania w sprawie z zakresu prawa pomocy, pismo skarżącego z 30 stycznia 2022 r., z uwagi na sformułowaną treść wskazującą na to, że strona nie zgadza się z rozstrzygnięciem Sądu z dnia 14 stycznia 2022 r. należało uznać za złożone przez stronę zażalenie na to rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a, zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Ustawodawca, w powołanej wyżej ustawie w brzmieniu nadanym nowelizacją, która weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r., nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarza sądowego (art. 260 p.p.s.a.). Taka kolejność zapadłych orzeczeń przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi kończy merytoryczne rozpoznawanie wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W takim przypadku wojewódzki sąd administracyjny działa jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza sądowego. Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 168 § 1 p.p.s.a.). Nie jest to bowiem przypadek, o którym stanowi art. 258 § 4 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 8 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OZ 323/16, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Mając na uwadze, że zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego o odmowie ustanowienia pełnomocnika z urzędu jest niedopuszczalne, istniały podstawy do jego odrzucenia, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.