II SA/Gd 1018/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz, Sędziowie: sędzia NSA Anna Orłowska, asesor WSA Krzysztof Retyk (spr.), Protokolant Beata Kaczmar, po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 stycznia 2001 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 11 grudnia 2000 r. nr [...], 2. ustala, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogą być wykonane, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego kwotę 10,00 zł (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sven. akt 3 II SA/GD 1018/01 U ZAS ADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia 25 stycznia 2001 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania Pani M. K. od decyzji działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Naczelnika Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego w T. znak: [...] z dnia 11 grudnia 2000 r. o wymeldowaniu Pani M. K. z dziećmi B. i M. z miejsca pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w T. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Wymienioną wyżej decyzję poprzedziło postępowanie w trakcie którego decyzją znak; [...] z dnia 7 sierpnia 2000 r. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Naczelnik Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego odmówił wymeldowania Pani M. K. z dziećmi B.i M. z miejsca pobytu stałego w lokalu [...]. Natomiast decyzją znak: [...] z dnia 7 września 2000 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, wskazując na potrzebę uzupełnienia postępowania wyjaśniającego. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Naczelnik Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego decyzją znak: [...] z dnia 11 grudnia 2000 r. orzekł o wymeldowaniu Pani M. Ko. z dziećmi B. i M. z miejsca pobytu stałego w lokalu nr [...], który jest osobną kwaterą stałą o jakiej mowa w art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U z 1995 r. nr 86, poz. 433 z póź. zm.) W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ II instancji stwierdził, iż Pan W. K., zam. w T. przy ul. [...] będący najemcą przedmiotowego lokalu zwrócił się do Prezydenta Miasta z wnioskiem o wymeldowanie z tego lokalu byłej żony Pani M. K. wraz z dziećmi B. i M. z uwagi na to że Pani Ma. K. opuściła przedmiotowy lokal z dniem 30 sierpnia 1998 r., zabierając ze sobą wszystkie rzeczy osobiste, a także część mienia, które stanowiło wspólną własność małżonków. Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 powoływanej ustawy, tj. uprawnienie do przebywania w lokalu i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres sześciu miesięcy, a nowego miejsca pobytu nie można ustalić. Przepis ten ustanawia dwie sytuacje, których wystąpienie daje podstawę do wydania decyzji administracyjnej o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, który zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych powinien być rozumiany jako zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Pierwsza sytuacja dająca podstawę do wydania decyzji o wymeldowaniu wymaga łącznego spełnienia dwóch przesłanek, tj. utraty uprawnień do przebywania w lokalu i opuszczenie bez wymeldowania dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Natomiast druga sytuacja stanowiąca podstawę do wymeldowania z miejsca pobytu stałego będzie spełniona w przypadku, w którym również wystąpią łącznie dwie przesłanki tj. opuszczenie bez wymeldowania dotychczasowego miejsca pobytu stałego i nie przebywanie w nim co najmniej przez okres sześciu miesięcy oraz brak możliwości ustalenia nowego miejsca pobytu. Organ II instancji stwierdził, że Pani M. K. opuściła bez wymeldowania miejsce pobytu stałego. W ocenie Organu II instancji opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny bowiem Pani M.K. nie wystąpiła z powództwem do sądu o przywrócenie naruszonego posiadania prawa do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Organ II instancji stwierdził, że Pani M. K. posiadała uprawnienia do przebywania w przedmiotowym lokalu o charakterze pochodnym, a nie samoistnym, co jednoznacznie wynika z pisma Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej znak: [...]. Tym samym należało uznać, że dobrowolne opuszczenie lokalu mieszkalnego przez osoby, które miały pochodne uprawnienie do lokalu, oznacza rezygnację z uprawnień do lokalu, a zatem także utratę uprawnień do przebywania w tym lokalu. Organ II instancji stwierdził, iż zostały spełnione wszystkie przesłanki uzasadniające wydanie decyzji o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego, bowiem Pani M.K. utraciła pochodne uprawnienia do przebywania w lokalu położonym w T. przy ul. [...] i opuściła bez wymeldowania dotychczasowe miejsce pobytu stałego. W skardze z dnia 15 marca 2001 r. skarżąca nie zgodziła się z decyzją oraz stwierdziła, iż w lokalu pozostawiła swoje rzeczy oraz że nadal posiada uprawnienia do zamieszkiwania w lokalu położonym w T. przy ul. [...] oraz iż wystąpiła do Wojskowej Agencji Mieszkaniowej o rozkwaterowanie jednak na to nie zgadza się były mąż. W odpowiedzi na skargę Organ II instancji wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał swoje stanowisko z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga jest zasadna. Sąd na podstawie art. 134. § 1. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz.U.02.153.1270, z póź. zm) rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jest legalność zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że zaskarżona decyzja może być przez Sąd wzruszona tylko wtedy, gdy postępowanie wykaże, iż decyzja ta narusza prawo, przy czym z reguły chodzi o naruszenie prawa materialnego lub przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie ma zastosowanie ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U.84.32.174, z póź. zm.) w brzmieniu z dnia 25 stycznia 2001 r. Sąd uznał, iż Organ I i II instancji naruszył prawo materialne tj. art. 15 ust. 2 oraz 9 ust. 2 ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U.84.32.174, z póź. zm.), poprzez uznanie, iż skarżąca utraciła uprawnienia do lokalu. Sąd uznał także, iż nastąpiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tj. art. 7,77,80 oraz 107 kpa poprzez pominięcie w uzasadnieniu decyzji Organu I i II instancji stanowiska Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Odział Terenowy, iż skarżąca ma prawo zamieszkiwania na równych prawach jakie przysługują Panu W. K. w lokalu, który jest osobną kwaterą stałą o jakiej mowa w art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U z 1995 r. nr 86, poz. 433 z póź.zm.). W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż zgodnie z art. 15. ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U.84.32.174, z póź. zm.) organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. W myśl art. 9. ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U.84.32.174, z póź. zm.) przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu (pomieszczeniu), w którym ma nastąpić zameldowanie. Zdaniem Sądu z art. 28 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U z 1995 r. nr 86, poz. 433 z póź. zm.) w sposób jednoznaczny wynika, iż skarżąca nie utraciła uprawnień do przebywania w lokalu stanowiącym osobną kwaterę stałą mimo orzeczenia rozwodu albowiem zgodnie z cytowanym przepisem w razie orzeczenia rozwodu małżonków zajmujących kwaterę, mogą oni zamieszkiwać w tej kwaterze nadal. Zdaniem Sądu z akt sprawy wynika, że Organ I i II instancji naruszył przepisy art. 7, 77 i 80 oraz 107 kpa. które to naruszenie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy poprzez pominięcie oraz rozważenie korzystnego dla skarżącej stanowiska Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Odział Terenowy. Organ II instancji oceniając całokształt materiału dowodowego złamał zasadę prawdy obiektywnej art. 7 kpa albowiem celem postępowania odwoławczego nie jest sama kontrola poprawności rozstrzygnięcia podjętego w pierwszej instancji (nie jest to kasacja), lecz uzupełnienie stanu faktycznego i materiału dowodowego sprawy oraz uwzględnienie tych zmian w stanie prawnym sprawy, które nastąpiły w okresie dzielącym orzekanie po raz pierwszy od ponownego orzekania wskutek odwołania (model apelacyjny) czego Organ II instancji nie zrobił. Sąd uznał, iż ustalenia faktyczne w sprawie będące podstawą rozstrzygnięcia są kompletne, ale nie w pełni rozpatrzone oraz zwraca uwagę, iż w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym czy nie w pełni rozpatrzonym (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995/7, poz. 83). Zdaniem Sądu w sprawie można postawić zarzut dowolności w formułowaniu wniosku końcowego w zakresie ustalenia uprawnień skarżącej do przebywania w lokalu ponieważ zarzut ten nie został wykluczony ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący ( art. 77 § 1 kpa). Zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. uzasadnienie decyzji stanowi integralną część decyzji. Z uzasadnienia wynikać ma ocena faktów, prawa oraz celów i skutków rozstrzygnięcia. Zatem ocenie Sądu nie może podlegać sama osnowa decyzji, ale decyzja jako całość, a więc łącznie z uzasadnieniem. Sąd stwierdza, iż osnowy zaskarżonych decyzji Organu I i II instancji rozmijają się z ustaleniami dokonanymi przez Organy w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Podkreślić należy, iż w wyroku z dnia 2002.05.27 Trybunał Konstytucyjny (K 20/01 OTK-A 2002/3/34) stwierdził, że art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 i Nr 110, poz. 1189) jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym w obecnym stanie prawnym nie obowiązuje art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 i Nr 110, poz. 1189) i organ nie musi badać tytułu prawnego do lokalu lecz tylko i wyłącznie czy skarżąca w nim przebywa czy też nie. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271, z póź. zm.) w związku z art. 145 § 1 pkt 1 ppkt a) oraz c) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz.U.02.153.1270, z póź. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku, o kosztach orzekł zgodnie z przepisami na podstawie art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271, z póź. zm.) w związku z art. 200 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz.U.02.153.1270, z póź. zm.) natomiast na podstawie art. 152 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz.U.02.153.1270, z póź. zm.) Sąd wstrzymał wykonanie decyzji Organu I i II instancji.