II SA/Gd 107/09
WyrokWSA w Gdańsku2009-05-06
Skład orzekający: Wanda Antończyk, Mariola Jaroszewska, Barbara Skrzycka-Pilch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kwoty alimentów wyegzekwowane w danym roku kalendarzowym, ale dotyczące okresów wcześniejszych, powinny być zaliczone do dochodu rodziny w roku ich faktycznego uzyskania przy ocenie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kwoty alimentów wyegzekwowane w danym roku kalendarzowym stanowią dochód rodziny w tym roku, niezależnie od tego, czy dotyczą okresów wcześniejszych. Skoro środki pieniężne zostały postawione do dyspozycji rodziny w roku ich uzyskania, należy je zaliczyć do dochodu przy ocenie kryterium dochodowego do świadczeń rodzinnych. W analizowanej sprawie przekroczenie kryterium dochodowego było na tyle znaczące, że uniemożliwiało przyznanie dodatku.Stan faktyczny
Skarżąca T. M. wniosła o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia z powodu przekroczenia kryterium dochodowego, uwzględniając wyegzekwowane alimenty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, wskazując, że dochód rodziny za rok 2007, obejmujący wyegzekwowane alimenty, przekroczył ustalone kryterium. Skarżąca kwestionowała sposób rozliczenia alimentów, wskazując, że część z nich dotyczyła lat wcześniejszych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch (spr.) Protokolant Sekretarz Sądowy Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 grudnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę.
Decyzją z dnia 27 sierpnia 2008 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 2 pkt 1, art. 4, art. 5, art. 6, art. 8, art. 20 ust. 3, art. 25 ust. 1, art. 30, art. 60 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), § 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105, poz. 881 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. Nr 130, poz. 903) oraz art. 104, art. 107 i art. 130 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako k.p.a.), Burmistrz odmówił T. M. przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka dla osób, które otrzymywały do dnia 1 maja 2004 r. ustalone na siebie świadczenie na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym (Dz.U. z 1991 r. Nr 45, poz. 200 ze zm.) w wysokości 170 zł miesięcznie na okres od dnia 1 września 2008 r. do dnia 31 sierpnia 2009 r.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ pierwszej instancji podniósł, że dochód rodziny T. M. został przekroczony o 381,79 zł, co uzasadniało odmowę przyznania świadczenia.
W odwołaniu od powyższej decyzji T. M. wskazała, że nie jest prawdą, jakoby jej syn, W. dostał w 2007 r. kwotę 12.603 zł. Podniosła, że syn otrzymał kwotę 14.880 zł za dwa lata tytułem zabezpieczenia alimentów w części należącej do jej byłego męża, M. M. Wyjaśniła, że jej syn otrzymał kwotę 7.440 zł, która to kwota wypłacona została w dwóch ratach, ale za okres 12 miesięcy. Stwierdziła, że za 2007 rok otrzymała od komornika kwotę 7.540,80 zł, a jej syn W. 6.968,62 zł. Stwierdziła, że razem otrzymali kwotę 14.509,42 zł.
Decyzją z dnia 10 grudnia 2008 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 60 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu powyższej decyzji Kolegium, cytując przepis art. 60 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, podniosło, że określa on przesłanki przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz że dodatek ten przysługuje osobie, która spełnia określone ustawą kryterium dochodowe.
Wskazując na treść art. 3 pkt 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych Kolegium podniosło, że . skoro wniosek złożony został w sierpniu 2008 roku, należało ustalić dochody wnioskodawczym za rok poprzedzający okres zasiłkowy 2008/2009, a więc za rok 2007. Zgodnie z art. 60 ust. 1 in fine ustawy o świadczeniach rodzinnych dochód rodziny nie może przekraczać kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy, tj. 504 zł miesięcznie na osobę w rodzinie.
Kolegium podniosło, że rodzina wnioskodawczym składa się z dwóch osób. Tworzą ją T. M. wraz z synem, W. Na dochody rodziny w roku 2007 składały się dochody z alimentów przysługujących wnioskodawczym oraz W. M. Zgodnie z treścią zaświadczeń od komornika prowadzącego egzekucję świadczeń, kwoty wyegzekwowanych w 2007 roku alimentów na rzecz T. M. wyniosły 9.807,28 zł, zaś W. M. - 12.603,52 zł. Razem daje to kwotę 22.410,80 zł za rok 2007, co pozwala przyjąć, że w roku 2007 miesięczny dochód na osobę w rodzinie wynosił przeciętnie 933,78 zł. Przekroczenie kryterium dochodowego wynosi zatem 429,78 zł na osobę, co oznacza, że brak jest podstaw do zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który pozwala na przyznanie świadczenia w sytuacji, kiedy przekroczenie wynosi nie więcej niż wysokość najniższego zasiłku rodzinnego (48 zł). Powyższe oznacza, objęte wnioskiem świadczenie rodzinne nie może być przyznane z uwagi na niespełnienie kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 5 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium stwierdziło, że kwota otrzymywanych przez skarżącą i jej syna alimentów nie może być rozliczona w sposób przez nią proponowany. Ustawa nakazuje bowiem jako dochód traktować wszystkie przychody uzyskane w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, czyli w roku 2007. Jeżeli nawet w roku 2007 komornik wyegzekwował od osoby zobowiązanej alimenty należne za okres wcześniejszy, to brak jest przepisów pozwalających na rozliczenie tych kwot przy uwzględnieniu lat ubiegłych. Jedynym rozwiązaniem wynikającym z ustawy jest uznanie, że kwoty te należy potraktować jako dochód uzyskany w roku 2007 r. i w ten sposób rozliczyć.
Odnośnie zaś wyliczeń zawartych w odwołaniu Kolegium stwierdziło, że nawet przy przyjęciu podanej przez skarżąca kwoty dochodu w wysokości 14.509,42 zł za prawidłową, wnioskodawczyni w dalszym ciągu nie spełnia kryterium dochodowego. Na podstawie tej kwoty należy bowiem uznać, że średni miesięczny dochód na członka rodziny T. M. w roku 2007 wyniósł 604,54 zł i przekracza kryterium dochodowe ustalone na kwotę 504 zł, zaś kwota przekroczenia, wynosząca 100,54 zł, w dalszym ciągu przekracza kwotę najniższego zasiłku i świadczenie nie mogłoby zostać przyznane.
Zdaniem Kolegium kwestia niepełnosprawności, na którą powołała się skarżąca w odwołaniu nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję T. M. opisała swoją sytuację rodzinną i majątkową wskazując szczegółowo na wysokość swoich dochodów i wydatków, załączając dokumenty na potwierdzenie tych okoliczności.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.).
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie jako bezzasadna podlegała oddaleniu.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm. – dalej jako ustawa o świadczeniach rodzinnych), zgodnie z którym osoba otrzymująca świadczenia na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym (Dz. U. z 1991 r. Nr 45, poz. 200, ze zm.), która ukończyła 50 lat do dnia wejścia w życie ustawy, nabywa na swój wniosek prawo do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka do czasu uzyskania prawa do emerytury lub renty albo prawa do zasiłku stałego określonego w przepisach o pomocy społecznej, jeżeli dochód rodziny nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 1, i egzekucja ustalonych wyrokiem sądu rodzinnego alimentów jest bezskuteczna.
Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie oznacza to: przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (lit. a) oraz inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym alimenty na rzecz dzieci (lit. c tiret czternaste).
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) alimenty uważa się za przychody z innych źródeł, przy czym zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 127 tejże ustawy wolne od podatku są alimenty: na rzecz dzieci, które nie ukończyły 25 roku życia, oraz dzieci bez względu na wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymują zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną (lit. a) oraz alimenty na rzecz innych osób niż wymienione w lit. a), otrzymane na podstawie wyroku sądu lub ugody sądowej, do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 700 zł (lit. b).
Na dochód rodziny skarżącej T. M. uzyskany w 2007 roku składają się:
– kwota alimentów w wysokości 12.603,52 zł wyegzekwowanych na rzecz syna skarżącej – W. M., urodzonego w dniu 16 marca 1984 r.,
– kwota alimentów w wysokości 9.807,28 zł wyegzekwowanych na rzecz skarżącej, przy czym skarżąca otrzymała alimenty na podstawie wyroku sądowego zasądzającego na jej rzecz tytułem alimentów kwotę 600 zł miesięcznie.
Przyjąć zatem należało, że kwoty alimentów uzyskane w 2007 roku przez rodzinę skarżącej stanowią przychód podlegający opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, a jednocześnie są kwotami wolnymi od podatku.
Brak było podstaw do rozliczenia otrzymanych przez skarżącą oraz jej syna w 2007 roku alimentów na lata wcześniejsze. Przez uzyskanie dochodu należy bowiem rozumieć pozostawienie środków pieniężnych do dyspozycji osób uzyskujących dochód. Skoro zaś kwoty alimentów zostały pozostawione do dyspozycji skarżącej oraz jej syna w 2007 roku, należało uznać, że stanowią one dochód rodziny skarżącej uzyskany w 2007 roku.
Dochód rodziny skarżącej została zatem prawidłowo ustalony w przedmiotowej sprawie. Po przeliczeniu daje on kwotę 933,78 zł miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie skarżącej, zatem przekracza kryterium dochodowe, zarówno określone w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jak również w art.5 ust. 3 tejże ustawy, który pozwala na przyznanie świadczenia w sytuacji, kiedy przekroczenie wynosi nie więcej niż wysokość najniższego zasiłku rodzinnego, to jest kwoty 48 zł. Brak było zatem podstaw do przyznania skarżącej świadczenia rodzinnego objętego wnioskiem.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uznając skargę za bezzasadną, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło