II SA/Gd 1079/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski, Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Protokolant Anna Zegan, po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 czerwca 2003 r. nr [[...]] w przedmiocie zasiłku stałego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i decyzji Kierownika Sekcji Pomocy Środowiskowej Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 18 kwietnia 2003 r. nr [[...]]. W dniu 23 stycznia 2003 r. E. B. wystąpiła z wnioskiem do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie jej zasiłku stałego z tytułu sprawowania opieki na niepełnosprawnym dzieckiem. Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją z dnia 26 marca 2003 r. nr [[...]] przyznał E. B. świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego w wysokości 418 zł miesięcznie na okres od 1 stycznia 2003 r. do 30 września 2006 r. Powyższa decyzja stała się prawomocna. W dniu 25 marca 2003 r. E. B. wystąpiła z kolejnym wnioskiem do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie jej zasiłku stałego z tytułu sprawowania opieki na niepełnosprawnym dzieckiem synem A. Kierownik Sekcji Pomocy Środowiskowej Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją z dnia 18 kwietnia 2003 r. nr [[...]] odmówił przyznania E. B. zasiłku stałego z tytułu sprawowania opieki na niepełnosprawnym synem A. B. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że synowie wnioskodawczyni – O. i A. mają orzeczoną niepełnosprawność na podstawie orzeczeń o niepełnosprawności wydanych przez Powiatowy Zespół ds Orzekania o Niepełnosprawności w dniu 8 marca 2003 r. Następnie organ powołując się na treść art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej wskazał, iż E. B. decyzją z dnia 26 marca 2003 r. został przyznany zasiłek stały w związku ze sprawowaniem opieki stałej bezpośredniej nad dziećmi: A. i O. Organ wskazał, iż przepis art. 27 ust. 1 powołanej ustawy nie zawiera określenia, że zasiłek stały przysługuje na każde dziecko wymagające stałej pielęgnacji, a zatem w ocenie organu brak jest podstaw do przyznania E. B. drugiego (odrębnego) zasiłku stałego na syna A. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła E. B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 26 czerwca 2003 r. nr [[...]] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, powołując się na treść art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, że zasiłek stały jest świadczeniem przysługującym osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Fakt sprawowania opieki nad dwójką dzieci nie stanowi podstawy do przyznania dwóch zasiłków stałych. W tej sytuacji decyzja organu pierwszej instancji znajduje pełne umocowanie w przepisach prawa. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Gdańsku E. B. wskazała, iż przyznano jej zasiłek na niepełnosprawnego syna O., natomiast odmówiono jej przyznania zasiłku na drugiego niepełnosprawnego syna A. Podniosła, iż rodzina jest na wyłącznym utrzymaniu męża, który jest inwalidą i w związku z tym jego możliwości zatrudnienia są ograniczone. W ocenie skarżącej błędny jest pogląd organów obu instancji, jakoby sprawowanie opieki nad dwojgiem niepełnosprawnych dzieci nie stanowiło podstawy do przyznania dwóch zasiłków. Takie stanowisko jest dla niej i dzieci krzywdzące i spowoduje, że nie będzie skarżącej stać na zapewnienie skutecznej pomocy lekarskiej dla chorych synów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Stosownie do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, lecz nie z powodów w niej wskazanych. Z akt sprawy wynika, że skarżąca wnioskiem z dnia 23 stycznia 2003 r. zwróciła się do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie jej zasiłku stałego z tytułu sprawowania opieki na niepełnosprawnym dzieckiem. Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej rozpoznający jako organ pierwszej instancji wniosek E. B. w decyzji z dnia 26 marca 2003 r. przyznał skarżącej świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego w wysokości 418 zł miesięcznie na okres od 1 stycznia 2003 r. do 30 września 2006 r. Decyzję powyższą skarżąca otrzymała w dniu 31 marca 2003 r. i wobec niewniesienia odwołania w terminie 14 dni stała się ona prawomocna. Decyzja ta zakończyła zatem postępowanie zainicjowane przez skarżącą na skutek złożenia przez nią wniosku o przyznanie zasiłku stałego. W myśl art. 16 § 1 kp.a. decyzje, od których nie przysługuje odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne (zasada trwałości decyzji administracyjnej). Wydanie w tej sytuacji przez Kierownika Sekcji Pomocy Środowiskowej Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej (na skutek złożenia przez skarżącą w dniu 25 marca 2003 r. ponownego wniosku) kolejnej decyzji z dnia 18 kwietnia 2003 r. odmawiającej przyznania skarżącej zasiłku stałego uzasadnia stwierdzenie, że ta decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzja ostateczną, a więc jest obarczona wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kp.a. Wystąpienie w sprawie takich elementów jak: te same podmioty (strona i organ), ten sam przedmiot i taki sam interes prawny strony wskazuje na tożsamość prawy. Decyzja rozstrzygająca ponownie w tej samej sprawie - wniosku skarżącej, w której poprzednio rozstrzygnięto go już inną decyzją ostateczną, dotknięta jest wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kp.a. Zważyć trzeba, że ponowny wniosek skarżącej z dnia 25 marca 2003 r. zawierał w istocie żądanie tożsame, co poprzedzający go wniosek złożony przez skarżącą w dniu 23 stycznia 2003 r. Fakt, że na kolejnym wniosku dopisano, iż skarżąca domaga się zasiłku stałego na syna A. nie zmienia istoty samego żądania. Takowy zasiłek bowiem przysługuje wbrew twierdzeniom skarżącej nie na konkretne dziecko, lecz ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji. Sąd podziela pogląd organów obu instancji, że nie ma żadnych podstaw do przyznania skarżącej zasiłku stałego z tytułu sprawowania opieki nad każdym z dzieci osobno. W tych okolicznościach Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wydając w trybie odwoławczym swoją decyzją z dnia 26 czerwca 2003 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Sekcji Pomocy Środowiskowej Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 18 kwietnia 2003 r., obarczonej wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kp.a., samo dopuściło się rażącego naruszenia prawa, co uzasadnia stwierdzenie, że również zaskarżona decyzja obarczona jest wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kp.a. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § l pkt 3 k.p.a. orzekł jak w wyroku. Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art.152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem, zdaniem Sądu, obligatoryjne tylko wówczas, gdy zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja nadaje się ze swej istoty do wykonania. Decyzja o odmowie uwzględnienia wniosku skarżącej nie nadaje się zaś do wykonania. Wobec tego zbędnym było orzekanie w trybie 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organ pierwszej instancji ponownie rozpatrując sprawę winien rozważyć możliwość umorzenia postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącej z dnia 25 marca 2005 r.