II SA/Gd 111/24
WyrokWSA w Gdańsku2024-10-02
Skład orzekający: Diana Trzcińska, Katarzyna Krzysztofowicz, Wojciech Wycichowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pierwszej instancji (wójt) prawidłowo uchylił prawo do świadczenia wychowawczego na podstawie informacji od wojewody o zastosowaniu przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, czy też organ odwoławczy (kolegium) prawidłowo utrzymał tę decyzję w mocy, a sąd administracyjny powinien oddalić skargę na decyzję kolegium?Ratio decidendi
Organ pierwszej instancji (wójt) jest zobowiązany do uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego, gdy otrzyma od wojewody informację o zastosowaniu przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Organ ten nie jest uprawniony do badania zasadności ustaleń wojewody. Właściwym organem do ponownego rozpatrzenia sprawy w takich okolicznościach jest wojewoda. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.Stan faktyczny
Skarżąca K.C. otrzymała świadczenie wychowawcze decyzją Wójta Gminy Tczew z 2018 r. Następnie Wójt, na podstawie informacji od Wojewody Pomorskiego o zastosowaniu przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, uchylił prawo do świadczenia za okres 2018/2019. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak wyjaśnienia stanu faktycznego i błędne zastosowanie przepisów o koordynacji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Asesor WSA Wojciech Wycichowski (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Sałek-Gałązka po rozpoznaniu w dniu 2 października 2024 r. w Gdańsku na rozprawie ze skargi K.C na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 15 listopada 2023 r., nr SKO Gd/3970/23 w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Wnioskiem z 22 października 2018 r. K. C. (dalej: "Wnioskodawczyni",
"Strona", "Skarżąca") wystąpiła do Wójta Gminy Tczew (dalej: "Wójt", "organ pierwszej instancji") o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na syna F. B.
na okres świadczeniowy 2018/2019.
Decyzją z 27 listopada 2018 r. Wójt przyznał Wnioskodawczyni świadczenie wychowawcze na syna F. B. w kwocie 500 zł miesięcznie na okres od
1 października 2018 r. do 30 września 2019 r.
Pismem z 4 sierpnia 2022 r. Wojewoda Pomorski (dalej: "Wojewoda") poinformował organ pierwszej instancji, że do sprawy Wnioskodawczyni przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego obowiązują od 1 maja 2013 r. do nadal.
Decyzją z 22 maja 2023 r. Wójt, na podstawie art. 2 pkt 11 oraz art. 16 ust. 2 i 6 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
(Dz. U. z 2023 r., poz. 810) - dalej: "u.p.p.w.d.", w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2022 r., uchylił prawo do świadczenia wychowawczego za okres od 1 października 2018 r. do
30 września 2019 r. przyznanego Wnioskodawczynią decyzją z 27 listopada 2018 r. na syna F. B.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że decyzją z 27 listopada 2018 r. przyznał Stronie świadczenie wychowawcze na syna F. B. na okres od
1 października 2018 r. do 30 września 2019 r. w kwocie 500 zł miesięcznie. Wójt wskazał, że z uwagi na informację Wojewody stwierdzającą, iż do sprawy Wnioskodawczyni mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w okresie od 1 maja 2013 r. do nadal ww. decyzja podlega uchyleniu za wskazany okres.
Organ pierwszej instancji podał, że stosownie do art. 16 u.p.p.w.d. w przypadku przebywania osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2, lub członka rodziny tej osoby w dniu przyznania świadczenia wychowawczego lub po tym dniu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do wojewody
o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (ust. 2). W przypadku, gdy wojewoda ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla prawo do świadczenia wychowawczego za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń na rodzinę w innym państwie (ust. 6 i 7).
W wyniku odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez Wnioskodawczynię Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy") decyzją z 15 listopada 2023 r. utrzymało ją w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, wskazując następnie, że w związku z ustaleniem przez Wojewodę,
iż w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od 1 maja 2013 r. do nadal, organ pierwszej instancji zasadnie uchylił prawo do świadczeń wychowawczych za okres od 1 października 2018 r. do 30 września 2019 r., tj. za okres koordynacji. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 6 u.p.p.w.d. (w brzmieniu obowiązującym w dniu przyznania prawa do świadczenia wychowawczego), w przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy
o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla prawo do świadczenia wychowawczego za okres, o którym mowa w ust. 4. Natomiast ust. 4 art. 16 tej ustawy stanowi, że w przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, wojewoda ustala, czy
w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a także okres, w którym przepisy te mają zastosowanie.
Kolegium wskazało również, że zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.p.w.d.
(w brzmieniu obowiązującym w dniu przyznania prawa do świadczenia wychowawczego), od dnia 1 stycznia 2018 r. wojewoda pełni funkcję instytucji właściwej w związku
z udziałem Rzeczypospolitej Polskiej w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się osób w granicach Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Konfederacji Szwajcarskiej oraz wydaje decyzje w sprawach świadczenia wychowawczego realizowanego w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego. Zatem to Wojewoda, jako organ właściwy do rozpatrzenia sprawy w okresie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, zobowiązany jest do ponownego rozpatrzenia wniosku złożonego w dniu 22 października 2018 r. i ponownego ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego za okres objęty koordynacją.
Podsumowując organ odwoławczy podniósł, że w związku z ustaleniem,
iż w okresie, w którym przyznano prawo do świadczeń wychowawczych w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, Wójt, jako niewłaściwy do przyznania prawa do świadczenia wychowawczego w tym okresie, zobowiązany był do jego uchylenia. Natomiast to wojewoda jest organem właściwym do ustalania, czy w danej sprawie zachodzi koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego.
W skardze na decyzję organu odwoławczego K. C., reprezentowana przez pełnomocnik będącą adwokatem, zarzuciła jej naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:
1. art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) - dalej: "k.p.a.", poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań Strony, wniosków o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego, który to dowód bezsprzecznie przyczynił się do wyjaśnienia sprawy
i wskazuje, że Skarżąca wraz z małżonkiem i dziećmi stale zamieszkuje w RP;
2. art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dowolną ocenę materiału dowodowego, skutkujące błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na przyjęciu, że Skarżąca lub jej małżonek z dziećmi stale zamieszkuje poza granicami RP, podczas gdy z prawidłowej oceny materiału dowodowego wynika, że Strona wraz z mężem i dziećmi zamieszkuje w RP;
3. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie Skarżącej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co umożliwiłoby Stronie złożenie w sprawie wniosków dowodowych (m.in. co do przesłuchania strony postępowania) i przedstawienie stanowiska w sprawie przed wydaniem w sprawie decyzji, nawet pomimo ciążącego na organie obowiązku działania z urzędu;
4. art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, dla których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;
5. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu jakichkolwiek przesłanek i powodów, które pozwalałyby przyjąć, że zasadne jest uchylenie prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko, a także ze względu na brak wskazania w uzasadnieniu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodów których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Zaskarżonej decyzji zarzucono również naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 27 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 2 i 6 u.p.p.w.d. poprzez przyjęcie, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a osoba podległa ustawodawstwu w zakresie świadczeń na rodzinę w innym państwie wskutek pozostawania członka rodziny poza granicami RP.
Stawiając powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz rozważanie przez Sąd uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenie od Kolegium na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że Skarżąca wraz z mężem i dziećmi na stałe przebywa w Polsce od co najmniej 2016 r., to tutaj jej dzieci chodzą do szkoły, a Skarżąca wraz z mężem są w Polsce zatrudnieni.
Zdaniem strony skarżącej organ dopuścił się naruszenia prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem nie podjął wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań Skarżącej, czy też jej partnera, wniosków
o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego, który to dowód bezsprzecznie przyczynił się do wyjaśnienia sprawy i wskazuje, że Strona wraz z małżonkiem i dziećmi stale zamieszkuje w RP. W wyniku braku podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dowolną ocenę materiału dowodowego, skutkujące błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na przyjęciu, że Skarżąca lub jej małżonek z dziećmi stale zamieszkuje poza granicami RP, podczas gdy z prawidłowej oceny materiału dowodowego wynika, że Skarżąca wraz
z mężem i dziećmi zamieszkuje w RP.
Jednocześnie wskazano, że organ uniemożliwił Skarżącej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Ponadto organ nie wskazał
w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, dla których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Brak jest również wskazania w uzasadnieniu jakichkolwiek przesłanek
i powodów, które pozwalałyby przyjąć, że zasadne jest uchylenie prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko, a także ze względu na brak wskazania w uzasadnieniu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn,
z powodów których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Podsumowując podniesiono, że brak jest podstaw do uznania, że do niniejszej sprawy o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Kolegium w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia
25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia,
że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został
w skardze podniesiony.
Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 15 listopada 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy Tczew z 22 maja 2023 r. uchylającą K. C. prawo
do świadczenia wychowawczego za okres od 1 października 2018 r. do 30 września
2019 r. określonego decyzją z 27 listopada 2018 r. na syna F. B.
Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji są przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r., poz. 421), w brzmieniu obowiązującym w dniu przyznania prawa do świadczenia wychowawczego, zaś kwestią sporną jest odpowiedź na pytanie, czy zaistniały podstawy do uchylenia Skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego na podstawie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 16 ust. 2 i 6 u.p.p.w.d.).
W pierwszej kolejności należy wskazać, że z dniem 1 stycznia 2022 r. znowelizowano u.p.p.w.d. na mocy ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy
o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 1981 ze zm.). Nowelizacja ta wprowadziła m.in. zmiany w zakresie organów właściwych w przedmiocie rozpatrywania wniosków o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego. Treść art. 17 ust. 1 i 2 oraz art. 20 ust. 1 ustawy zmieniającej pozwala na przyjęcie, że w sprawach zainicjowanych podaniem wniesionym przed wejściem w życie nowelizacji (tj. przed 1 stycznia 2022 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe. Skoro więc wniosek Skarżącej wpłynął do organu pierwszej instancji w październiku 2018 r. to obowiązującym w sprawie stanem prawnym jest ten sprzed 1 stycznia 2022 r., co prawidłowo przyjęły organy.
Zgodnie z art. 1 ust. 3 u.p.p.w.d. prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w jakim mają otrzymywać świadczenie wychowawcze, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
W myśl art. 2 pkt 15 u.p.p.w.d. ilekroć w tej ustawie jest mowa o przepisach
o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oznacza to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30 kwietnia
2004 r., str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, str. 72,
z późn. zm.) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009
z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004
w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 284
z 30 października 2009, str. 1, z późn. zm.).
Zawarte w powyższych aktach prawnych przepisy pozwalają na wyeliminowanie skutków jednoczesnego podlegania systemom zabezpieczenia społecznego różnych państw, przede wszystkim w związku z późniejszą zmianą miejsca pracy lub zamieszkania. Przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego muszą zatem gwarantować pracownikom przemieszczającym się we Wspólnocie, osobom pozostającym na ich utrzymaniu oraz osobom pozostałym przy życiu po ich śmierci utrzymanie nabytych lub będących w trakcie nabywania praw i korzyści. Aby nie doszło do nieuzasadnionego łączenia świadczeń w przypadku zbiegu prawa do zasiłków rodzinnych w myśl ustawodawstwa właściwego państwa i w myśl ustawodawstwa państwa miejsca zamieszkania członków rodziny, rozporządzenia nr 883/2004 i nr 987/2009 zawierają normy kolizyjne pozwalające rozwiązać konflikt narodowych systemów zabezpieczenia społecznego (m.in zakaz kumulacji świadczeń w art. 10 rozporządzenia 987/2009 oraz odstępstwa od tej zasady wskazane w art. 67 i art. 68 ust. 1 i 2 rozporządzenia
nr 883/2004; kwestie te poruszają także art. 58 i art. 60 rozporządzenia 987/2009).
Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.p.p.w.d. wojewoda właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze:
1) pełni funkcję instytucji właściwej w związku z udziałem Rzeczypospolitej Polskiej
w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się osób w granicach Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego
i Konfederacji Szwajcarskiej;
2) wydaje rozstrzygnięcia, w tym decyzje, oraz przekazuje informację, o której mowa
w art. 13a ust. 2, w sprawach świadczenia wychowawczego realizowanego w związku
z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego.
Z treści art. 11 ust. 3 u.p.p.w.d. wynika natomiast, że świadczenie wychowawcze przyznane przez wojewodę wypłaca organ właściwy.
Przechodząc do zasadniczej kwestii spornej należy wskazać na regulacje wynikające z art. 16 u.p.p.w.d., z których wynika, że w przypadku przebywania osoby uprawnionej do świadczenia wychowawczego lub członka rodziny tej osoby, lub rodzica dziecka w dniu ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego lub po tym dniu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy
o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, przekazując niezbędne dokumenty, w tym informacje (ust. 2). W przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla prawo do świadczenia wychowawczego za okres,
w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń na rodzinę w innym państwie, o którym mowa w ust. 1, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (ust. 6).
Z przytoczonych powyżej regulacji wynika wprost, że uzyskanie przez organ właściwy informacji od wojewody, że - według ustaleń tego organu - w stosunku do danej osoby mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, obliguje organ właściwy do uchylenia decyzji przyznającej świadczenia od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, w którym mają zastosowanie przepisy
o koordynacji.
Należy przy tym podkreślić, że organ pomocy społecznej nie ma swobody działania w powyższym zakresie, w szczególności nie jest uprawniony do badania zasadności ustaleń wojewody, ani rozważania, jakie mogą być potencjalne skutki uchylenia decyzji. Organ zobowiązany do zastosowania art. 16 ust. 6 u.p.p.w.d. nie dokonuje analizy przesłanek, w oparciu o które wojewoda stwierdził, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Ustawodawca w art. 16 ust. 6 u.p.p.w.d. wyraźnie wskazał, że to wojewoda (a nie jakikolwiek inny organ lub organy) samodzielnie ustala, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Prawidłowość tego ustalenia może być poddana badaniu i ocenie dopiero na etapie kontrolowania wydanych przez wojewodę decyzji w sprawie przyznania albo zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego. Przy czym, uchylenie decyzji przyznającej świadczenie nie niesie jeszcze ze sobą skutku w postaci obowiązku zwrotu pobranych świadczeń lub odmowy ich przyznania, lecz przenosi kompetencję do rozstrzygnięcia sprawy
w przedmiocie świadczenia wychowawczego na rzecz innego, umocowanego do tego prawnie organu, czyli na wojewodę (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 17 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 832/23, wyrok WSA w Szczecinie z 13 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 633/17, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 7 u.p.p.w.d. w przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, ustala prawo do świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 11 za okres, o którym mowa w ust. 4. Oznacza to, że od dnia, od którego matka, ojciec, opiekun prawny lub opiekun faktyczny dziecka przebywa poza granicami RP w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy
o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, właściwym organem do orzekania
w sprawie świadczenia wychowawczego jest wojewoda. Tym samym decyzja o przyznaniu świadczenia przez inny organ (w niniejszej sprawie przez Wójta) nie może pozostać
w obrocie prawnym.
W konsekwencji nie można zarzucić orzekającym w sprawie organom naruszenia przepisów art. 27 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 2 i 6 u.p.p.w.d.
Najistotniejszym i decydującym dowodem w sprawie jest ustalenie dokonane przez Wojewodę i ujawnione w piśmie z 4 sierpnia 2022 r., że do sprawy K. C. przepisy
o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego obowiązują od 1 maja 2013 r. do nada. Informacja ta - zgodnie z art. 16 ust. 6 u.p.p.w.d. - zobowiązywała Wójta do uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego przyznanego Skarżącej decyzją
z 27 listopada 2018 r.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że Strona nie zostanie pozbawiona ponownego rozpatrzenia sprawy w tym zakresie. Konsekwencją uchylenia przez Wójta prawa do świadczenia wychowawczego będzie przeprowadzenie nowego postępowania
w tym zakresie, ale przez właściwy organ, czyli przez Wojewodę. W postępowaniu przed tym organem Skarżąca może dowodzić swojego prawa do świadczenia wychowawczego za okres objęte uchyloną informacją, tj. od 1 października 2018 r. do 30 września 2019 r.
Podsumowując należy wskazać, że zgodnie z art. 16 ust. 5 u.p.p.w.d. organem właściwym do rozstrzygania powyższych kwestii jest obecnie Wojewoda, zaś zaskarżona w niniejszym postępowaniu decyzja Kolegium z 15 listopada 2023 r. jest aktem, który nie rozstrzyga merytorycznie i nie przesądza o pozbawieniu Skarżącej uprawnień do świadczenia wychowawczego. Zaskarżona decyzja jest swego rodzaju aktem porządkującym stan faktyczny i prawny, powodującym przekazanie sprawy do rozpoznania organowi właściwemu, z uwagi na mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy
o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za nieuzasadnioną.[pic]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło