II SA/Gd 1160/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B., T. K. i M. R. na uchwałę Rady Gminy Pruszcz Gdański z dnia 10 sierpnia 2005 r. nr XXXII/178/2005 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącym M. B., T. K. i M. R. solidarnie ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku uiszczony wpis od skargi w kwocie 600 zł (sześćset złotych). M. B., T. K. i M. R. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę Rady Gminy Pruszcz Gdański z dnia 10 sierpnia 2005 r., nr XXXII/178/2005, w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Pruszcz Gdański – część wyżynna, zmienioną uchwałą Rady Gminy Pruszcz Gdański z dnia 24 lutego 2023 r., nr LI/21/2023. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 13 listopada r. wezwano pełnomocnika skarżących do wskazania, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, czy skarżący przed wniesieniem skargi zwracali się do Rady Gminy Pruszcz Gdański z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa wywołanego zaskarżoną uchwałą z dnia 10 sierpnia 2005 r., która zmieniona została uchwałą z dnia 24 lutego 2023 r. W odpowiedzi, udzielonej w piśmie z dnia 26 listopada 2024 r., pełnomocnik skarżących oświadczył, że skarżący przed wniesieniem skargi nie zwracali się do Rady Gminy Pruszcz Gdański z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa wywołanego zaskarżoną uchwałą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.) – zwanej dalej u.s.g., stanowił, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Powołane wyżej brzmienie przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g. - obowiązujące do dnia 1 czerwca 2017 r. - ma zastosowanie w niniejszej sprawie z uwagi na treść art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935), która weszła w życie 1 czerwca 2017 r. Przepis ten stanowi, że przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Zgodnie zaś z treścią art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., w brzmieniu sprzed nowelizacji, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 52 § 3 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Natomiast w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania (art. 52 § 4 p.p.s.a.). W przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeśli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Zgodnie z powołanymi przepisami, w tym art. 101 ust. 1 u.s.g., warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organu gminy podjętą przed dniem 1 czerwca 2017 r. jest uprzednie bezskuteczne wezwanie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego jej postanowieniami. Wezwanie takie może być wniesione w każdym czasie, ale dopiero jego dokonanie otwiera drogę do sądowej kontroli aktu administracyjnego. Instytucja wezwania do usunięcia naruszenia prawa (stanowiąca surogat środka zaskarżenia) nie ma wyłącznie charakteru formalnego, lecz ma umożliwiać kompetentnemu organowi gminy, który podjął kwestionowany akt, wyeliminowanie z obrotu prawnego takich unormowań zawartych w uchwale, które w świetle obowiązującego, obiektywnego porządku prawnego, naruszają interes prawny lub uprawnienie podmiotu wzywającego do usunięcia naruszenia prawa. Czynność wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie może mieć jedynie charakteru formalnego, a musi dawać radzie gminy rzeczywistą możliwość odniesienia się do indywidulanie zgłoszonych zarzutów. W konsekwencji, w okolicznościach niniejszej sprawy, w której zaskarżoną uchwałę podjęto w dniu 10 sierpnia 2005 r. skargę należało poprzedzić wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa, czego niewątpliwie skarżący nie uczynili. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., odrzucił wniesioną w niniejszej sprawie skargę. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego na uchwałę lub zarządzenie organu gminy bez wyczerpania trybu uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia skutkuje bowiem odrzuceniem skargi przez ten sąd jako niedopuszczalnej, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Jednocześnie, Sąd orzekł o zwrocie uiszczonego przez skarżących wpisu od skargi na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.