II SA/Gd 117/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Tamara Dziełakowska po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. S. i Z. S. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 856/11 w sprawie ze skargi S. S. i Z. S. na decyzję Wojewody z dnia 13 września 2011 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie pozwolenia na budowę postanawia odrzucić skargę. S. i Z. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 856/11. Wyrokiem tym Sąd oddalił skargę skarżących na decyzję Wojewody z dnia 13 września 2011 r., którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 4 lipca 2011 r. odmawiającą, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa, uchylenia decyzji z dnia 2 grudnia 2010 r. o udzieleniu A. pozwolenia na budowę sieci kanalizacji sanitarnej w rejonie ul. P. i G. w S. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że powodem oddalenia skargi było uznanie, iż orzekające w sprawie organy prawidłowo oceniły brak przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 kpa na którą wskazywali skarżący. Sąd, podzielając stanowisko organów, że skarżącym nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, w uzasadnieniu wyroku na stronie 7 stwierdził mięzy innymi: "W ocenie Sądu z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący dążą do zablokowania realizacji przedmiotowej inwestycji, ponieważ – wbrew ich żądaniom, należące do nich nieruchomości nie zostaną podłączone do nowej, projektowanej sieci kanalizacyjnej. We wniosku o wznowienie postepowania skarżący stwierdzili, że powinni zostać podłączeni do nowej sieci, a nie nadal korzystać ze starej. Ich zdaniem, nieuwzględnienie przez inwestora tego żądania strony skarżącej w projekcie planowanej inwestycji narusza warunki ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (...)". W treści skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego skarżący wyjaśnili, że do jej wniesienia zmusiła ich ponowna analiza wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 856/11, przeprowadzona w związku z toczącą się przed Sądem Okręgowym z ich powództwa sprawą o zapłatę za bezumowne korzystanie z nieruchomości przez Gminę Miasta. Wskazali: "Sąd przekazał nam poprzez przesłanie korespondencji drogą listu poleconego odpowiedź od pozwanych do których została załączona dokumentacja związana z procesem administracyjnym związanym z uzyskaniem pozwolenia na budowę sieci sanitarnej DN300 przez A. W dokumentach był załączony wyrok, który zmusił nas do analizy sprawy ponownie co skutkuje wnioskiem o unieważnienie bądź uchylenie w/w wyroku w całości". Jak wynika z treści skargi powodem uchylenia wyroku z dnia 9 maja 2012 r. ma być okoliczność, że w wyniku oddalenia skargi w obrocie prawnym funkcjonują dwa odmienne "rozpatrzenia Wojewody na decyzję o nr [...] z dnia 08.03.2011 z tym, że pierwsza jest prawomocna, a druga ją dubluje lecz samo rozstrzygnięcie jest odmienne". Skarżący wyjaśnili, że w wyniku rozpatrzenia ich wniosku z dnia 27 stycznia 2011 r. o wznowienie postępowania zakończonego udzielonym spółce A. pozwoleniem na budowę została wydana przez Prezydenta Miasta w dniu 8 marca 2011 r. decyzja o umorzeniu postępowania. W wyniku wniesionego przez nich odwołania decyzja ta została uchylona decyzją Wojewody z dnia 22 kwietnia 2011 r. z przekazaniem sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W następstwie tego rozstrzygnięcia organ I instancji decyzją z dnia 4 lipca 2011 r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę. Od decyzji tej ponownie wnieśli odwołanie i Wojewoda decyzją z dnia 13 września 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji uchyloną przez siebie już wcześniej tj. decyzję z dnia 8 marca 2011 r. o umorzeniu postępowania, a nie decyzję z dnia 4 lipca 2011 r. (por. k. 10, 15, 19 i 23 akt sądowoadministracyjnych). Zaistniały błąd, niezauważony przez Sąd w wyroku wydanym w sprawie II SA/Gd 856/11, w ocenie skarżących, niesie dla nich negatywne konsekwencje w postaci funkcjonowania dwóch odmiennych rozstrzygnięć Wojewody w odniesieniu do tej samej decyzji organu I instancji. Ponadto, skarżący podnieśli, że w postępowaniu cywilnym pełnomocnik Gminy Miasta powołuje się na zawartą w uzasadnieniu wyroku, a krzywdzącą dla nich opinię o zamiarze blokowania inwestycji. Wyjaśnili, że ich działania zmierzały jedynie do uporządkowania sprawy sieci miejskiej z racji jej położenia i przebiegu przez ich nieruchomość. Jako strona postępowania byli zainteresowani usunięciem z ich nieruchomości kolektora sieci miejskiej DN 400, a podejmowane przez nich czynności ukierunkowane były do uporządkowania sprawy położenia wskazanego kolektora DN 400 i wyegzekwowania usunięcia wskazanego kolektora oraz podłączenia ich do nowo powstającego DN 300 przy ul. P., jak to zostało poczynione wobec ich sąsiadów. Jednocześnie skarżący wyjaśnili, że nie wnosili skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie II SA/Gd 856/11 wyroku z racji dużych kosztów oraz stresu związanego ze sprawą administracyjną oraz z równolegle prowadzoną sprawą cywilną z Gminą Miasta. Stwierdzili, że błędne rozpatrzenie sprawy winno zostać zauważone na etapie I instancji, która powinna wnikliwie przeanalizować postępowanie i związane z nim wszelkie decyzje, postanowienia czy nawet wyrok. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga o wznowienie podlega odrzuceniu. Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest instytucją wyjątkową, jest nadzwyczajnym środkiem weryfikacji prawomocnych orzeczeń sądowych, który może być skutecznie uruchomiony i prowadzić do ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy wyłącznie w przypadkach ściśle określonych w art. 271 – 273 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Art. 270 tej ustawy wskazuje bowiem, że tylko w przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Tak więc, zgodnie z art. 271 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: 1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Ponadto, zgodnie z art. 272 powołanej ustawy można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (§ 1). Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską (§ 3). Ponadto, zgodnie z art. 273 ustawy można żądać wznowienia na tej podstawie, że: 1) orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym; 2) orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (§ 1), a także w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (§ 2) oraz w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy (§ 3). Zdaniem Sądu, wskazane w treści skargi okoliczności, mające w ocenie skarżących uzasadniać wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 9 maja 2012 r. nie mogą zostać zakwalifikowane do którejkolwiek z podstaw wznowienia zawartych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w szczególności do najbardziej możliwej w okolicznościach sprawy podstawy wymienionej w art. 273 § 2 tej ustawy tj. późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Wykrycie, o którym mowa w tym przepisie, odnosi się bowiem do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nie znanych stronom. Nie odnosi się ono zatem do okoliczności i dowodów jawnych z materiału poprzedniego postępowania, a tylko niedostrzeżonych przez stronę. Inaczej, skarga o wznowienie służyłaby korygowaniu błędów popełnionych przez stronę przy prowadzeniu poprzedniej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2004 r., sygn. akt GSK 5/2004, LexPolonica nr 367629). Skarga o wznowienie nie stanowi kolejnej instancji rozpoznającej sprawę merytorycznie. Niemożność skorzystania w poprzednim postępowaniu z określonych środków dowodowych nie zachodzi wtedy, gdy istniała obiektywna możliwość powołania się na nie, a tylko na skutek np. zapomnienia czy błędnej oceny potrzeby ich powołania - strona tego nie uczyniła. W świetle powyższego, niedostrzeżenie przez Sąd poprzednio rozpoznający sprawę błędnego określenia w treści kontrolowanej decyzji z dnia 13 września 2011 r. o utrzymaniu w mocy "decyzji z dnia 8 marca 2011 r. nr [...]" zamiast "decyzji z dnia 4 lipca 2011 r. nr [...]" nie stanowi podstawy wznowienia. Jak wynika z treści skargi w sprawie II SA/Gd 856/11 skarżący wskazywali Sądowi na ten błąd organu. Z dokumentów sprawy wynika ponadto, że zawarte w decyzji Wojewody z dnia 13 września 2011 r. określenie o treści: "utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta z dnia 8 marca 2011 r." odnosi się faktycznie do decyzji Prezydenta Miasta z dnia 4 lipca 2011 r. W treści zaskarżonej decyzji Wojewoda wyraźnie wskazał, że wydaje ją "po rozpatrzeniu odwołania z dnia 12 lipca 2011 r. Państwa S. i Z. S. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 4 lipca 2011 r.". Z jej uzasadnienia także bez żadnych wątpliwości wynika, że dotyczy ona decyzji Prezydenta Miasta z dnia 4 lipca 2011 r., mocą której odmówiono uchylenia decyzji Prezydenta Miasta z dnia 2 grudnia 2010 r. Wątpliwości co do tego, o której decyzji organu I instancji rozstrzygał Wojewoda nie miał również Sąd rozpoznający skargę. Podstawy wznowienia nie mogły też stanowić pozostałe okoliczności wskazywane przez skarżących, w szczególności powoływanie się przez pełnomocnika strony przeciwnej w sporze cywilnym na ocenę stanowiska skarżących zawartą w uzasadnieniu kwestionowanego wyroku, czy ponowne przeanalizowanie przez nich orzeczenia z dnia 9 maja 2012 r. Uznając zatem, że wniesiona skarga nie spełnia wymogu oparcia jej na ustawowej podstawie wznowienia Sąd - na podstawie art. 280 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł o jej odrzuceniu.