II SA/Gd 118/16
WyrokWSA w Gdańsku2016-09-14
Skład orzekający: Jolanta Górska, Mariola Jaroszewska, Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego bez odszkodowania jest zasadne w przypadku zmiany celu i zakresu korzystania z wód poprzez odprowadzanie ścieków przemysłowych zamiast wyłącznie wód opadowych i roztopowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego było zasadne, ponieważ zakład zmienił cel i zakres korzystania z wód, odprowadzając ścieki przemysłowe zamiast wyłącznie wód opadowych i roztopowych, co stanowi naruszenie warunków pozwolenia. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy ustawy Prawo wodne, a decyzja o cofnięciu pozwolenia była proporcjonalna i uzasadniona zgromadzonym materiałem dowodowym.Stan faktyczny
Spółka A. posiadała pozwolenie wodnoprawne z 2006 r. na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z terenu zakładu. Kontrole wykazały, że na niezadaszonym placu magazynowym składowano odpady, z których powstawały wody odciekowe (ściek przemysłowy) odprowadzany do rowu melioracyjnego kanalizacją deszczową, co naruszało warunki pozwolenia. Organ cofnięto pozwolenie wodnoprawne bez odszkodowania, uznając zmianę celu i zakresu korzystania z wód.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę spółki A. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia 16 grudnia 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia 24 kwietnia 2015 r. o cofnięciu pozwolenia wodnoprawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy sekretarz sądowy Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 14 września 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki jawnej z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia 16 grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę.
A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia 16 grudnia 2015 r., utrzymującą w mocą decyzję Starosty z dnia 24 kwietnia 2015 r. o cofnięciu pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych.
Zaskarżoną decyzję podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją z dnia 24 kwietnia 2015 r. Starosta, na podstawie art. 136 ust. 1 pkt 1, art. 138 ust. 1 i art. 140 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r., poz. 469), orzekł o cofnięciu z urzędu bez odszkodowania zakładowi A. pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją z dnia 17 sierpnia 2006 r. na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z terenu zakładu zlokalizowanego na działkach nr [...]-[...] w miejscowości W., gm. K. Z uzasadnienia decyzji wynika, że przedmiotowe postępowanie wszczęto z urzędu po otrzymaniu pisma Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska z dnia 18 maja 2012 r., w którym znajdowała się informacja o kontroli przeprowadzonej na terenie zakładu A., która wykazała nieprawidłowości w przestrzeganiu warunków pozwolenia wodnoprawnego z dnia 17 sierpnia 2006 r. na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z terenu zakładu zlokalizowanego na działkach nr [...]-[...]. Organ zanalizował przesłanki z art. 136 ust. 1 ustawy Prawo wodne, uzasadniające cofnięcie bez odszkodowania pozwolenia wodnoprawnego. Na podstawie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ uznał, że zakład zmienił cel i zakres pozwolenia wodnoprawnego poprzez wprowadzanie za pomocą kanalizacji deszczowej, a następnie wylotem do rowu melioracyjnego oznaczonego R-A, ścieków innych niż wody opadowe i roztopowe, tzn. ścieków przemysłowych, łamiąc tym samym warunki posiadanego pozwolenia wodnoprawnego. Badania pobranych z terenu zakładu próbek ścieków wykazały znaczące przekroczenie dopuszczalnych wskaźników. Ponadto potwierdzono składowanie na niezadaszonym placu magazynowym zakładu odpadów, które po opadach atmosferycznych mieszają się z wodami opadowymi i roztopowymi tworząc ścieki przemysłowe przedostające się do studzienek kanalizacyjnych zlokalizowanych na tym placu, a za pośrednictwem wylotu - do rowu melioracyjnego R-A. Zakład natomiast był uprawniony w ramach uzyskanego pozwolenia wyłącznie do odprowadzania wód opadowych i roztopowych, a nie ścieków przemysłowych. Oznacza to, że zmieniono cel i zakres pozwolenia wodnoprawnego, czym doprowadzono do jego naruszenia.
W odwołaniu od tej decyzji spółka zarzuciła uchybienia procesowe, które doprowadziły do błędnych ustaleń, że doszło do zmiany celu i zakresu korzystania z wód, podczas gdy jest on niezmienny i zgodny z udzielonym pozwoleniem wodnoprawnym z dnia 17 sierpnia 2006 r. Według odwołującego organ wydający pozwolenie wodnoprawne w 2006 r. posiadał wiedzę o tym, że na terenie zakładu magazynowane są odpady. Zatem obejmując pozwoleniem wodnoprawnym wszelkie ścieki opadowe i roztopowe objął nim także ścieki powstające w wyniku przepływania wód opadowych i roztopowych przez magazynowane odpady, w związku z czym nie doszło do naruszenia celu ani zakresu pozwolenia. Zarzucono nieprawidłowe ustalenie co do zanieczyszczenia rowu melioracyjnego (odbiornika ścieków), gdyż poziom zanieczyszczenia wody ustalony przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska nie został odniesiony do jakiegokolwiek stanu początkowego.
Rozpatrując odwołanie Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej decyzją z dnia 16 grudnia 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy ustalił, że przedmiotem działalności zakładu A. jest produkcja opakowań z tworzyw sztucznych (klasyfikacja zgodnie z PKD: 22.22.Z), produkcja pozostałych wyrobów z tworzyw sztucznych (klasyfikacja zgodnie z PKD: 22.29.Z), zagospodarowanie niemetalowych odpadów i wyrobów wybrakowanych (klasyfikacja zgodnie z PKD: 38.32.Z), produkcja obrabiarek i narzędzi mechanicznych z wyjątkiem działalności usługowej (klasyfikacja zgodnie z PKD: 28.24.Z) i pozostała sprzedaż hurtowa wyspecjalizowana (klasyfikacja zgodnie z PKD: 46.90.Z). W aktach sprawy zgromadzono decyzje administracyjne, które na przestrzeni od 2006 r. uprawniły spółkę do prowadzenia działalności w zakresie odzysku i transportu odpadów innych niż niebezpieczne, przetwarzania odpadów ściśle określonych odpowiednimi kodami i magazynowania odpadów z tworzyw sztucznych na utwardzonym terenie na działkach nr [...]-[...].
W toku postępowania ustalono, co potwierdza zgromadzony materiał dowodowy, w tym oględziny przeprowadzane dwukrotnie, w dniu 29 czerwca 2012 r. i w dniu 3 lutego 2015r., że placem magazynowym są działki nr [...]-[..]. Ustalono, że odpady składowane na tych działkach nie są w żaden sposób oddzielone od wpustów kanalizacyjnych (ani zadaszone), za pośrednictwem których do kanalizacji a dalej do rowu otwartego mogą przedostawać się wyłącznie wody opadowe i roztopowe, zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym z dnia 17 sierpnia 2006 r. Uznał organ odwoławczy, że Starosta prawidłowo zakwalifikował magazynowane odpady jako odpady a nie jako surowiec (jak twierdzi skarżąca spółka). Zastany przez pierwszej instancji stan faktyczny na działkach będących placem magazynowym zakładu A. (trwający od wielu lat), tj. składowanie odpadów (tworzyw sztucznych bez zadaszenia), jak i decyzje wydane przez Starostę dotyczące zezwolenia na przetwarzanie odpadów potwierdzają, że skarżąca spółka faktycznie zajmuje się przetwarzaniem odpadów, a w wyniku tego przetwarzania powstają również odpady. Organ odwoławczy nie zaprzeczył, że spółka A. zajmuje się również produkcją, która (jak podnosi skarżąca) jest głównym przedmiotem jej działalności. Nie można jednak nie zauważyć, że na placu magazynowym składowane są odpady, a nie wyłącznie surowiec, który zakład przetwarza. Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. d) ustawy Prawo wodne, ścieki są to wprowadzane do wód lub do ziemi wody odciekowe ze składowisk odpadów oraz obiektów unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, w których są składowane odpady wydobywcze niebezpieczne oraz odpady wydobywcze inne niż niebezpieczne i obojętne, miejsc magazynowania odpadów, wykorzystane solanki, wody lecznicze i termalne. Zgodnie z przywołaną definicją ścieki powstałe na skutek opadów atmosferycznych na terenie zakładu A. z miejsc magazynowania odpadów, w związku z art. 9 ust. 1 pkt 17 ustawy Prawo wodne, należy zakwalifikować jako ścieki przemysłowe. Takich ścieków przemysłowych jak odcieki z miejsc magazynowania odpadów, nie można odprowadzać do rowu, gdyż takie odprowadzanie jest traktowane jako odprowadzanie do ziemi, zgodnie z art. 31 ust. 5 ustawy Prawo wodne.
Organ nie podzielił twierdzeń skarżącej, że pozwolenie wodnoprawne z dnia 17 sierpnia 2006 r. dotyczyło wszelkiego rodzaju ścieków, a nie tylko wód opadowych i roztopowych. Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c) ustawy Prawo wodne, ściekiem są wprowadzane do wód lub do ziemi m.in. wody opadowe lub roztopowe, ujęte w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacyjne, pochodzące z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni, w szczególności z miast, portów, lotnisk, terenów przemysłowych, handlowych, usługowych i składowych, baz transportowych, dróg i parkingów. W związku z tym, posłużenie się w decyzji z dnia 17 sierpnia 2006 r. sformułowaniem "ścieki opadowe i roztopowe" w żaden sposób nie rozszerza tego pozwolenia na wszelkiego rodzaju ścieki - w tym wody odciekowe, powstałe na terenie zakładu z miejsc magazynowania odpadów. Wody odciekowe są odrębną kategorią ścieków według art. 9 ust. 1 pkt 14 lit d) ustawy Prawo wodne, zaliczaną do ścieków przemysłowych (zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 17 tej ustawy).
Biorąc pod uwagę wyczerpujący materiał dowodowy organ odwoławczy uznał, że spółka A. nie gwarantuje braku łączenia się ścieków przemysłowych (wód odciekowych) z wodami opadowymi i roztopowymi, co prowadzi do wniosku o zmianie zakresu korzystania z wód i warunków wykonywania uprawnień ustalonych w pozwoleniu z dnia 17 sierpnia 2006 r. Wyczerpuje to przesłankę z art. 136 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne. Dwukrotnie przeprowadzone przez Starostę oględziny w terenie na początku postępowania (w dniu 29 czerwca 2012 r.) oraz przed jego zakończeniem (w dniu 3 lutego 2015 r.), a także kontrola WIOŚ przeprowadzona w dniach 27 maja 2013 r. – 21 czerwca 2013 r. wykazały, że zakład A. nie posiada zadaszonego placu magazynowego, na którym składuje odpady.
Podkreślono, że pozwolenie wodnoprawne z dnia 17 sierpnia 2006 r. zostało wydane na szczególne korzystanie z wód - odprowadzanie do ziemi wód opadowych i roztopowych z terenu zakładu (działki nr [..].-[..]) w miejscowości W. Warunki wskazane w tej decyzji dotyczą wyłącznie wód opadowych i roztopowych i nie ma podstaw do tego aby uznać, że decyzja z dnia 17 sierpnia 2006 r. obejmuje również ścieki przemysłowe. Tym bardziej, że w podstawie prawnej tej decyzji przywołano § 19 i § 21 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 8 lipca 2004 r. w sprawie warunków jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, które odnoszą się jedynie do wód opadowych i roztopowych. Na dzień orzekania przez Starostę co prawda obowiązywało już rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r., a nie to z 2004 r., na które powołał się Starosta, jednakże przywołane § 19 i § 21 nie uległy zmianie. Dla przedmiotowego postępowania nie ma również znaczenia domniemanie, czy starosta wiedział co będzie składowane na placu magazynowym w dniu wydania decyzji czy nie, gdyż istotą sprawy jest przedmiot pozwolenia i warunki wykonywania uprawnienia zawartego w tym pozwoleniu i to czy są one przekraczane.
Organ odwoławczy nie zgodził się również zarzutem, że wskazanie w punkcie 3 ppkt 5 decyzji z dnia 17 sierpnia 2006 r. wartości stężeń zanieczyszczeń w odprowadzanych ściekach dotyczące zawiesiny ogólnej i substancji ropopochodnych dotyczą jedynie ścieków przemysłowych. Zgodnie z przywołanym już § 19 rozporządzenia Ministra Środowiska, wody opadowe i roztopowe ujęte w szczelne, otwarte lub zamknięte systemy kanalizacyjne wprowadzane do wód lub do ziemi z określonych powierzchni powinny być podczyszczone tak, aby zawartość zawiesin ogólnych nie przekraczała 100 mg/l, a substancji ropopochodnych była nie większa niż 15 mg/l.
Organ odwoławczy uznał, że starosta prawidłowo orzekł o cofnięciu bez odszkodowania pozwolenia z dnia 17 sierpnia 2006 r. Podczas trwającego kilka lat postępowania spółka A. nie doprowadziła do zadaszenia miejsc magazynowania odpadów, aby nie dochodziło do łączenia wód opadowych z wodami odciekowymi i przedostawania się ścieków przemysłowych do rowu wraz z wodami deszczowymi. Zdaniem organu zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący materiał dowodowy potwierdził, że skarżąca przekracza warunki pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją z dnia 17 sierpnia 2006 r. na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z placu magazynowego do rowu poprzez niczym nieograniczone przedostawanie się wód odciekowych z miejsc magazynowania odpadów (ścieków przemysłowych) do kanalizacji, którą są odprowadzane wody opadowe i roztopowe do ziemi. Fakt składowania odpadów bez zadaszenia na placu magazynowym, z którego odprowadzane są wody opadowe i roztopowe, co powoduje powstawanie wód odciekowych, które przedostają się do rowu R-A wraz z wodami opadowymi i roztopowymi, jest niepodważalny i sytuacja ta trwa obecnie.
W skardze na powyższą decyzję spółka A. zarzuciła naruszenie przepisów:
I. Prawa materialnego:
1. przepisów art. 9 ust. 1 pkt. 14 lit. c) i d) oraz pkt. 17 ustawy Prawo wodne, poprzez ich błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że wody opadowe i roztopowe z miejsca magazynowania odpadów zawsze są wodami odciekowymi oraz ściekami przemysłowe, o których mowa w przepisie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit d) oraz pkt. 17 ustawy Prawo wodne, podczas gdy w określonych okolicznościach oraz przy określonym rodzaju magazynowanych odpadów mogą być one jedynie wodami opadowymi i roztopowymi z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni z terenów składowych, o których mowa w przepisie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c) ustawy Prawo wodne i nie posiadać cech wód odciekowych oraz ścieków przemysłowych,
2. przepisów art. 9 ust. 1 pkt. 14 lit. cd) oraz pkt. 17 ustawy Prawo wodne, poprzez ich błędne zastosowanie do wód opadowych i roztopowych odprowadzanych przez Skarżącą z placu magazynowego, podczas gdy do wód tych powinien znaleźć zastosowanie przepis art. 9 ust. 1 pkt. 14 lit c) ustawy Prawo wodne,
3. przepisu art. 136 ust. 1 pkt 1) ustawy Prawo wodne poprzez jego błędne zastosowanie, pomimo braku zmiany zakresu oraz celu korzystania z wód przez skarżącą,
5. przepisów art. 31 ust. 4 pkt. 4), art. 31 ust. 4 pkt. 5) ustawy Prawo wodne o contrario oraz art. 31 ust. 5 ustawy Prawo wodne w zw. z art. 122 ust. 1 pkt. 1) ustawy Prawo wodne poprzez ich błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że odprowadzanie do rowu ścieków przemysłowych takich jak odcieki z miejsc magazynowania odpadów jest zabronione, podczas gdy z treści przepisów wynika jednoznacznie, że jest ono dopuszczalne na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, jeżeli nie zawierają one substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska,
6. przepisu art. 14 ust. 1 ustawy o odpadach a contrario poprzez jego niezastosowanie i uznanie za odpad produktów magazynowanych przez Skarżącą, które utraciły status odpadu,
II. przepisów postępowania:
1. przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego w sprawie oraz niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności na okoliczność ustalenia typu produktów magazynowanych na terenie zakładu skarżącej, a także charakteru i składu wód opadowych i roztopowych spływających z terenu magazynowego, w kontekście tego czy stanowią one wody odciekowe, o których mowa w przepisie art. 9 ust. 1 pkt. 14 lit. d) ustawy prawo wodne, które doprowadziło do błędnych ustaleń stanu faktycznego, że:
a. skarżąca magazynuje odpady, a nie surowiec (produkty, które utraciły status odpadów zgodnie z przepisem art. 14 ust. 1 ustawy o odpadach);
b. z miejsca magazynowania odpadów/surowców wydostają się wody odciekowe;
c. pozwolenie wodnoprawne udzielone w dniu 17 sierpnia 2006 r. nie obejmuje swym zakresem odprowadzania ścieków z placu magazynowego;
d. skarżąca zmieniła cel i zakres korzystania z wód.
2. przepisów art. 6, 8, 9, 10 k.p.a., art. 15 k.p.a., art. 127 § 1 k.p.a. oraz art. 139 k.p.a., poprzez oparcie zastosowania sankcji przewidzianej w przepisie art. 135 ust. 1 pkt. 1) ustawy Prawo wodne na fakcie podjęcia obrony swojego stanowiska przez skarżącą i jej polemikę z ustaleniami faktycznymi i prawnymi organu pierwszej instancji oraz pogorszenie sytuacji skarżącej w związku ze skorzystaniem przez nią z prawa do wniesienia odwołania.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania względnie przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej wniósł o jej oddalenie podtrzymują argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2016, poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Kontroli legalności w przedmiotowej sprawie poddano decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia 16 grudnia 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia 24 kwietnia 2015 r. orzekającą o cofnięciu bez odszkodowania zakładowi A. pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją z dnia 17 sierpnia 2006 r. na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z terenu zakładu zlokalizowanego w miejscowości W., gmina K. Organy obu instancji uznały bowiem, że wskutek odnotowanych na terenie zakładu nieprawidłowości z zakresu odprowadzania ścieków przemysłowych do rowu melioracyjnego ziściły się przesłanki uzasadniające cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie do ziemi (rowu melioracyjnego) ścieków roztopowych i opadowych.
Materialnoprawną podstawę kwestionowanych decyzji stanowił przepis art. 136 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r., poz. 469).
Przeprowadzone przez sąd badanie zgodności z prawem zaskarżonych decyzji wykazało, że nie są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie.
Sąd uznał, że organy orzekające rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, procedowały w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo powołały się i zastosowały przepisy ustawy Prawo wodnego. Wobec tego zarzuty skargi należało uznać za nieusprawiedliwione.
Zgodnie z przepisem art. 136 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne pozwolenie wodnoprawne można cofnąć lub ograniczyć bez odszkodowania, jeżeli zakład zmienia cel i zakres korzystania z wód lub warunki wykonywania uprawnień ustalonych w pozwoleniu. Jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w ust. 1, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może z urzędu cofnąć lub ograniczyć pozwolenie wodnoprawne bez odszkodowania.
Norma art. 136 ust. 1 ustawy Prawo wodne wskazuje enumeratywnie osiem przypadków cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego bez odszkodowania, wśród których pierwszym przypadkiem jest sytuacja, kiedy uprawniony zakład zmienia cel i zakres korzystania z wód lub warunków wykonywania uprawnień ustalonych w pozwoleniu.
Zgodnie z art. 128 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne pozwolenie wodnoprawne powinno określać m.in. cel i zakres jego obowiązywania. W przypadku, gdy zakład zmienił cel lub zakres tego pozwolenia albo pobór wody lub odprowadzanie jest niezgodne z pozwoleniem, właściwy organ na wniosek bądź z urzędu może wszcząć postępowanie w celu ograniczenia lub cofnięcia pozwolenia, co miało miejsce w niniejszej sprawie.
Oględziny terenu zakładu przeprowadzone przez starostę oraz kontrole przeprowadzone przez Inspektorat Ochrony Środowiska potwierdziły, że skarżący zakład zmienił cel i zakres pozwolenia wodnoprawnego poprzez wprowadzanie za pomocą kanalizacji deszczowej, a następnie wylotem do rowu melioracyjnego oznaczonego w ewidencji R-A ścieków innych niż wody opadowe i roztopowe, na których odprowadzanie zakład posiada pozwolenie wodnoprawne, naruszając tym samym warunki przedmiotowego pozwolenia. Pozwolenie wodnoprawne z dnia 17 sierpnia 2006 r. obejmowało bowiem wyłącznie pozwolenie na odprowadzanie do ziemi (rowu melioracyjnego) ścieków opadowych i roztopowych z terenu zakładu na działkach nr [...]-[...] w miejscowości W., gmina K. Kontrola przeprowadzona w dniach 17-23 maja 2012 r. potwierdziła, że zakład za pośrednictwem kanalizacji deszczowej, przeznaczonej do odprowadzania tylko i wyłącznie wód opadowych i roztopowych, dokonywał odprowadzenia ścieków przemysłowych. Badania próbek pobranych w trakcie kontroli wykazały znaczące przekroczenie dopuszczalnych, zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym, wartości stężeń zanieczyszczeń w odprowadzanych ściekach.
Powyższe naruszenia potwierdziła również kontrola Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska przeprowadzona w dniach 27 maja 2013 r. – 21 czerwca 2013 r., w trakcie której ustalono, że odpady tworzyw sztucznych przygotowane do przetwarzania oraz odpady wytwarzane przez zakład w ciągu technologicznym (w wyniku prowadzonej przez podmiot działalności) są składowane na utwardzonym niezadaszonym placu magazynowym, z którego wody opadowe i roztopowe odprowadzane są kanalizacją do rowu melioracyjnego.
Organy rozstrzygające w niniejszej sprawie w tej sytuacji prawidłowo uznały, że zanieczyszczenia pochodzące z placu magazynowego oraz gromadzonych na nim odpadów po wystąpieniu opadów atmosferycznych mieszają się z wodami opadowymi i roztopowymi, tworząc ścieki przemysłowe w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 17 ustawy Prawo wodne, które przedostają się do studzienek kanalizacyjnych, zlokalizowanych na tym placu, a w rezultacie za pośrednictwem wylotu do rowu melioracyjnego R-A.
Prawidłowo zatem ocenił organ odwoławczy, że zgromadzony materiał dowodowy potwierdza zmianę celu i zakresu pozwolenia wodnoprawnego z dnia 17 sierpnia 2006 r. Skarżący zakład dopuścił do odprowadzania do ziemi (rowu melioracyjnego R-A) ścieków przemysłowych. Tymczasem pozwolenie wodnoprawne uprawniało wyłącznie do odprowadzania ścieków opadowych i roztopowych z terenów utwardzonych zakładu i przedsiębiorca zobowiązany był do przestrzegania warunków pozwolenia i odprowadzanie tylko i wyłącznie ścieków opadowych i roztopowych, a nie ścieków przemysłowych. Przy czym zaznaczyć należy, że posłużenie się w pozwoleniu sformułowaniem "ścieki opadowe i roztopowe" nie rozszerza tego pozwolenia na wszelkiego rodzaju ścieki - w tym wody odciekowe, powstałe na terenie zakładu z miejsc magazynowania odpadów. Jak trafnie uznał organ odwoławczy wody odciekowe są odrębną kategorią ścieków według art. 9 ust. 1 pkt 14 lit d) ustawy Prawo wodne, zaliczaną do ścieków przemysłowych (zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 17 ustawy Prawo wodne). Wody opadowe i roztopowe w rozumieniu art. 9 pkt 14 lit. c ustawy Prawo wodne nie mogą obejmować wód odciekowych pochodzących z miejsc magazynowania odpadów, z którymi mamy do czynienia w przypadku skarżącego prowadzącego działalność w zakresie magazynowania i przetwarzania odpadów.
Zgodnie z warunkami pozwolenia skarżący zobowiązany był do utrzymywania urządzeń wodnych w należytym stanie technicznym i właściwej ich eksploatacji. Zobowiązany był do takiego zorganizowania działalności zakładu, ażeby sprostać warunkom pozwolenia wodnoprawnego. Pozwolenie wodnoprawne jest bowiem tym instrumentem ochrony wód, które określa ścisłe, nieprzekraczalne warunki prowadzenia działalności w zgodzie z wymogami ochrony środowiska wodnego.
Magazynowanie na terenie zakładu odpadów związanych z prowadzoną działalnością, tj. przetwarzaniem odpadów, w sposób który nie zabezpieczał ich łączenia się z opadami atmosferycznymi i naturalnego przedostawania kanalizacją deszczową do rowu melioracyjnego, należało zakwalifikować jako zmianę celu i zakresu warunków wykonywania uprawnień ustalonych w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia 17 sierpnia 2006 r.
Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organu o konieczności cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków opadowych i roztopowych ze względu na przekroczenie warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, co uzasadniało wystąpienie przesłanki określonej w art. 136 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne.
Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1493/11, że "użycie w art. 136 ust. 1 Prawa wodnego, przez ustawodawcę sformułowania "może" oznacza, iż stwierdzenie zaistnienia przesłanek określonych w tym przepisie nie obliguje, a jedynie uprawnia organ do orzeczenia o cofnięciu, bądź ograniczeniu pozwolenia wodnoprawnego. Nie oznacza to jednak, iż ocena wyrażona w decyzji pozostawionej uznaniu organu administracji może być dowolna, ponieważ organ ten winien wskazać z jakich powodów uznał, iż w sprawie należy cofnąć pozwolenie". Decydując się na cofnięcie lub ograniczenie pozwolenia wodnoprawnego organ musi rozważyć celowość tego działania z punktu widzenia ochrony wód, a w szczególności czy cofnięcie lub ograniczenie jest proporcjonalne do zakresu naruszenia wymogów pozwolenia wodnoprawnego.
Badając warunki dokonanego przez organy cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego sąd doszedł do wniosku, że w świetle ujawnionych okoliczności faktycznych dopuszczalne było wydanie decyzji uznaniowej o cofnięciu pozwolenia, albowiem naruszenie jego warunków było niewątpliwe. Organy rozstrzygnęły w granicach uznania, jednak uzasadniając swoje rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami.
Z ustaleń organów wynika, że skarżący nie gwarantuje braku łączenia się ścieków przemysłowych (wód odciekowych) z wodami opadowymi i roztopowymi, czym narusza pozwolenie na szczególne korzystanie z wód i z czego nie chce się przez cały czas wycofać. Czynności przeprowadzone przez organy w terenie, w tym na zakończenie postępowania administracyjnego w dniu 3 lutego 2015 r. wykazały, że zakład A. nie posiada zadaszonego placu magazynowego, na którym składuje odpady zanieczyszczone, co powoduje naturalne łącznie się ścieków pochodzących z zanieczyszczonych odpadów składowanych na placu i odprowadzanie do rowu melioracyjnego, do którego zgodnie z pozwoleniem skarżący mógł odprowadzać wyłącznie ścieki opadowe i roztopowe. Co więcej, organy nie odnotowały woli poprawy takiej sytuacji u skarżącej spółki, która zaprzecza ustaleniom, że na placu składowane są odpady. Według spółki składowany produkt jest surowcem, co nie znajduje jednak potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Zarówno dowód z oględzin potwierdzający składowanie na placu magazynowym odpadów (tworzyw sztucznych bez zadaszenia), jak i decyzje wydane przez Starostę dotyczące zezwolenia na przetwarzanie odpadów potwierdzają, że A. zajmuje się przetwarzaniem odpadów, a w wyniku tego przetwarzania powstają również odpady, które spółka składuje na niezadaszonym placu magazynowym od lat. Długotrwałość i uporczywość naruszeń odnotowanych w niniejszym postępowaniu w pełni uzasadniała podjęte rozstrzygnięcie.
Wszystkie istotne okoliczności faktyczne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały ustalone w oparciu o prawidłowo zgromadzony i zanalizowany materiał dowodowy. W tej sytuacji zarzuty procesowe formułowane przez skarżącego nie zasługują na uwzględnienie, albowiem przeprowadzone przez organy orzekające w sprawie postępowanie wyjaśniające nie nosi znamion uchybień przepisom art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w tym wyniki dwukrotnie przeprowadzonych przez Starostę oględzin w terenie w dniach 29 czerwca 2012 r. i 3 lutego 2015 r. oraz kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska zarzutów skargi nie potwierdzają.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło