II SA/Gd 1187/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Justyna Dudek - Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2025 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. L. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 11 października 2024 r. nr 010070/680/4966953/2024 (postępowanie 477454277) w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko M. L. za okres od 1 czerwca 2024 r. do 30 września 2024 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 sierpnia 2024 r. nr 010070/680/4966953/2024 (postępowanie 477454277) w całości. W. L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z siedzibą w Warszawie w przedmiocie świadczenia wychowawczego. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Wnioskiem z dnia 1 lutego 2024 r. M.L. zwrócił się o przyznanie mu świadczenia wychowawczego na dzieci: M. L. oraz P. L. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Centrum Obsługi Świadczeń dla Rodzin (dalej jako: "ZUS", "Zakład") w wyniku automatycznego rozpatrzenia wniosku, informacją z dnia 19 lutego 2024 r. przyznał ojcu dziecka świadczenie wychowawcze na cały okres świadczeniowy 2024/2025. Następnie, wnioskiem z dnia 20 czerwca 2024 r., o przyznanie świadczenia wychowawczego na dziecko M. L. od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r. zwróciła się W. L. (dalej jako: "strona", "skarżąca", "wnioskodawczyni"). Z uwagi na to, że wniosek o świadczenie na to samo dziecko i na ten sam okres świadczeniowy złożyło oboje rodziców, ZUS - w piśmie z dnia 17 lipca 2024 r. - wezwał strony do przedstawienia dokumentu potwierdzającego, które z rodziców sprawuje faktyczną opiekę nad dzieckiem. W odpowiedzi na powyższe skarżąca przedłożyła: oświadczenie z dnia 17 lipca 2024 r., pismo Komisariatu Policji w M. z dnia 20 czerwca 2024 r. oraz badanie sądowo-lekarskie z dnia 17 czerwca 2024 r. Dodatkowo, przy piśmie z dnia 8 sierpnia 2024 r. strona przedłożyła oświadczenie M. L., z którego wynika, że od 17 czerwca 2024 r. nie mieszka razem z ojcem, zaświadczenie potwierdzające, że syn będzie odbywał praktyczną naukę zawodu w [...] oraz zaświadczenie lekarskie z potwierdzające, że od 9 lipca 2024 r. przynależy do przychodni lekarskiej również w tym samym mieście. Decyzją z dnia 13 sierpnia 2024 r. ZUS odmówił wnioskodawczyni świadczenia wychowawczego na dziecko, powołując się na wyrok rozwodowy Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2024 r., sygn. akt II C 2314/23, z którego wynika, że syn ma ustalone miejsce zamieszkania przy ojcu. W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia skarżąca wskazała, że od 17 czerwca 2024 r. syn mieszka razem z nią i to ona sprawuje opiekę nad dzieckiem. Dodatkowo, przy piśmie z dnia 2 października 2024 r. przesłała do organu postanowienie Sądu Rejonowego w Kościerzynie z dnia 19 września 2024 r. (sygn. akt III Nsm 336/24), z którego wynika, że miejscem zamieszkania małoletniego dziecka jest miejsce zamieszkania jego matki. Decyzją z 11 października 2024 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako: "Prezes ZUS", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Zakładu w części dotyczącej odmowy prawa do świadczenia wychowawczego za okres od 1 czerwca 2024 r. do 30 września 2024 r., a w pozostałym zakresie uchylił zaskarżoną decyzję i przyznał wnioskodawczyni świadczenie na dziecko M. L. na okres od 1 października 2024 r. do 31 marca 2025 r. w kwocie 800 zł miesięcznie, a za miesiąc, w którym dziecko ukończy 18 rok życia w kwocie 106,70 zł. W uzasadnieniu organ odwoławczy, przywołując treść przepisu art. 22 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jedn.: Dz. U. 2024 r., poz. 421 ze zm.) wskazał, że z przedłożonego przez wnioskodawczynię postanowienia Sądu Rejonowego w Kościerzynie z dnia 19 września 2024 r. wynika, że miejscem zamieszkania małoletniego jest miejsce zamieszkania u matki, co prowadzi do wniosku, że faktyczną opiekę nad dzieckiem sprawuje matka. Prezes ZUS wyjaśnił, że zgodnie z przepisami, prawo do świadczenia przysługuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym sąd odpowiednio wydał orzeczenie lub orzeczenie uprawomocniło się, w niniejszej sprawie od 1 października 2024 r. Z uwagi na fakt, że w sprawie zapadło kolejne orzeczenie sądu, w którym wprost określono zasady sprawowania opieki nad dzieckiem, przy rozpoznawaniu wniosku o świadczenie organ zobowiązany jest uwzględnić treść wyroku i przyznać stronie żądane świadczenie za okres od 1 października 2024 r. do 4 kwietnia 2025 r. Świadczenie wychowawcze za okres od 1 czerwca 2024 r. do 30 września zostało natomiast przyznane i wypłacone ojcu dziecka. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Prezesa, w części odmawiającej przyznania jej świadczenia wychowawczego za okres od 1 czerwca 2024 r. do 30 września 2024 r. W uzasadnieniu wyjaśniła, że w dniu 14 czerwca 2024 r. syn został pobity przez ojca i od tego też dnia dziecko zaczęło mieszkać razem z nią. Podkreśliła, że nie jest jej winą, że postępowanie w sprawie zabezpieczenia miejsca zamieszkania syna zostało zakończone dopiero w dniu 19 września 2024 r., mimo że dziecko faktycznie zamieszkuje z nią od czerwca. W jej ocenie rozstrzygnięcie jest niesprawiedliwe, bo ojciec dzieci nie płaci na nie alimentów, nie interesuje się ich losem, od 14 czerwca 2024 r. nie ma kontaktu z synem, a mimo to pobiera i wnosi kolejne wnioski o świadczenia pieniężne na syna. Prezes ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wyjaśnił, że decyzją z dnia 8 listopada 2024 r. Zakład uchylił M. L. prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko M. L. od 1 października 2024 r. do 4 kwietnia 2025r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważyło, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako "P.p.s.a.") sądowa kontrola legalności polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. W jej ramach sąd ustala czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy co do zasady nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 11 października 2024 r., którą organ ten uchylił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego na syna M. i przyznał świadczenie wychowawcze na okres od 1 października 2024 r. do 31 marca 2025 r. w kwocie 800 zł miesięczne oraz za miesiąc, w którym dziecko kończy 18. rok życia, w kwocie 106,70 zł i jednocześnie odmówił przyznania prawa do tego świadczenia za okres od 1 czerwca 2024 r. do 30 września 2024 r. Materialnoprawną podstawą podjętych przez organy obu instancji rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1576 ze zm.; dalej jako: "ustawa"). Z treści przepisu art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy wynika, że świadczenie wychowawcze przysługuje matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a. Z kolei art. 5 ust. 2a ustawy stanowi, że w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego. Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 800 zł miesięcznie na dziecko – od 1 stycznia 2024 r., wcześniej – 500 zł (art. 5 ust. 1 ustawy). Zgodnie z treścią art. 22 wskazanej ustawy, w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. W przypadku, gdy po złożeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego przez rodzica, opiekuna prawnego dziecka lub opiekuna faktycznego dziecka drugi rodzic, opiekun prawny dziecka lub opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad tym samym dzieckiem, Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustala kto sprawuje opiekę i w tym celu może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu ustalenia osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem. Stosownie natomiast do treści art. 15 ust. 1 ustawy, jeżeli w stosunku do osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia wychowawczego lub osoby pobierającej to świadczenie wystąpią wątpliwości dotyczące sprawowania opieki nad dzieckiem, w tym również w przypadku, o którym mowa w art. 5a lub art. 22, wydatkowania świadczenia wychowawczego niezgodnie z celem lub marnotrawienia świadczenia wychowawczego, organ właściwy oraz wojewoda mogą zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu weryfikacji tych wątpliwości. Z nadesłanych akt sprawy wynika, że w dniu 3 lipca 2024 r. skarżąca złożyła wniosek o świadczenie wychowawcze na okres świadczeniowy od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r. na syna M. Z akt sprawy wynika również, że wniosek o świadczenie wychowawcze na okres świadczeniowy od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r. na syna M. złożył także ojciec – M. L. Z dołączonego do wniosku oświadczenia skarżącej oraz przedłożonych w toku postępowania dokumentów wynika, że pomimo orzeczenia w wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2024 r., zgodnie z którym miejsce pobytu małoletniego syna M. ustalono przy ojcu, dziecko od 17 czerwca 2024 r. faktycznie zamieszkuje z matką. W dniu 17 czerwca 2024 r. strona złożyła w Komisariacie Policji w M. zawiadomienie w sprawie znęcania się psychicznego i fizycznego nad synem, natomiast w dniu 20 czerwca 2024 r. złożyła wniosek o zabezpieczenie miejsca pobytu małoletniego dziecka i zmianę postanowienia sądowego rozwodowego. Dodatkowo strona przedłożyła dokument obdukcji lekarskiej z dnia 17 czerwca 2024 r. potwierdzającej zakres obrażeń, jakich doznał nieletni na skutek pobicia przez ojca w dniu 14 czerwca 2024 r. Mając na uwadze powyższe ZUS - odmawiając skarżącej wnioskowanego świadczenia - wskazał, że organ zobowiązany jest do uwzględnienia prawomocnego orzeczenia, którym Sąd powierzył faktyczne sprawowanie opieki nad dzieckiem ojcu. W ocenie organu, ZUS nie jest instytucją właściwą do weryfikacji, czy rodzice się stosują do wydanego postanowienia. Prezes ZUS uchylając natomiast zakwestionowane rozstrzygnięcie w części wskazał, że z przedłożonego przez skarżącą w toku postępowania odwoławczego postanowienia Sądu Rejonowego w Kościerzynie z dnia 19 września 2024 r. wynika, że miejscem zamieszkania małoletniego dziecka jest miejsce zamieszkania jego matki, co prowadzi do wniosku, że faktyczną opiekę nad dzieckiem sprawuje matka. Prezes wyjaśnił, że zgodnie z przepisami prawo do świadczenia przysługuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym sąd odpowiednio wydał orzeczenie lub orzeczenie uprawomocniło się, w niniejszej sprawie od 1 października 2024 r. Z uwagi na fakt, że w sprawie zapadło kolejne orzeczenie sądu, w którym wprost określono zasady sprawowania opieki nad dzieckiem przy rozpoznawaniu wniosku o świadczenie organ zobowiązany jest uwzględnić treść wyroku i przyznać stronie żądane świadczenie za okres od 1 października 2024 r. do 4 kwietnia 2025 r. Zdaniem Sądu stanowisko orzekających w sprawie organów - na tle okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy - nie może zyskać akceptacji. Za błędną należy bowiem uznać wykładnię art. 4 ust. 2 pkt 1 i art. 22 ustawy uznającą, że przesłanka wspólnego zamieszkiwania, utrzymywania dziecka i sprawowania nad nim faktycznej opieki wynika wyłącznie z orzeczeń sądowych dotyczących wykonywania pieczy i władzy rodzicielskiej, a nie jest związana z rzeczywistym zamieszkiwaniem i sprawowaniem opieki nad dzieckiem (por.: wyrok WSA w Gdańsku z 13 listopada 2024 r., II SA/Gd 186/24; przywołane w treści uzasadnienia orzeczenia dostępne są na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z powoływanego przez organy, jako podstawa prawna decyzji, przepisu art. 22 ustawy jednoznacznie wynika, że świadczenie wychowawcze przysługuje rodzicowi, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Zatem przepis ten nie przewiduje, aby wyłącznie uprawnionym do świadczenia był ten rodzic, któremu zgodnie z wyrokiem przyznano władzę rodzicielską i przy którym ustalono miejsce zamieszkania dziecka, lecz odwołuje się do faktycznych okoliczności, jakie zaistnieją w danym wypadku. Takie rozwiązanie stanowi przejaw racjonalizmu ustawodawczego, gdyż uwzględnia praktykę życiową, kiedy dziecko, mimo powierzenia władzy rodzicielskiej jednemu rodzicowi, nie zamieszkuje z nim i rodzic ten de facto takiej władzy nie sprawuje. Władza ta jest wprawdzie usankcjonowana prawnie, ale w wymiarze faktycznym nie istnieje. Regulacja taka uwzględnia również cel świadczenia wychowawczego wynikający z ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Wskazać bowiem należy, że z treści art. 4 ust. 2 pkt 1-2 ustawy wynika, że na potrzeby ustalenia prawa matki lub ojca dziecka (opiekuna faktycznego) do świadczenia wychowawczego na dziecko ustawodawca odwołał się do atrybutów wspólnego zamieszkiwania i przebywania z dzieckiem, jak też zaspokajania jego potrzeb bytowych, wychowawczych i utrzymania dziecka. Kryterium "wspólnego zamieszkiwania" rozumiane być musi jako faktyczne miejsce zamieszkania, czyli fizyczne przebywanie dziecka u tego rodzica (lub opiekuna), który sprawuje faktyczną nad nim opiekę i faktycznie zaspokaja jego potrzeby życiowe. Zatem dla uzyskania świadczenia wychowawczego znaczenie ma nie tyle tzw. prawne miejsce zamieszkania dziecka (np. wskazane w wyroku rozwodowym), co faktyczne miejsce jego zamieszkiwania. Celem świadczenia wychowawczego jest bowiem częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka, opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (art. 4 ust. 1 ustawy). Wobec tego istotne znaczenie dla meritum tego typu spraw mają przesłanki o charakterze faktycznym, które - zdaniem Sądu, organy obu instancji wadliwie pominęły jako kryterium oceny w niniejszej sprawie (por. wyrok WSA w Warszawie z 11 października 2018 r., I SA/Wa 719/18). Należy podkreślić, że w toku postępowania skarżąca konsekwentnie twierdziła, że syn M. od czerwca 2024 r. mieszka razem z nią. Do pisma z dnia 17 lipca 2024 r. dołączyła oświadczenie, z którego wynika, że w dniu 14 czerwca 2024 r. małoletni został pobity przez ojca, w wyniku czego następnego dnia wszczęta została procedura założenia niebieskiej karty. W dniu 16 czerwca 2024 r. przeprowadzono obdukcję lekarską dziecka, natomiast w dniu 17 czerwca 2024 r. skarżąca złożyła zawiadomienie o znęcaniu się fizycznym i psychicznym nad małoletnim na Komisariacie Policji w M. Skarżąca przedłożyła także kopię wniosku z dnia 20 czerwca 2024 r. kierowanego do Sądu Rejonowego w Miastku o zabezpieczenie miejsca pobytu małoletniego dziecka i zmianę postanowienia rozwodowego. Przy kolejnym piśmie z dnia 8 sierpnia 2024 r. skarżąca przedłożyła dodatkowo kopię zaświadczenia lekarskiego z dnia 8 sierpnia 2024 r. potwierdzającego, że M. L. jest pacjentem przychodni [...] od dnia 9 lipca 2024 r.; zaświadczenie z dnia 8 sierpnia 2024 r. potwierdzające, że M. L. będzie odbywał praktyczną naukę zawodu w zawodzie sprzedawca w [...]; oświadczenie M. L., że w dniu 17 czerwca 2024 r. wyprowadził się od ojca i od tego dnia zamieszkuje przy matce, a także, że od września 2024 r. jest zapisany do szkoły w M. i będzie odbywać tam praktyki zawodowe oraz, że w M. ma swojego lekarza pediatrę. Ponadto, już na etapie postępowania odwoławczego skarżąca, przy piśmie z dnia 2 października 2024 r., przesłała kopię postanowienia Sądu Rejonowego w Kościerzynie Wydział III Rodzinny i Nieletnich z dnia 19 września 2024 r., wydanego w sprawie sygn. akt III Nsm 336/24 o udzieleniu zabezpieczenia – na czas toczącego się postępowania – w ten sposób, że miejsce pobytu małoletniego M. L. ustalono w miejscu zamieszkania jego matki. Zdaniem Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza ustaleń organów orzekających w sprawie odnośnie zamieszkiwania M. L. z ojcem. Odnosząc się do kwestii, że dziecko faktycznie zamieszkuje z matką, mimo ustalenia w przywołanym orzeczeniu, że miejsce zamieszkania dziecka ma być przy ojcu, wyjaśnić trzeba, że miejsce faktycznego pobytu dziecka należy odróżnić od miejsca jego zamieszkania w prawnym znaczeniu tego określenia. O prawnym miejscu zamieszkania stanowi art. 26 Kodeksu cywilnego. W stosunku do dziecka jest to tzw. domicilium necessarium, tj. miejsce zamieszkania określone ustawowo w zależności od miejsca zamieszkania innych osób, bez względu na to, czy dziecko w rzeczywistości w danej miejscowości przebywa (E. Michniewicz-Broda, Komentarz do art. 26 Kodeksu cywilnego, Lex 2014). Przyjęta przez organy wykładnia powołanych przepisów prowadziłaby do skutku niezgodnego z celami ustawy o pomocy państwa. Zgodnie z tym stanowiskiem rodzic dziecka, który faktycznie z nim zamieszkuje i ponosi koszty jego utrzymania, traciłby prawo do świadczenia wychowawczego tylko dlatego, że w orzeczeniu sąd ustalił miejsce zamieszkania dziecka u drugiego z rodziców, z którym faktycznie dziecko nie zamieszkuje, a z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Nie mają też racji organy twierdząc, że zobowiązane były uwzględnić wyłącznie prawomocne orzeczenie sądu orzekającego rozwód, zaś inne dowody nie mogły stanowić podstawy do podważenia ustaleń tego wyroku. Formułując te wnioski organy pominęły, że zgodnie z art. 13 ust. 4 pkt 3 lit. b ustawy do wniosku należy wprawdzie dołączyć prawomocne orzeczenie, lecz z art. 13 ust. 4 pkt 3 lit. d ustawy wynika, że wnioskodawca ma także prawo przedłożyć inne dokumenty, w tym oświadczenia, potwierdzające spełnianie warunków do przyznania lub ustalenia wysokości świadczenia wychowawczego będącego przedmiotem wniosku. Niewątpliwie zaś każdy z dokumentów wymienionych wprost w art. 13 ust. 4 pkt 3 ustawy lub dopuszczonych jako "inne", powinien zostać włączony do materiału dowodowego sprawy i poddany ocenie zgodnie z regułami postępowania administracyjnego. Dlatego też niezasadne było przyjmowanie, że uwzględnienie innych dowodów przedłożonych przez stronę stanowić będzie podważenie treści prawomocnego wyroku sądu powszechnego, bowiem będą one po prostu służyć wykazaniu istniejącego staniu faktycznego sprawy i stan ten może być odmienny od stanu prawnego uregulowanego wyrokiem. Należy przy tym podkreślić, że z art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2024, poz. 572 ze zm.; dalej jako: "k.p.a.") wprost wynika ustawowy nakaz wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, który musi być utożsamiany z obowiązkiem podjęcia wszelkich niezbędnych czynności mających na celu zebranie pełnego materiału dowodowego. Organ ma także obowiązek rozpatrzenia wszystkich dowodów w ich wzajemnej łączności. Realizacja obowiązku zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego przez organ administracji polega na obowiązku przeprowadzenia postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Zasada prawdy obiektywnej wymaga, aby wydane orzeczenie wynikało z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu, a jego uzasadnienie musi przekonywać o słuszności wydanego rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA w Kielcach z 26 października 2017 r. II SA/Ke 497/17). Dlatego też, mając na uwadze jasną treść przepisów art. 4 ust. 2 pkt 1 i art. 22 ustawy, posługujących się kategoriami "wspólnego zamieszkiwania i pozostawania na utrzymaniu" rodzica oraz "faktycznego sprawowania opieki" przez rodzica nad dzieckiem, należało uznać, że rolą organów rozpatrujących przedmiotowy wniosek było rozstrzygnięcie, czy skarżącej przysługuje świadczenie wychowawcze na syna, nie zaś to, czy pobyt syna u skarżącej był zgodny z treścią orzeczenia sądu powszechnego (por. wyrok WSA w Gdańsku z 4 sierpnia 2022 r. II SA/Gd 20/22). Skoro zaś dziecko w rzeczywistości - co nie było kwestionowane - nie zamieszkuje u ojca, lecz u skarżącej, brak było podstaw do odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia. Zaistniała w sprawie sytuacja wypełnia bowiem przesłanki z art. 4 ust. 2 pkt 1 (wspólne zamieszkiwanie i pozostawanie na utrzymaniu) oraz art. 22 (faktyczne sprawowanie opieki). Nie ulega przy tym wątpliwości, że nie każdy ustanowiony przez sąd rodzinny opiekun sprawujący pieczę nad dzieckiem może otrzymać świadczenie wychowawcze, a tylko taki, który sprawuje nad nim rzeczywistą opiekę, uczestniczy w jego wychowaniu i zaspokajaniu potrzeb (por. wyroki NSA z 23 lipca 2019 r. I OSK 3123/19; z 28 maja 2020 r. I OSK 1885/19). Z tych względów Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że zarówno organ I, jak i II instancji dokonały błędnej wykładni art. 4 ust. 2 pkt 1 i art. 22 ustawy uznając, że przesłanka wspólnego zamieszkiwania, utrzymywania dziecka i sprawowania nad nim faktycznej opieki wynika wyłącznie z orzeczeń sądowych dotyczących wykonywania pieczy i władzy rodzicielskiej, a nie jest związana z rzeczywistym zamieszkiwaniem i sprawowaniem opieki nad dzieckiem. Oznacza to, że organy pominęły kryterium faktyczne, które jednak ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Stwierdzone naruszenie prawa materialnego miało zatem wpływ na wynik sprawy. Pominięcie cześci zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stanowiło natomiast istotne naruszenie art. 7, art. 77 § 2 i art. 80 k.p.a. Także i to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy albowiem ocena całości materiału dowodowego mogła prowadzić do odmiennych ustaleń w zakresie spełnienia przesłanki przyznania świadczenia. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 P.p.s.a., uchylił zarówno zaskarżoną decyzję Prezesa ZUS w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego za okres od 1 czerwca 2024 r. do 30 września 2024 r., jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Ponownie prowadząc postępowanie, zgodnie z art. 153 P.p.s.a., organy związane będą przeprowadzoną przez Sąd wykładnią przepisów art. 4 ust. 2 pkt 1 i art. 22 ustawy i uwzględnią dowody przedłożone przez stronę oraz wynikającą z nich okoliczność faktycznego zamieszkiwania syna skarżącej wraz z matką, jako istotną dla orzeczenia o jej wniosku w niniejszej sprawie. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. z uwagi na wniosek organu i brak żądania skarżącej przeprowadzenia rozprawy.