II SA/Gd 1208/01

Sygn. akt II SA/Gd 1208/01(s) WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant: Barbara Kroczak po rozpoznaniu w dniu 7 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 marca 2001 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego uchyla zaskarżoną decyzję. A. S. złożyła wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie tunelu foliowego zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. [...] w G., stanowiącej własność E. L.. Wnioskodawczyni wskazała, że jest właścicielką położonej w sąsiedztwie nieruchomości przy ul. [...]. W tunelu foliowym prowadzone są uprawy ogrodnicze, jest on opalany piecem, w którym spalana jest kora drzew i niedozwolone odpady, a głośna praca agregatu w godzinach nocnych uniemożliwia wypoczynek. Decyzją z dnia 27 listopada 2000 r. Nr [...]Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego Miasta nakazał E. L., w celu doprowadzenia obiektu budowlanego - tunelu foliowego zlokalizowanego przy ul. [...]w G. do stanu zgodnego z przepisami prawa, opracowanie projektu budowlanego, uzyskanie zgody sąsiadów na lokalizację obiektu i uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu w terminie do 28 lutego 2001 r. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) w związku z art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 1980 r. Nr 9 poz. 26 ze zm.). W uzasadnieniu wskazano, że na nieruchomości przy ul. [...] w G. zlokalizowany jest tunel foliowy konstrukcji drewnianej o wymiarach 7,5 m x 29 m. Obiekt ten został postawiony około 1988 r., bez wymaganego pozwolenia na budowę. Istniejący zapis w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta dla tego terenu nie wprowadzał zakazu lokalizacji obiektów budowlanych takich jak szklarnie i tunele foliowe. Organ administracji wskazał, że w sprawie nie zachodzą wymienione w art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. okoliczności, kwalifikujące obiekt do przymusowej rozbiórki, obiekt nie znajduje się bowiem na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. A. S. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, domagając się jej uchylenia. Skarżąca wskazała, że wszelka działalność inwestycyjna i gospodarcza jest regulowana przez zapisy zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, który jest aktem prawa miejscowego, a miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu, w obrębie którego położona jest ul. [...] w G., nie przewiduje innej zabudowy niż budownictwo mieszkaniowe. Decyzją z dnia 1 marca 2001 r. Nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 104 k.p.a., 138 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz art. 81 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że działka, której właścicielką jest A. S. nie sąsiaduje z działką przy ul. [...]. A. S., zgodnie z art. 28 k.p.a., nie przysługuje zatem przymiot strony w niniejszym postępowaniu administracyjnym, dotyczącym usytuowania tunelu foliowego. A. S. wniosła skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżąca wskazała, iż postępowanie administracyjne w sprawie tunelu foliowego stanowiącego własność E. L.j zostało wszczęte przez organ nadzoru budowlanego na jej wniosek. Nieruchomość, której jest ona właścicielką, położona jest w odległości kilkunastu metrów od działki E. L., po drugiej stronie ulicy [...], po przekątnej w stosunku do jej działki. Zadymienie będące skutkiem ogrzewania tunelu foliowego jest dla skarżącej bardzo uciążliwe, a dodatkową niezgodnością jest hałas pochodzący z urządzenia wspomagającego pracę pieca. Skarżąca zarzuciła, że decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego została wydana z naruszeniem art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Skarżąca twierdziła, że dym będący skutkiem ogrzewania tunelu foliowego nie pozostaje w granicach działki przy ul. [...], ale rozprzestrzenia się na działki sąsiednie, w tym także działkę skarżącej, co ogranicza wykonywanie przez nią prawa własności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) stanowi ,iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w niniejszej sprawie jest decyzja umarzająca postępowanie z uwagi na brak przymiotu strony po stronie skarżącej w postępowaniu dotyczącym samowolnego wybudowania obiektu budowlanego. Stanowisko organu administracji, iż usytuowanie działki skarżącej po przeciwnej stronie ulicy wyklucza przyznanie jej przymiotu strony niniejszego postępowania nie jest uzasadnione. Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, wprowadzał zasadę ochrony interesu prawnego osób trzecich stanowiąc, iż obiekt budowlany należy projektować, budować i użytkować w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Ochrona ta zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt 3 i 4 Prawa budowlanego obejmuje m.in. ochronę przed uciążliwościami spowodowanymi przez hałas i zanieczyszczenie powietrza. Przepisy te nie wprowadzają ograniczeń odnośnie położenia względem obiektu budowlanego nieruchomości będącej własnością osoby trzeciej, której interesy podlegają ochronie. Dotyczą one zatem każdej osoby trzeciej, która wykaże, iż istnienie obiektu budowlanego narusza jej interes prawny. W zależności od charakteru obiektu atrybut strony postępowania może przysługiwać właścicielom działek sąsiednich położonych dalej, jeżeli istnienie obiektu budowlanego wywiera wpływ na prawnie chronione interesy tych osób. Przymiot strony postępowania administracyjnego mogą zatem posiadać właściciele nieruchomości niegraniczących z nieruchomością, na której znajduje się obiekt budowlany, jeżeli zakres jego oddziaływania obejmuje także te nieruchomości. Istnienie interesu prawnego takich osób podlegać zatem winno badaniu w każdej sprawie, w zależności od istniejących okoliczności faktycznych. Krąg stron postępowania określa zakres oddziaływania samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego oraz charakter uciążliwości z nim związanych. Właściciel nieruchomości zgodnie z art. 140 k.c. może w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, a własność jej gruntu w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu rozciąga się na przestrzeń nad jego powierzchnią. (art. 143 k.c.) Właściciel położonej w sąsiedztwie nieruchomości, na której znajduje się samowolnie wzniesiony obiekt budowlany, przy wykonywaniu prawa własności nieruchomości, zgodnie z art. 144 k.c. winien powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Wkroczenie w sferę władztwa właściciela może nastąpić także poprzez oddziaływanie na nieruchomość w sposób utrudniający lub uniemożliwiający wykonywanie prawa własności w wyniku przenikania na nieruchomość dymu i hałasu. W sytuacji gdy obiekt budowlany jest źródłem dymu i hałasu przenikających na inną nieruchomość, interes jej właściciela w postępowaniu administracyjnym znajduje bezpośrednie oparcie w przepisach prawa. Pogląd, zgodnie z którym, przymiot strony postępowania administracyjnego przysługiwać może właścicielom nieruchomości sąsiednich niegraniczących z nieruchomością, na której znajduje się przedmiot postępowania, a badanie interesu prawnego winno następować indywidualnie w każdym przypadku w zależności od stopnia uciążliwości oraz zasięgu oddziaływania obiektu na nieruchomości sąsiednie, został wyrażony odnośnie postępowań administracyjnych dotyczących ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu na podstawie ustawy z 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. z 1999 r. Nr 15 poz. 139 ze zm.) w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2001 r. sygn. alt IV SA 694/99 (LEX Nr 54166) i 2 kwietnia 1998 r. sygn. akt II SA/Gd 1292/96 (LEX Nr 44163). Zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 105 k.p.a. oraz art. 28 k.p.a. w związku z art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Skarżącej, jako właścicielce nieruchomości położonej w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego, przysługiwał bowiem przymiot strony postępowania administracyjnego, w sprawie brak było podstaw do umorzenia postępowania odwoławczego, a organ odwoławczy winien rozpoznać wniesione odwołanie. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję. W wyroku nie zawarto rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem obligatoryjne tylko w przypadku, gdy zaskarżona decyzja nadaje się z istoty swej do wykonania. Ponieważ zaskarżone i uchylona decyzja nie podlegała wykonaniu, orzekanie o możliwości jej wykonania było bezprzedmiotowe.