II SA/Gd 124/12
PostanowienieWSA w Gdańsku2012-05-09
Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, posiadająca emeryturę w wysokości 714 zł i ponosząca znaczne koszty utrzymania domu wielopokoleniowego oraz nieruchomości rolnej, wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni wykazała, że jej dochody z emerytury w wysokości 714 zł, przy jednoczesnym ponoszeniu znacznych miesięcznych kosztów utrzymania domu wielopokoleniowego (wspólnie z rodziną syna) i nieruchomości rolnej, nie pozwalają jej na pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowego, w tym wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł. W związku z tym, Sąd przyznał jej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
K. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawczyni wskazała na niskie dochody z emerytury (714 zł) i wysokie koszty utrzymania domu wielopokoleniowego oraz nieruchomości rolnej. Referendarz WSA odmówił przyznania prawa pomocy, jednak po wniesieniu sprzeciwu przez K. K., Sąd rozpoznał sprawę.Rozstrzygnięcie
Przyznano K. K. prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. K. i P. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: przyznać K. K. prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wnioskiem z dnia 16 marca 2012 r. K. K. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, że dysponuje emeryturą w wysokości 714 zł i jest to jej jedyne źródło utrzymania. Wnioskodawczyni wskazała, że ponosi częściową odpłatność za energię elektryczną, ogrzewanie (w jednym domu zamieszkuje z rodziną syna), oprócz tego musi zakupić leki i żywność. Wskazała, że posiada dom wielopokoleniowy o pow. 130 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 15000 m2. Przedstawiając rachunki wskazała: rachunek za energię elektryczną na kwotę 1497 zł za okres 6 miesięcy, co daje 249 zł miesięcznie, podatek od nieruchomości 349 zł rocznie, miesięcznie 29 zł; gaz 727 zł za miesiąc, woda i odprowadzanie ścieków 118 zł miesięcznie. Łącznie miesięcznie opłaty wynoszą 1123 zł. Wskazując, w jakiej wysokości wnioskodawczyni ponosi opłaty podała: energia 90 zł, podatek 14 zł, gaz 363 zł, woda 59 zł, wywóz śmieci 9 zł. Łącznie miesięcznie opłaty wynoszą 535 zł. Załączone zostały decyzje o przyznaniu na rok 2011 płatności w związku z posiadaniem gruntów rolnych o pow. 1,31 ha w łącznej kwocie 1605,77 zł. Wnioskodawczyni załączyła także wyciągi z posiadanego rachunku bankowego.
Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2012 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy.
W uzasadnieniu swojego sprzeciwu K. K. ponownie powołała się na swoją trudną sytuację materialną wskazując, że nie uzyskuje żadnych dodatkowych dochodów poza emeryturą, prowadzi dla synowej księgowość i w tym celu musiała doszkolić się w obsłudze komputera. Podkreśliła, że wskazane w zaskarżonym postanowieniu zakupy paliwa były dokonywane do samochodu synowej, zaś dochód z działki rolnej jest pomniejszony o kwotę 450 zł, gdyż ziemia musi być utrzymana w kulturze glebowej a to związane jest z kosztami. Uzasadnia to w ocenie skarżącej przyznanie pomocy prawnej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej jako P.p.s.a, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl natomiast 245 § 3 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zatem zasadne jest przyjęcie, że ustalenie wystąpienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy z wysokością obciążeń finansowych związanych z postępowaniem.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że koszty sądowe w niniejszym postępowaniu na jej obecnym etapie sprowadzają się do wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł.
Jak wyjaśnił, Naczelny Sad Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 8 lipca 2009 r. (sygn. akt II GZ 151/09, LEX nr 552786) "przy ocenie sytuacji majątkowej wnioskującego o przyznanie prawa pomocy należy wziąć pod uwagę dochód (kwoty netto), czyli przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania, ponieważ stanowi on realne środki, jakie pozostają do dyspozycji wnioskodawcy, które może on przeznaczyć na utrzymanie siebie i rodziny".
Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni wynika, że żyje ona skromnych warunkach spowodowanych niskim dochodem własnym. Posiada dom o pow. 130 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 15000 m2. Zamieszkuje w tym domu wspólne z rodziną syna. Nie posiada żadnych oszczędności. Bez wątpienia zatem skarżąca nie posiada środków na opłacenie kosztów sądowych niniejszej sprawy z własnych środków.
W ocenie Sądu K. K. wykazała, że realnie nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów niniejszego postępowania.
Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło