II SA/Gd 1272/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Protokolant Kinga Czernis, po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. C. na orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 8 sierpnia 2003 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia odrzucić skargę. Powiatowy Zespół d/s Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności orzeczeniem z dnia 30 sierpnia 2002 r. nr [...] postanowił zaliczyć A. C. do lekkiego stopnia niepełnosprawności. W orzeczeniu stwierdzono, że stopień niepełnosprawności ma charakter okresowy i orzeczenie wydaje się na okres do 31.07.2003 r. Od orzeczenia tego A. C. wniósł odwołanie. Orzeczeniem z dnia 8 sierpnia 2003 r. , nazwanym "postanowieniem" , nr [...] Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie, powołując się na art. 105 kpa, umorzył postępowanie z powodu bezprzedmiotowości postępowania, bowiem zaskarżone odwołaniem orzeczenie było wydane na okres do 31.07.2003 r. W orzeczeniu pouczono o prawie wniesienia skargi na "postanowienie" do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku. Skarżący A. C. wniósł zgodnie z pouczeniem skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku. Zarzucił, że brak podstaw do uznania, że zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, bowiem będzie to miało miejsce jedynie wówczas, gdy strona cofnie odwołanie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kwestia, czy orzeczenia wydawane w postępowaniu przed zespołami do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności są zaskarżalne do sądów administracyjnych ,czy powszechnych, nie była jednolicie rozstrzygana w orzecznictwie i piśmiennictwie. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 8 listopada 1999 r. OPS 12/99 ( ONSA 2000/2/47) stwierdził, że na postanowienie Krajowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności stwierdzające uchybienie terminu wniesienia odwołania (art. 134 k.p.a. w zw. z art. 66 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm. w brzmieniu sprzed dnia 1 stycznia 1999 r. oraz w związku z § 14 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 21 sierpnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stopniu niepełnosprawności, trybu postępowania przy orzekaniu oraz zakresu, składu i sposobu działania zespołów orzekających o stopniu niepełnosprawności - Dz. U. Nr 100, poz. 627) przysługuje skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uchwale podkreślono, że podstawą wyjaśnienia przedstawionej wątpliwości jest stan prawny obowiązujący przed dniem 1 stycznia 1999 r. Wskazano też, że do orzeczeń, o jakich mowa w przepisach cytowanej ustawy i rozporządzenia , nie można zaliczyć postanowień procesowych , o jakich mowa w art. 123 kpa. Ostatecznie przyjęto, że orzeczeniami Krajowego Zespołu, o jakich mowa w art. 6 ust. 5 ustawy , od których przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych , nie są postanowienia procesowe wydane w toku postępowania przed zespołami i Krajowym Zespołem w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazano również, że właściwą drogą do zaskarżania postanowień o charakterze procesowym, o jakich mowa w art. 123 kpa. jest skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Następnie w kolejnych orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że orzeczenia zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności , niezależnie od tego, czy rozstrzygają sprawę co do istoty, czy też jedynie kończą postępowanie w sprawie, podlegają zaskarżeniu do sądu powszechnego w drodze odwołania. Tak wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 lipca 2001 r. sygn. akt I SA 2365/00 ( LEX nr 55278) oraz w postanowieniu z dnia 7 lutego 2001 r., sygn. akt I SA 2585/00 (OSPiKA 1/2002 poz. 11 ). W tym ostatnim orzeczeniu podkreślono, że w sprawie , której dotyczyło postępowanie ma zastosowanie ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( DZ. U. nr 123, poz. 776 ze zm. ) oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 21 stycznia 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stopniu niepełnosprawności , trybu postępowania przy orzekaniu oraz zakresu , składu i sposobu działania zespołów orzekających , a także jednolitego wzoru legitymacji dokumentującej niepełnosprawność oraz organów uprawnionych do jej wystawiania ( Dz. U. nr 9 , poz. 82). W postanowieniu wskazano, że w przepisach ustawy i rozporządzenia wykonawczego formę orzeczenia nadano różnorakim rozstrzygnięciom , jakie mogą zapaść w postępowaniu przed zespołami do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności . Mogą to być orzeczenia zawierające rozstrzygnięcia co do meritum sprawy, jak też tylko procesowe. W glosie do tego orzeczenia( OSPiKA 1/2002 poz. 11 ) Małgorzata Stahl stwierdziła, że glosowana teza dotyczy kwestii budzących wątpliwości. Wyraziła pogląd, że ani ustawa, ani rozporządzenia nie wyróżniają kategorii postanowień procesowych , które też mogą kończyć sprawę i które mogą , jak wynika z orzecznictwa, być zaskarżone do sądu administracyjnego. W tej sytuacji uznała, że stwierdzenie w uzasadnieniu glosowanego postanowienia, iż każde orzeczenie zespołu podlega zaskarżeniu do sądu powszechnego w drodze odwołania, jest zbyt generalne i nie może być w całości zaaprobowane. W sprawie niniejszej rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności zapadło pod rządami ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. Nr 123. poz. 776 ze zm.) i Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 maja 2002 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 66, poz.604) . Przywołana wyżej ustawa w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia w art. 6 c ust. 8 stanowiła, że od orzeczenia wojewódzkiego zespołu przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Ustęp 8 dodano do art. 6c ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych na mocy art. 1 pkt 7 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 7 z 2003 r., poz. 79). Z kolei z Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 maja 2002 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 66, poz.604) , obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że powiatowe i wojewódzkie zespoły orzekają o niepełnosprawności ( § 6 ust. 1 ) w formie "orzeczeń" ( § 12 i § 19 ) , zaś z § 17 ust. 5 tegoż rozporządzenia wynika , że powiatowy zespół i wojewódzki zespół wydaje odpowiednio: 1) orzeczenie o umorzeniu postępowania, 2) postanowienia w sprawie: a) uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, b) odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, c) przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, d) niedopuszczalności wniesienia odwołania, e) zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie. Przepisy rozporządzenia wyraźnie rozróżniły "orzeczenia" wydawane przez zespoły powiatowe i wojewódzkie od "postanowień". Takiego rozróżnienia nie było we wcześniejszych przepisach regulujących postępowanie dotyczące orzekania o niepełnosprawności – ani ustawowych, ani wykonawczych. Należy podkreślić, że choć Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w zaskarżonym rozstrzygnięciu użył określenia "postanowienie", nie było to "postanowienie", lecz "orzeczenie" - zgodnie z rozróżnieniem przyjętym w rozporządzeniu, bowiem o charakterze rozstrzygnięcia przesądza jego treść, a nie nazwa. Art. 66 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych odsyła w sprawach nie uregulowanych jej przepisami do stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, kodeksu cywilnego i kodeksu pracy. Przepisy Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 maja 2002 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności zawierają rozróżnienie formy rozstrzygnięć - "postanowienia" i "orzeczenia". Formę orzeczenia będzie miało rozstrzygnięcie, dla którego kpa przewiduje formę decyzji ( art. 104 § 2 kpa). Przepis art. 105 § 1 kpa stanowi wprost, że organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wydając zaskarżone rozstrzygnięcie powołał się zresztą na treść art.105 kpa. Niewątpliwe jest zatem, że zaskarżone orzeczenie jest decyzją w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Mając na uwadze powyższe, wobec jednoznacznej treści cytowanego przepisu art. 6 c ust. 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz przepisu § 17 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 maja 2002 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności uznać należy, że od orzeczenia o umorzeniu postępowania wydanego przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności służy odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wobec właściwości sądu powszechnego w sprawie niniejszej, skarga podlegała odrzuceniu na mocy wyżej przywołanego przepisu.