II SA/Gd 130/07
WyrokWSA w Gdańsku2007-06-27
Skład orzekający: Wanda Antończyk, Tamara Dziełakowska, Janina Guść
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednorazowa wypłata zaległego wynagrodzenia za poprzednie lata, która została wypłacona w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, powinna być uwzględniona przy ustalaniu dochodu rodziny na potrzeby przyznania zaliczki alimentacyjnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że jednorazowa wypłata zaległego wynagrodzenia, od której zostały pobrane należne składki i podatek, stanowi dochód w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych i powinna być uwzględniona przy ustalaniu dochodu rodziny za rok poprzedzający okres zasiłkowy. W związku z tym, prawidłowo ustalono wysokość zaliczki alimentacyjnej na podstawie dochodu przypadającego na członka rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca K. P. kwestionowała wysokość przyznanej jej zaliczki alimentacyjnej na dzieci. Organ I instancji przyznał zaliczki w niższej kwocie, uwzględniając dochód rodziny za 2005 rok, w tym jednorazową wypłatę zaległego wynagrodzenia. Skarżąca odwołała się, domagając się pomniejszenia dochodu o tę kwotę i podwyższenia zaliczek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 listopada 2006 r., nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej oddala skargę.
II SA/Gd 130/07
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 21 września 2006r. nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Społecznej działając z upoważnienia Burmistrza i na podstawie art. 104, 108 kodeksu postępowania administracyjnego oraz na podstawie art. 7, art. 8 ust.1pkt 2, art. 10 ust. 1,ust. 2 i art.18 ust.2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej / Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm./ i rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w sprawie wzoru wniosku o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej oraz odpowiednich zaświadczeń z dnia 7 czerwca 2005r. / Dz. U. nr 105, poz. 882 ze zm./przyznał K. P. świadczenie w formie :
1. zaliczka alimentacyjna na A. P. w kwocie 120 zł miesięcznie na okres od 1.09.2006r. do 31.07.2007r
2. zaliczka alimentacyjna na J. P. w kwocie 120 zł miesięcznie na okres od 1.09.2006 do 31.07.2007r., w kwocie 170 zł miesięcznie w okresie od 1.08.2007r. do 31.08.2007r.
3. zaliczka alimentacyjna na M. P. w kwocie 120zł miesięcznie w okresie od 1.09.2006r.do 31.07.2007r. i w kwocie 170zł miesięcznie w okresie od 1.08.2007r do 31.08.2007r.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji ustalił, że K. P. spełnia przesłanki określone w ustawie o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych umożliwiające przyznanie świadczeń, albowiem egzekucja świadczeń alimentacyjnych przyznanych wyrokiem Sądu z 12 lutego 2003r. jest bezskuteczna i miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł 355,12zł co nie przekracza kryterium dochodowego określonego w ustawie / 583zł/. Przy uzyskanym dochodzie zaliczka przysługuje do wysokości świadczenia alimentacyjnego nie więcej niż 120zł. Jednocześnie organ I instancji wskazał, że w dochodzie rodziny nie uwzględniono dochodu utraconego za 2005r. , albowiem zgodnie z art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych jednorazowa wypłata zaległego wynagrodzenia wraz z należnymi odsetkami nie jest dochodem utraconym.
K. P. w odwołaniu od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zakwestionowała wysokość przyznanych zaliczek i wniosła
1/ o pomniejszenie swojego rocznego dochodu za 2005r. o kwotę jednorazowej wypłaty zaległego za lata minione wynagrodzenia w wysokości 3342,99zł zgodnie z § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne / Dz. U. z 2005r. nr 105, poz. 881/,
2/ o podwyższenie kwot zaliczek alimentacyjnych przyznanych uprawnionym [...]: A., J. i M. P. do wysokości zaliczek otrzymywanych w okresie zasiłkowym wrzesień 2005- sierpień 2006r. poprzez powołanie się na kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i na w/wym. rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej,
3/ bądź o podwyższenie przyznanych zaliczek alimentacyjnych ze względów społecznych i moralnych z powołaniem się na zasady współżycia społecznego i na art. 8 ust. 5 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych.
W uzasadnieniu odwołania K. P. wskazała, że według zaświadczenia Urzędu Skarbowego o dochodach za 2005r. jej dochód wyniósł w 2005r. 17192,66zł, w konsekwencji powyższego miesięczny dochód na osobę w rodzinie wyniósł 355,12zł. Jednakże w dochodzie tym ujęto kwotę 3342,99zł / po odjęciu składek ZUS/, zaległą za minione lata, kiedy to uprawnione dziś [...] nie miały zasądzonych alimentów. W/wym. kwota jak podała odwołująca wypłacona z opóźnieniem przez Dyrekcję szpitala w C. wpływa na miesięczną wysokość dochodu w rodzinie za rok 2005r., zawyżając rzeczywisty miesięczny dochód. Nie wliczając tej kwoty do dochodu rocznego miesięczny dochód na jedną osobę nie przekracza połowy kryterium dochodowego określonego ustawą o zaliczce alimentacyjnej i wynosi 288,53zł. Przy takim dochodzie zaliczka przysługuje do wysokości świadczenia alimentacyjnego, nie więcej niż 250zł i 300zł dla osoby uprawnionej.
Powołując się na powyższe odwołująca podniosła, że zaliczki alimentacyjne przyznane decyzją , uprawnionym [...] są dla nich krzywdząco pomniejszone, co wywiera bezpośredni wpływ na jakość życia [...], ich edukację i utrzymanie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 16 listopada 2006r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ II instancji w pierwszej kolejności wskazał, że zgodnie z zaświadczeniem Naczelnika Urzędu Skarbowego wnioskodawczyni w roku 2005r. uzyskała dochód brutto w kwocie 23.196,22zł, netto 17.045,85zł, co daję miesięcznie kwotę 1420,48zł, a na osobę w rodzinie 355,12zł.
Organ II instancji przytoczył treść przepisu art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej / Dz. U. nr 86, poz. 732 ze zm./, w myśl którego zaliczka przysługuje do wysokości świadczenia alimentacyjnego, nie więcej niż w przypadku, gdy w rodzinie są trzy osoby, lub więcej uprawnione do zaliczki 120 zł dla osoby uprawnionej. W przypadku, gdy dochód rodziny nie przekracza 50% kwoty, o której mowa w art. 7 ust. 2 / tj. 291,50zł/ kwotę zaliczki zwiększa się do 250zł/ art. 8 ust. 2 pkt 2/.
Powołując się na powyższe organ II instancji stwierdził, że organ I instancji prawidłowo ustalił wysokość zaliczek alimentacyjnych.
Nadto organ odwoławczy wskazał, że nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony w odwołaniu zarzut dotyczący nieprawidłowego, w ocenie odwołującej, przyjęcia do dochodu rodziny jednorazowej kwoty z ustawy 203. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 1 lit a ustawy o świadczeniach rodzinnych pod pojęciem dochodu należy rozumieć przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezliczone do kosztów uzyskania przychodów oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 2 w/wym. ustawy dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W tej sytuacji, jak wskazał organ II instancji, uznać należało, że wypłacone w 2005r. należności z tytułu zaległych świadczeń pracowniczych, od których jak wynika z załączonych dowodów wypłaty, zostały pobrane i odprowadzone składki na ubezpieczenie społeczne i podatek, stanowią po dokonaniu odliczeń wskazanych art. 3 pkt 1lita w/wym. ustawy dochód w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych i winne być uwzględnione przy ustalaniu dochodu za 2005r.
K. P. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, podając że podtrzymuje swoje wnioski i uzasadnienie zawarte w odwołaniu wniesionym od decyzji organu I instancji. Skarżąca wskazała, że powoływany art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych podaje co powoduje, że dochód staje się dochodem utraconym, nie zawiera natomiast definicji dochodu utraconego, ustawa nie wymienia jednorazowych wypłat pieniężnych, które są tylko raz dochodem, w momencie wypłaty, następnie zaś stają się one utracone. Skarżąca podała, że na utratę takiego dochodu, którym w rozpatrywanej sprawie jest jednorazowa wypłata pieniędzy nie miała wpływu. Niesprawiedliwym jest też, że zaległa za minione lata kwota pieniędzy wypłacona w niewłaściwym terminie zawyża rzeczywisty miesięczny dochód rodziny. Skarżąca podała, że w poprzednim okresie zasiłkowym średni miesięczny dochód na jedną osobę w rodzinie mieścił się poniżej połowy kryterium dochodowego i analogicznie jest bieżącym okresie zasiłkowym, co uprawnia do przyznania zaliczki w kwocie 250zł. Nadto skarżąca powołując się na art.18 pkt 1 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych stanowiącym o weryfikacji kryterium dochodowego i wysokości zaliczki alimentacyjnej wyraziła swoją wątpliwość , czy taka weryfikacja miała miejsce i jaki jest jej efekt. Niezależnie od powyższego skarżąca powołując się na art. 35 kpa podała, że swoje odwołanie od decyzji organu I instancji złożyła w dniu 11.10.2006r., natomiast decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego otrzymała 13. 12.2006r. a więc po upływie dwóch miesięcy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 1ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153, poz. 1269/ sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem , jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania , jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy / art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Dz. U. nr 153, poz. 1270/. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną
Rozpoznawana skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny sprawy prawidłowo ustalony przez organy administracji jest w istocie niesporny. Również prawidłowo organy administracji zastosowały przepisy prawa materialnego, stanowiące podstawę rozstrzygnięcia organu I instancji.
W pierwszej kolejności zważyć należy, że w rozpatrywanej sprawie został spełniony podstawowy warunek dla prowadzenia postępowania w sprawie przyznania zaliczki alimentacyjnej, z uwagi na bezskuteczność egzekucji świadczenia alimentacyjnego w stosunku do dłużnika alimentacyjnego, czyli osoby zobowiązanej do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej / Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm./ zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo, w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia 24 roku życia. Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy zaliczka przysługuje, jeżeli dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583zł. W rozpatrywanej sprawie uprawnionymi do zaliczki alimentacyjnej są 3 osoby.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy w przypadku, gdy w rodzinie są trzy osoby uprawnione zaliczka przysługuje do wysokości świadczenia alimentacyjnego, nie więcej jednak niż 120zł w przypadku. Natomiast w przypadku, gdy dochód rodziny nie przekracza 50% z kwoty 583zł i w przypadku ,gdy w rodzinie są trzy osoby uprawnione, kwotę zaliczki zwiększa się do 250zł /art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy/.
W okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca zarzuciła, że winna jej być przyznana zaliczka w wysokości 250zł na każde uprawnione [...], a nie 170zł, jak ustaliły organy administracji.
Zaliczkę alimentacyjną w wysokości 250 zł na każde uprawnione [...] skarżąca otrzymywała w okresie od 1 września 2005 do 31 sierpnia 2006r. na podstawie decyzji z dnia 22 września 2005r. Ustalając wysokość zaliczki alimentacyjnej na kwotę 250 zł organ uwzględnił dochód rodziny skarżącej uzyskany w 2004r. stwierdzony w zaświadczeniu z urzędu skarbowego o wysokości dochodów- miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł wówczas 280,24zł i kwota ta uprawniała do przyznania zaliczki alimentacyjnej w zwiększonej wysokości 250zł.
Zgodnie z art. 10 ust. 1ustawy prawo do zaliczki ustala organ właściwy wierzyciela od miesiąca, w którym został złożony u komornika sądowego wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, do końca okresu zasiłkowego. Zgodnie z art. 10 ust. 6 ustawy prawo do zaliczki ustala się w wysokości określonej ustawą, na okres zasiłkowy.
Stosownie natomiast do przepisu art. 18 ust. 2 ustawy w sprawach nieuregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych Dz. U. z 2003r. nr 228, poz. 2255 ze zm./, jeżeli nie są sprzeczne z ustawą , a także przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
Stosownie do art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, natomiast okres zasiłkowy oznacza okres od dnia 1 września do dnia 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych / art. 3 pkt 10 ustawy/.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy wniosek o przyznanie zaliczki alimentacyjnej został złożony w dniu 6 września 2006r. Stosownie więc do przedstawionych wyżej unormowań okresem zasiłkowym był okres od 1 września 2006r. do 31 sierpnia 2007r. Zatem dochodem rodziny skarżącej stanowiącym podstawę do wyliczenia kryterium dochodu na osobę w rodzinie, jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w 2005r. Z tych względów prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego wyrażone z zaskarżonej decyzji, że rokiem poprzedzającym okres zasiłkowy jest rok 2005r. Prawidłowo również, wbrew zarzutom skargi, został wyliczony dochód przypadający na członka rodziny i jej wysokość ustalona w decyzji organu I instancji. Dochód rodziny w roku 2005r. według treści zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego wyniósł, po odliczeniach przewidzianych w ustawie o świadczeniach rodzinnych i szczegółowo wymienionych przez organ I instancji kwotę 17.045,85zł., co w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniosło kwotę 355,12zł uprawniającą do zaliczki alimentacyjnej w kwocie 170zł , a nie 250zł jak wskazywała skarżąca
Prawidłowo również uznały organy administracji, że wypłata w 2005r. zaległego wynagrodzenia stanowi dochód w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organy administracji działają na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Te przepisy zobowiązywały organy administracji do uwzględnienia przy ustalaniu wysokości dochodu osiągniętego w 2005r. również wypłaty zaległego wynagrodzenia jako dochodu rodziny. Wypłata ta nie może stanowić natomiast dochodu utraconego w rozumieniu art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wypłata zaległego wynagrodzenia, nawet jednorazowa jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, nie mieści się wśród enumeratywnie wymienionych zdarzeń, uznanych przez ustawodawcę za utratę dochodu. W konsekwencji powyższego skoro wyrównanie wynagrodzenia zostało wypłacone w 2005r., to zasadnie zostało zaliczone do dochodu za 2005r.
Skoro dochód rodziny skarżącej w 2005r. w przeliczeniu na jedną osobę wyniósł 355,12zł, to tym samym przekroczył kwotę 291,50zł czyli określone w art. 7 ust. 2 ustawy o zaliczce alimentacyjnej kryterium dochodowe uprawniające do zwiększenia zaliczki alimentacyjnej do 250zł.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że podniesiony przez skarżącą zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 35 kpa, a mianowicie doręczenie decyzji po upływie trzech miesięcy od dnia złożenia odwołania, nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia sprawy. Również nie mogły być uwzględnione przez organy administracji zarzuty skarżącej, w których wskazywała, że zmniejszona kwota alimentów jest niesprawiedliwa i wpływa na jakość życia [...], albowiem organy administracji działają na podstawie przepisów prawa i ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej , jak i ustalenie jej wysokości nie jest pozostawione uznaniu organowi administracji, lecz jest uregulowane wyżej powołanymi aktami prawnymi.
Mając na uwadze powołane wyżej przepisy prawa oraz działając stosownie do cytowanego wyżej art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w granicach sprawy wyznaczonej decyzją administracyjną, Sąd uznał, że skarga jest niezasadna.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie przepisu art. 151 powołanej wyżej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło