II SA/Gd 1342/03

Dnia 25 stycznia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Protokolant Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi M. C. na uchwałę Rady Gminy z dnia 2 czerwca 2003 roku, nr [...] w przedmiocie odrzucenia protestu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: skargę odrzucić. W dniach od 24 marca 2003 roku do 14 kwietnia 2003 roku w Urzędzie Gminy U. został wyłożony do publicznego wglądu projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działek nr [...], [...] i [...] w obrębie geodezyjnym O., w gminie U. Dnia 28 kwietnia 2003 roku M. C. złożył w Urzędzie Gminy w U. pismo, w którym stwierdził, iż wnosi zarzut do ww. projektu albowiem zawarte w nim ustalenia naruszającego interes prawny. Dnia 2 czerwca 2003 roku Rada Gminy, powołując się na przepis art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity: Dz. U. z 1999 roku, nr 15 poz. 139 ze zm.), podjęła uchwałę nr [...] roku o odrzuceniu protestu wniesionego przez M. C. do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działek nr [...], [...] i [...] w obrębie geodezyjnym O. w gminie U., stanowiącego zmianę miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy U. M. C. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na ww. uchwałę Rady Gminy żądając jej uchylenia i wskazując, iż Rada błędnie rozpatrzyła jego zarzut jako protest wobec ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż zaskarżona uchwała narusza jego interes prawny albowiem ustalenia projektu planu naruszają (ograniczają) jego uprawnienia wynikające z prawa własności działki położonej w bliskim sąsiedztwie działek nr [...], [...] i [...]. Zarządzeniem z dnia 23 września 2003 roku skarżący zobowiązany został do wskazania czy i kiedy zwracał się do Rady Gminy z wezwaniem o usunięcie naruszeń prawa wywołanych zaskarżoną uchwałą. Odpis zarządzenia został skarżącemu doręczony dnia 9 października 2003 roku (vide: k. 7 akt). W odpowiedzi na powyższe zobowiązanie skarżący nadesłał pismo z dnia 15 września 2003 roku, w którym wyjaśnił, iż przed wniesieniem skargi wezwał Radę Gminy pismem z dnia 24 lipca 2003 roku do rozpatrzenia zarzutu wobec naruszającego jego interes prawny planu zagospodarowania przestrzennego, jednocześnie podtrzymując wniesiony zarzut, co według skarżącego obejmowało również żądanie usunięcia naruszeń prawa. W skazał także, iż domagał się stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały przez Wojewodę. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o jej oddalenie wskazując, iż z treści pisma skarżącego z dnia 28 kwietnia 2003 roku zatytułowanego "zarzut" wynikało, iż interes prawny skarżącego nie został naruszony przez ustalenia przyjęte w opracowywanym planie i dlatego organ potraktował ww. pismo jako protest. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia e02 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepisy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) stanowią, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie skarżący nie wskazał podstawy prawnej wnoszonej skargi, jednakże z jej treści wynika, iż oparł ją na art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym, zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Podstawowymi przesłankami koniecznymi dla skutecznego wniesienia skargi i podważenia uchwały organu gminy w drodze zaskarżenia jej do sądu administracyjnego w trybie cytowanego przepisu są zatem: uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia oraz wykazanie przez skarżącego, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie. Sąd - badając w pierwszej kolejności kwestię dopuszczalności skargi w rozumieniu art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym zważył, iż "wezwanie do usunięcia naruszenia", o jakim mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, stanowi warunek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organu gminy, przy czym musi być skierowane do organu samorządowego znajdującego się w ramach struktury organizacyjnej danej gminy. Żądanie unieważnienia uchwały organu gminy skierowane do organu nadzoru (w niniejszej sprawie pismo skarżącego do Wojewody z dnia 24 czerwca 2003 roku - k. 11 akt) uruchamia wyłącznie postępowanie nadzorcze w ramach własnych, samodzielnych kompetencji tego organu do badania legalności uchwał organów gminy i nie zastępuje wezwania, o jakim mowa w art. 101 ust. l ustawy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 kwietnia 1995 roku, II SA 105/95, NSA 1996/2/81, zob. także inne orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego: wyrok z dnia 20 czerwca 1991 r., sygn. SA/Gd 282/91, postanowienie z dnia 10 grudnia 1991 r., sygn. SA/Ka 861/91, wyrok z dnia 20 lutego 1992 r., sygn. SA/Po 1544/91, "Samorząd Terytorialny" 1992, nr 12, s. 68, postanowienie z dnia 12 czerwca 1992 r., sygn. SA/Wr 425/91, OSP 1993, nr l, poz. 20, postanowienie z dnia 8 kwietnia 2002 roku, IV SA 3595/01, Baza Orzeczeń LEX nr 82642, a także orzeczenia Sądu Najwyższego - wyrok z dnia 26 czerwca 1992 r., sygn. III ARN 31/92, OSNC 1994, nr 2, poz. 38 oraz postanowienie z dnia 22 lutego 1995 r., sygn. III ARN 1/95). Jak z powyższego wynika podmiot, który na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wniósł do sądu administracyjnego skargę na uchwałę rady gminy, musi przede wszystkim wykazać przed sądem, że zwrócił się do właściwego organu gminy o zmianę lub uchylenie uchwały w zakresie przez niego kwestionowanym. W niniejszej sprawie skarżący tego nie uczynił. Pismo skarżącego z dnia 24 lipca 2003 roku w ocenie Sądu takiego wezwania nie stanowi bowiem w piśmie tym skarżący jedynie oświadczył, iż podtrzymuje swój zarzut zgłoszony do planu i wnosi o rozpatrzenie jego pisma z dnia 28 kwietnia 2003 roku jako zarzutu, w żaden sposób nie odniósł się natomiast do zaskarżonej uchwały z dnia 2 czerwca 2003 roku. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie w wezwaniu skierowanym do organu w trybie art. 101 ust. 1 cytowanej ustawy skarżący winien wskazać kwestionowaną uchwałę, a co najmniej odnieść się w jego treści do tejże uchwały, winien także wykazać w jaki sposób przedmiotowa uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienia i zażądać usunięcia tego naruszenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 1992 roku, sygn. SA/Wr 545/92, Wspólnota 1992/34/21). Skarżący niewątpliwie w piśmie z dnia 24 lipca 2003 roku tego nie uczynił. Sąd miał bowiem na uwadze, iż celem warunku "bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia" jest umożliwienie organowi gminy przeprowadzenia samokontroli podjętej uchwały i ewentualnego dokonania jej odpowiedniej reasumpcji bez konieczności kierowania sprawy na drogę sądowej kontroli legalności uchwały. Pozostaje to w ścisłym związku z istotą samorządności i zasadą samodzielności gmin w wykonywaniu lokalnych zadań publicznych. Aby umożliwić organowi podjęcie działań zmierzających do przeprowadzenia samokontroli kwestionowanej uchwały wezwanie winno zatem zawierać wskazane powyżej elementy albowiem, jak wskazał Naczelny Sad Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia /7 sędziów/ z dnia 24 czerwca 2002 roku (sygn. OSA 2/02, ONSA 2003/1/2), wezwanie organu do samokontroli uchwały konkretyzuje podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone oraz uchwałę będącą tego przyczyną. Na marginesie powyższych rozważań Sąd zważył, iż organ - po otrzymaniu pisma skarżącego z dnia 24 lipca 2003 roku, poinformował skarżącego o tym, iż Rada zakwalifikowała jego zarzut jako protest, który następnie odrzuciła zaskarżoną uchwałą i pouczył skarżącego o możliwości zaskarżenia przedmiotowej uchwały w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym przy zachowaniu zasad określonych w tym przepisie. Mając powyższe rozważania na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga wniesiona przez M. C. na uchwałę Rady Gminy z dnia 2 czerwca 2003 roku, m [...] była niedopuszczalna albowiem skarżący nie wezwał Rady Gminy do usunięcia naruszeń i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - odrzucił skargę jako niedopuszczalną. Odrzucenie skargi z powyższej przyczyny spowodowało, że Sąd w niniejszym postępowaniu nie był uprawniony do badania i wypowiadania się ani co do tego, czy kwestionowana uchwała została wydana z naruszeniem prawa, ani co do stopnia ewentualnego naruszenia prawa.