II SA/Gd 1396/02

WyrokWSA w Gdańsku2005-06-22

Skład orzekający: Jan Jędrkowiak, Mariola Jaroszewska, Barbara Skrzycka-Pilch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę jest obligatoryjne w przypadku stwierdzenia istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego?
Ratio decidendi
Tak, uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę jest obligatoryjne, gdy inwestycja jest realizowana z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego. Przepis art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego stanowi kategoryczny nakaz ustawodawcy, nie pozostawiający organowi innej możliwości działania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. i K. W. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta uchylającą własną decyzję z 1992 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego. Prezydent Miasta uchylił decyzję, stwierdzając istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Strona skarżąca zarzucała, że rozbudowa stanowi samowolę budowlaną, a postępowanie organu prowadzi do jej legalizacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Mariola Jaroszewska,, Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch, Protokolant Agnieszka Dobroń, po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. i K. W. na decyzję Wojewody z dnia 11 maja 2002 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego oddala skargę. Sygn. II S.A./Gd.1396/02 Uzasadnienie: Decyzją z dnia 29 marca 2002 roku Prezydent Miasta uchylił decyzję własną z dnia 10 marca 1992 roku zatwierdzająca projekt budowlany i udzielającą L. i K. O. pozwolenia na rozbudowę budynku jednorodzinnego przy ul. [...] w B.. W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 36 a ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z ze zm.). W uzasadnieniu wskazano (powołując się na ustalenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego), iż wyżej wymieniona inwestycja realizowana jest w warunkach istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego stanowiącego integralną część pozwolenia na rozbudowę przedmiotowego obiektu. Powołany na podstawie prawnej art. 36a ust. 2 zobowiązywał w takiej sytuacji właściwy organ do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę (tu na rozbudowę). Od decyzji organu pierwszej instancji odwołali się do Wojewody właściciele nieruchomości sąsiedniej E. i K. W.. Zdaniem odwołującej się strony rozbudowa obiektu przez L. i K. O. następuje w warunkach samowoli budowlanej a nie odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Postępowanie organu prowadzi w swej istocie do niezgodnej z prawem akceptacji tej samowoli poprzez stworzenie możliwości legalizacji rozbudowy. Decyzją z dnia 11 maja 2002 roku , nr [...], Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ drugiej instancji podnosi, że w myśl przepisów prawa budowlanego w przypadku, gdy organ nadzoru budowlanego w trakcie prowadzonej kontroli budowy, stwierdzi że miało miejsce istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - wówczas wydaje postanowienie o wstrzymaniu prowadzonych robót i w ustawowym terminie po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wydaje decyzję określającą obowiązki, jakie powinien wykonać inwestor, w celu doprowadzenia realizowanych robót do stanu zgodnego z prawem ( art. 51 ust. 1 pkt 2), lub nakazuje zaniechanie dalszych robót i orzeka rozbiórkę obiektu budowlanego, bądź jego części ( art. 51 ust. 1 pkt 1 ). Wojewoda wskazuje na wyżej wymienione postępowanie organu nadzoru budowlanego. W dniu 15 stycznia 2002r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem Nr [...] wstrzymał p. L. O. roboty budowlane na budowie rozbudowanego budynku mieszkalnego, na terenie nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], a następnie decyzją Nr [...] nakazał wykonanie określonych obowiązków. W ocenie organu drugiej instancji Prezydent Miasta miał obowiązek uchylić decyzję o pozwoleniu na budowę w oparciu o art. 36a ust. 2, co też uczynił zaskarżoną decyzją. Takie działanie organu wynika bezpośrednio z wymienionego przepisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego stanowi, że w przypadku naruszenia przepisu ust. 1, właściwy organ uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę. Z powyższego uregulowania wynika obowiązek uchylenia pozwolenia na budowę będącego podstawą danej działalności budowlanej, jeżeli jest ona prowadzona z istotnym odstąpieniem od pozwolenia na budowę (art. 36a ust. 1). Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 października 2002 roku (IISA/Kr 79/99), w którego uzasadnieniu wskazał, że jeśli organy stwierdzą istotne odstąpienie od planu budowy to obligatoryjnym staje się zastosowanie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego. "Jest to kategoryczny nakaz ustawodawcy, nie pozostający organowi innej możliwości". Z taka sytuacją mamy do czynienia w tej sprawie. W niniejszej sprawie nie jest kwestionowana okoliczność, iż odstępstwo od pozwolenia na budowę miało miejsce i że miało ono charakter "istotny". Dokonane w tym zakresie oceny przez orzekające organy są prawidłowe co jednocześnie oznacza, że zastosowanie przewidzianego wart. 36a ust. 2 środka zapobiegania samowoli budowlanej było uzasadnione. Zaznaczyć należy, że postępowanie prowadzone w zakresie jaki wyznacza treść normatywna powołanego tu art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego nie wpływa na wynik postępowania określonego wart. 50 i 51 Prawa budowlanego. Postępowanie to prowadzone jest przez inny organ, inne też kryteria ustawowe stanowią podstawy decyzji wydawanych w wyżej wymienionym trybie. Nie jest zatem uzasadniony zarzut skargi, jakoby postępowanie w niniejszej sprawie prowadziło do stwierdzenia, że "samowola budowlana nie istnieje". Wprost przeciwnie - uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę jest wyrazem uznania przez organ niedopuszczalności samowolnego działania. W odniesieniu do wyżej wymienionego zarzutu skargi nadmienić należy, że w uzasadnieniu powołanego w odwołaniu wyroku z dnia 18 lipca 1996 roku (SA/Gd 1695/95) Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie wskazał, że w przypadku "samowoli budowlanej polegającej na istotnym odstąpieniu od warunków pozwolenia na budowę" domu przy ul. [...], należało zastosować art. 36a Prawa budowlanego z roku 1974 (w obowiązującym w czasie orzekania stanie prawnym - art. 36a). Z wskazanych w uzasadnieniu okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło