II SA/Gd 140/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok po rozpoznaniu w dniu 3 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 września 2006 r., nr [...] w przedmiocie przeglądu ekologicznego postanawia: odmówić M. K. przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 17 lipca 2007 r. skarżący M. K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie posiada środków na opłacenie kosztów sądowych, ponieważ działalność gospodarczą prowadzi od niedawna i nie przynosi mu ona dochodów. W oświadczeniu wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe z synem w wieku 8 lat. Nie posiada żadnych nieruchomości prócz jednego lokalu użytkowego. Nie posiada zasobów pieniężnych oraz przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. W ocenie skarżącego jego sytuacja finansowa nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych i opłacenie pełnomocnika. Referendarz sądowy pismem z dnia 1 sierpnia 2007 r. zobowiązał skarżącego do przedłożenia: odpisów wszystkich złożonych przez niego zeznań podatkowych za rok 2007, a w przypadku ich nie składania stosownego zaświadczenia w tym przedmiocie z właściwego urzędu skarbowego, wyciągów i wykazów z ostatnich trzech miesięcy ze wszystkich posiadanych przez niego rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownego oświadczenia w tym przedmiocie, dowodów potwierdzających wysokość aktualnego dochodu (poniesionej straty) z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (deklaracji PIT-5/5L za luty i marzec br.), zaś jeśli aktualnie wnioskodawca działalności nie prowadzi przedłożenia stosownego dokumentu na tę okoliczność, oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżącego pojazdów mechanicznych (podania marki, roku produkcji, daty zakupu i aktualnej wartości), w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarżący nie złożył żadnych dokumentów oraz dodatkowych oświadczeń. Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2008 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 3 września 2008 r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym (art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 245 § 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do treści art. 245 § 3 p.p.s.a prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów postępowania w zakresie objętym tym prawem poniesie, zamiast strony, budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy koniecznym jest dokonanie wyboru pomiędzy zapewnieniem prawa do sądu podmiotowi, który nie ma na to dostatecznych środków, a odstąpieniem od zasady powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych (art. 84 Konstytucji), czego wyrazem na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego jest regulacja zawarta wart. 199 i art. 214 § 1 p.p.s.a.. Skoro przepisy dotyczące prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, to rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych wyżej przepisach. Tym samym, to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. W związku z wątpliwościami co do możliwości płatniczych wnioskodawcy został on wezwany pismem z dnia 14 maja 2008 r. do przedłożenia szeregu dokumentów mających uprawdopodobnić ciężką sytuację materialną uzasadniającą przyznanie mu prawa pomocy, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarżący jednakże żądanych dokumentów nie złożył. Nie przedłożenie wskazanych dokumentów uniemożliwiło Sądowi ocenę sytuacji materialnej skarżącego. Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy wnioskodawca uchyla się od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 4 stycznia 2005 r., II SA/Gd 758/04, LEX nr 203329). Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku- kierując się treścią art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji postanowienia.