II SA/Gd 1482/02
WyrokWSA w Gdańsku2004-11-17
Skład orzekający: NSA Anna Orłowska, WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, WSA Alina Dominiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzje administracyjne dotyczące rejestracji pojazdu i nadania nowych numerów identyfikacyjnych mogą zostać uchylone z powodu wad formalnych postępowania, w tym braku udziału strony w postępowaniu, mimo że ustalono, iż numery identyfikacyjne zostały zniszczone?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji z powodu istotnych naruszeń formalnych postępowania administracyjnego. Kluczowe uchybienia obejmowały brak wskazanych w sentencji decyzji organów, sprzeczności w datowaniu decyzji, zastosowanie przepisów prawnych, które nie obowiązywały w dacie wydania decyzji, a przede wszystkim brak zapewnienia udziału w postępowaniu nowemu właścicielowi pojazdu, co stanowiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Te wady formalne uniemożliwiły sądowi merytoryczną ocenę legalności decyzji.Stan faktyczny
Skarżący nabył samochód, w którym zniszczono fabryczne numery identyfikacyjne nadwozia i silnika. Po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy i skierowania, nowe numery zostały wybite. Następnie Prokuratura prowadziła dochodzenie w sprawie zniszczenia oznaczeń, które zostało umorzone. Starosta uchylił decyzje o zmianie numeracji i rejestracji pojazdu, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do sądu, podnosząc, że jego wyjaśnienia zostały zbagatelizowane, a umorzenie postępowania prokuratorskiego świadczy o zasadności nadania nowych numerów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 14 listopada 2000 r. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący NSA Anna Orłowska Sędziowie: WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz WSA Alina Dominiak (spr.) Protokolant: Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 kwietnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu l. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty nr [...] z dnia 14 listopada 2000 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Na podstawie umowy sprzedaży zawartej w dniu 1 grudnia 1998 r. w K. skarżący S. B. nabył od K. W. samochód osobowy marki Mercedes [...], rok produkcji [...], numer nadwozia [...], numer silnika [...].
Pismem z dnia 7 grudnia 1998 r. skarżący zwrócił się do Wydziału Komunikacji Urzędu Rejonowego w K. o nadanie nowego numeru nadwozia w samochodzie marki Mercedes [...], gdyż wykonane prace blacharskie spowodowały zniszczenie numeru fabrycznego.
W dniu 17 grudnia 1998 r. rzeczoznawca ze Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego w G. wydał opinię, w której stwierdził, że w wyniku dokonanej naprawy w samochodzie należącym do skarżącego uległ zniszczeniu numer fabryczny nadwozia oraz silnika.
W grudniu 1998 r. (dzień nieczytelny k. 7 akt administracyjnych) Kierownik Urzędu w K. wydał skierowanie zezwalające na nadanie i wybicie numeru w samochodzie marki Mercedes [...]. Na podstawie tego skierowania Spółdzielnia Pracy i Usług Motoryzacyjnych Stacja Kontroli Pojazdów w K. nadała i wybiła w samochodzie marki Mercedes [...] numer silnika [...] oraz numer nadwozia [...]. Powyższe zostało potwierdzone wydaniem zaświadczenia Nr [...] z dnia 21 grudnia 1998 r.
W dniu 16 maja 2000 r. do Starostwa Powiatowego w K. wpłynęło postanowienie z dnia 15 maja 2000 r. o umorzeniu przez Prokuraturę Rejonową w K. dochodzenia przeciwko skarżącemu S. B. podejrzanemu o to, że w 1999 r. w K. działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami dokonał zniszczenia oznaczeń indentyfikacyjnych samochodu marki Mercedes, po czym uzyskał opinię rzeczoznawcy o nieczytelności numerów indentyfikacyjnych, na podstawie której Wydział Komunikacji Starostwa Powiatowego w K. wydał zgodę na nabicie nowych numerów, a po ich naniesieniu wystąpił z wnioskiem o wydanie nowego dowodu rejestracyjnego, uzyskując w ten sposób dokument o numerze [...].
Mając powyższe na uwadze postanowieniem z dnia 24 maja 2000 r. Starosta wznowił postępowanie w sprawie zarejestrowania samochodu osobowego marki Mercedes Benz, numer nadwozia [...], numer silnika [...], produkcji [...], zarejestrowanego pod numerem rejestracyjnym [...] na S. B. - zakończone decyzją ostateczną Starosty z dnia 6 kwietnia 1999 r. W uzasadnieniu wskazano, że z postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w K. wynika, iż numery indentyfikacyjne nadwozia i silnika w samochodzie osobowym Mercedes należącym do skarżącego zostały przerobione - numery nadwozia usunięto poprzez zeszlifowanie, zaś numery silnika zniszczono poprzez nałożenie szwu spawalniczego.
Na podstawie umowy sprzedaży zawartej w dniu 26 maja 2000 r. w K. M. R. nabył od skarżącego samochód marki Mercedes [...].
Decyzją z dnia 14 listopada 2000 r. nr [...] Starosta : uchylił decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 31 grudnia 1998 r. o zmianie zapisu numeru nadwozia w samochodzie marki Mercedes Benz z numeru [...] na numer [...] i numeru silnika z [...] na numer [...], uchylił decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie zarejestrowania samochodu osobowego Mercedes Benz numer nadwozia [...], numer silnika [...], rok produkcji [...] oraz unieważnił dowód rejestracyjny serii [...] numer blankietu [...] i tablice rejestracyjne o numerze [...].
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że w dniu 8 grudnia 1998 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o wydanie skierowania na nabicie nowych numerów silnika oraz nadwozia w samochodzie marki Mercedes. Do wniosku skarżący załączył opinię rzeczoznawcy z dnia 17 grudnia 1998 r. potwierdzającą skorodowanie numeru indentyfikacyjnego nadwozia oraz uszkodzenie numeru indentyfikacyjnego silnika w samochodzie. Na podstawie § 28 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów wydano skierowanie na nabicie nowej numeracji nadwozia i silnika i dokonano owych zmian - nadwozie otrzymało numer [...], zaś silnik numer [...]. Organ nadto podniósł, że ze znajdującej się w aktach sprawy ekspertyzy z zakresu badań mechanoskopijnych samochodu Mercedes wynika, że fabryczny numer indentyfikacyjny nadwozia został zeszlifowany a numer indentyfikacyjny silnika został zniszczony przez nałożenie na niego szwu spawalniczego. W tej sytuacji, w ocenie organu pierwszej instancji w pełni uprawnione jest stwierdzenie, że nadwozie i silnik przedstawiony do nabicia nowej numeracji w Stacji Kontroli Pojazdów numer [...] nie jest tym samym nadwoziem i silnikiem, które było zamontowane w pojeździe w dniu wydania decyzji o nabyciu nowej numeracji nadwozia i silnika pojazdu zarejestrowanego na skarżącego. Mając powyższe na uwadze organ pierwszej instancji uchylił decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia - jak wskazał organ w uzasadnieniu decyzji - 21 grudnia 1998 r. oraz decyzję z dnia 18 grudnia 1998 r. o zarejestrowaniu samochodu na skarżącego.
Od powyższej decyzji skarżący wywiódł odwołanie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 30 kwietnia 2002 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał na treść art. 145 § l pkt l i 5 k.p.a. i wywiódł, iż nabicie nowych numerów nadwozia i silnika nastąpiło na podstawie dowodów, które okazały się fałszywe, co wynika z postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w K. W tej sytuacji w pełni uzasadnione jest stanowisko organu pierwszej instancji uchylające decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia 31 grudnia 1998 r. oraz z dnia 18 grudnia 1998 r.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący podniósł, iż jego wyjaśnienia zostały zbagatelizowane przez organy administracji. Wskazał, iż ekspertyza przeprowadzona przez Prokuraturę Rejonową w K. pokrywa się z opinią rzeczoznawcy, zaś różnice w interpretacji obu opinii wynikają z tendencyjnego postrzegania zagadnienia. Skarżący nadto podniósł, że prowadzone przeciwko niemu postępowanie zostało umorzone, co zdaniem skarżącego świadczy o prawdziwości i zasadności nadania numerów nadwozia i silnika w samochodzie Mercedes [...].
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Stosownie do przepisu art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodów w mej wskazanych.
Organ pierwszej instancji w sentencji decyzji z dnia 14 listopada 2000 r. powołuje się w punkcie l na decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 31 grudnia 1998 r. o zmianie zapisu numeru nadwozia w samochodzie marki Mercedes Benz z numeru [...] na numer [...] i numeru silnika z [...] na numer [...], zaś w punkcie 2 na decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie zarejestrowania samochodu osobowego Mercedes numer nadwozia [...], numer silnika [...]. W aktach administracyjnych brak jest wskazanych decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. W aktach administracyjnych nie ma również decyzji z dnia 9 kwietnia 1999 r. wydanej przez Starostę, która to decyzja powołana jest w sentencji postanowienia w wznowieniu postępowania z dnia 24 maja 2000 r.
Nadto wskazać trzeba, że w uzasadnieniu orzeczenia (strona 2 wers 11 od dołu) organ pierwszej instancji podaje, iż uchyla decyzję z dnia 21 grudnia 1998 r., podczas gdy w sentencji decyzji podaje datę owej decyzji - 31 grudnia 1998 r.
Co więcej w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Starosta K. powołuje jako podstawę prawną wydania skierowania na nabicie nowej numeracji nadwozia i silnika w samochodzie skarżącego przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, które nie obowiązywało w dacie wydania owego skierowania. Jak wynika z akt administracyjnych skierowanie zostało wydane w grudniu 1998 r. (dzień nieczytelny - k. 7 akt), zaś wskazane rozporządzenie obowiązuje od dnia l lipca 1999 r.
Podkreślić należy, iż treść postanowienia o wznowieniu postępowania w ogóle me koresponduje z treścią decyzji organu pierwszej instancji. Podczas gdy postanowienie o wznowieniu postępowania dotyczy decyzji o zarejestrowaniu samochodu z dnia 9 kwietnia 1999 r., to decyzja Starosty K. dotyczy dwóch innych decyzji - poprzedzających decyzję wydaną w dniu 9 kwietnia 1999 r.
Wskazać nadto należy, iż organy administracji publicznej zupełnie pominęły fakt, iż obecnie samochód Mercedes [...] stanowi własność innej osoby – M. R., który nabył go w dniu 26 maja 2000 r. od skarżącego. W aktach administracyjnych znajduje się kserokopia umowy sprzedaży tego samochodu, jak również pismo nowego właściciela z dnia 17 lipca 2000 r. skierowane do Starostwa Powiatowego w K., w którym polemizuje on z ustaleniami prokuratury oraz podnosi, iż brak jest podstaw do uchylenia decyzji o zarejestrowaniu pojazdu. W tej sytuacji stwierdzić trzeba, że M. R. winien stać się stroną toczącego się postępowania administracyjnego ze wszystkimi tego konsekwencjami w sferze jego praw i obowiązków, jak i praw i obowiązków organu administracyjnego prowadzącego postępowanie. Jednakże organy administracji nie zapewniły M. R. udziału w postępowaniu. W zaistniałej sytuacji w pełni uprawnione jest stwierdzenie, iż decyzje organów wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego z przyczyny wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem M. R. bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu i nie doręczono mu wydanych w sprawie decyzji. Gwarantowana wart. 10 § 1 k.p.a. zasada czynnego udziału strony w postępowaniu obliguje organ prowadzący postępowanie do stworzenia stronie prawnych możliwości podejmowania czynności procesowych w obronie swoich interesów.
Tak poważne uchybienia formalne uniemożliwiają w ogóle rozpoznanie sprawy przez Sąd, a zatem i dokonanie oceny zgodności decyzji administracyjnych z prawem. Naruszają także art. 8, 10, 12 § 1 k.p.a. oraz wymogi formalne art. 107 k.p.a.
Organy administracji publicznej muszą więc te wszystkie niejasności wyjaśnić i uporządkować formalnie całą sprawę.
Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) oraz art. 134 § 1 i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Stosownie do treści art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło