II SA/Gd 149/22

WyrokWSA w Gdańsku2022-05-20

Skład orzekający: Diana Trzcińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. (uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania) w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji odmówił udostępnienia informacji publicznej, a skarżący zarzucił, że wytyczne organu odwoławczego są niewystarczające i sprawa nie zostanie merytorycznie załatwiona?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. przez organ odwoławczy było prawidłowe, ponieważ organ pierwszej instancji nie wykazał w sposób wystarczający, że wniosek dotyczy informacji przetworzonej, a organ odwoławczy, nie dysponując żądaną informacją, nie mógł wydać decyzji reformatoryjnej ani dokonać czynności materialno-technicznej udostępnienia informacji. Kontrola sądu w postępowaniu sprzeciwowym dotyczy jedynie istnienia przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.
Stan faktyczny
Wnioskodawca W. S. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej liczby opinii z zakresu badania gier na automatach zleconych w latach 2017-2021 oraz wysokości wynagrodzenia wypłaconego jednemu z wykonawców. Organ pierwszej instancji odmówił udostępnienia informacji, uznając ją za przetworzoną i niewykazującą szczególnego istotnego znaczenia dla interesu publicznego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na niewystarczające uzasadnienie organu pierwszej instancji co do charakteru informacji i koniecznych działań. Wnioskodawca wniósł sprzeciw do WSA, zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez niewystarczające wytyczne i brak merytorycznego załatwienia sprawy. WSA oddalił sprzeciw.
Rozstrzygnięcie
Oddalił sprzeciw.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2022 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu W. S. od decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 27 lipca 2021 r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala sprzeciw. W. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sprzeciw od decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 27 lipca 2021 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Sprzeciw został wniesiony w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z 19 marca 2021 r. W. S., powołując się na art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 o dostępie do informacji publicznej, zwrócił się do Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego o udostępnienie informacji w przedmiocie liczby opinii z zakresu badania gier na automatach zleconych przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w latach 2017, 2018, 2019, 2020, 2021 oraz wskazanie liczby tych opinii zleconych A. C. i w jakiej wysokości otrzymał on wynagrodzenie za wykonanie tego zlecenia. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie organu o wykazanie szczególnego istotnego znaczenia żądanych informacji dla interesu publicznego, w piśmie z 9 kwietnia 2021 r. oświadczył, że żądane przez niego informacje są informacją publiczną, nie są przy tym informacją przetworzoną. Wskazał jednak, że żądana informacja jest szczególnie istotna dla interesu publicznego, wskazując, że Urząd Celno-Skarbowy udzielił informacji publicznej w analogicznej sprawie. Skarżący oświadczył też, że jeśli organ zmuszony będzie dokonać przetworzenia informacji publicznej w zakresie lat 2017 – 2021, to wnosi również o podanie informacji: 1. Ile z wszystkich opinii zleconych A. C. w latach 2017 – 2021 wskazywało, że urządzenia badane przez biegłego były urządzeniami hazardowymi, a w ilu przypadkach, że nie były urządzeniami hazardowymi. 2. Jakim innym podmiotom poza A. C. organ zlecał opinie w latach 2017 – 2021 i w jakiej ilości, z podziałem na poszczególne lata. 3. Ile postanowień sądów nakazujących zwrot urządzeń zatrzymanych przez organ zostało wydanych w latach 2017 – 2021 oraz w ilu przypadkach organ nie wykonał prawomocnych orzeczeń. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego decyzją z 23 kwietnia 2021 r. odmówił udostępnienia informacji publicznej. Organ uznał, że informacje wskazane we wniosku z 19 marca 2021 r. w zakresie punktów 1, 3, 5, 7 i 9, to jest: ile opinii z zakresu badania gier na automatach zostało zleconych przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego odpowiednio w latach 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, są informacją publiczną przetworzoną. Jednostki organu znajdują się w G., S. i G., co wymaga ich współpracy w celu przygotowania wnioskowanych informacji, które nie są dostępne wprost z zestawień prowadzonych przez organ. Znaczny okres czasu, jakiego dotyczy wniosek, tj. 5 lat, wymaga analizy dużej liczby dokumentów (wstępne oszacowanie wykazało liczbę znacznie przekraczającą tysiąc postanowień) i wyodrębnienia tych, o które pyta wnioskodawca (w zbiorze tym znajdują się również postanowienia o powołaniu innego biegłego, niż biegły wskazany we wniosku, a więc np. tłumacza przysięgłego, grafologa, lekarza psychiatry czy biegłego informatyka). Ponadto dokumenty z 2017 r. musiałyby zostać przez wyznaczonego do tego pracownika pobrane z urzędowego archiwum, co również wymaga czasu. Konieczność wyselekcjonowania z zasobu danych tych informacji, jakich udostępnienia domagał się wnioskodawca, byłoby więc czasochłonne i w efekcie dezorganizowałoby w pewnym zakresie pracę organu. Organ podkreślił, że wobec zakwalifikowania żądanych informacji jako informacji przetworzonej, wezwał wnioskodawcę do uzupełniania wniosku przez wykazanie, że udostępnienie informacji publicznej w określonym we wniosku zakresie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, pod rygorem odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji. W odpowiedzi, pismem z 9 kwietnia 2021 r. wnioskodawca uzasadniając swoje stanowisko wskazał na artykuł prasowy zatytułowany "Afera hazardowa 2.0" opublikowany w tygodniku [..] (Nr 27 z 2013 r.) oraz stwierdził, że wyjaśnienie kwestii opisanych w tym artykule jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Organ nie dostrzegł ani w treści wniosku, ani w treści udzielonej odpowiedzi, informacji wskazujących na istnienie w sprawie takich okoliczności, które wskazywałyby na to, że uzyskanie wnioskowanej informacji przetworzonej może być szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ponadto zdaniem organu wnioskujący odpowiadając na wezwanie organu nie podał tego, jak dokładnie zamierza wykorzystać otrzymane informacje, a więc nie wykazał, aby posiadając żądane dane chciał, czy też chociaż mógł podjąć działania mogące realnie wpłynąć na funkcjonowanie określonych instytucji Państwa. Nie wykazał także tego, czy posiada realne możliwości wpłynięcia na poprawę działania organu. W konsekwencji organ uznał, że argumentacja strony przedstawiona w piśmie z 9 kwietnia 2021 r. przemawia za indywidualnym, a nie publicznym interesem w pozyskaniu wnioskowanej informacji przetworzonej. Wobec przyjęcia, że wniosek dotyczy uzyskania informacji publicznej przetworzonej, a uzasadnienie przedstawione przez wnioskującego nie spełnia przesłanek szczególnie istotnego interesu publicznego, odmówiono udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, rozpoznając odwołanie skarżącego, decyzją z 27 lipca 2021 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Organ wskazał, że udzielenie informacji publicznej w zakresie punktów 1, 3 ,5, 7 i 9 wniosku, to jest: ile opinii z zakresu badania gier na automatach zostało zleconych przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego odpowiednio za lata 2017, 2018, 2019, 2020, 2021 stanowi informację publiczną. Natomiast pytanie o to, jakie kwoty zostały wydane na finansowanie tych opinii, dotyczy wydatków publicznych, a gospodarka środkami publicznymi jest jawna, zgodnie z zasadą art. 33 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Zatem, zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, argumentacja organu pierwszej instancji w zakresie informacji przetworzonej jest niewystarczająca. Organ powinien przedstawić w sposób bardziej szczegółowy, jakie konkretne działania musi podjąć, aby udostępnić wnioskowane dane. Wskazanie na to, że organ nie posiada gotowej, wytworzonej informacji będącej odpowiedzią na wniosek z 19 marca 2021 r., nie przesądza o szczególnie skomplikowanej, pracochłonnej i czasochłonnej operacji pozyskiwania danych. Tak więc, organ pierwszej instancji rozpatrując ponownie sprawę powinien wskazać, jakiej dokładnie analizie należy poddać dokumenty źródłowe, jakie powinny być podjęte inne (konkretne) działania tzw. pracochłonne i ponadstandardowe oraz ile konkretnie środków osobowych jest potrzebnych, aby zgromadzić wnioskowane dane. W. S. w sprzeciwie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na ww. decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 27 lipca 2021 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucił organowi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez brak wskazania organowi pierwszej instancji wszystkich okoliczności, jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. W ocenie skarżącego wytyczne organu drugiej instancji co do okoliczności, jakie powinny być wzięte pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy są niewystarczające i nawet zastosowanie się do nich doprowadzi do ponownej odmowy, tyle tylko, że z lekko zmienionym uzasadnieniem. Tymczasem odmowa przez organ udzielenia odpowiedzi jest formą udawania, że nie posiada wnioskowanych danych, co w przyszłości pozwoli mu twierdzić, że nie posiadał wiedzy w tym zakresie. Z kolei organ odwoławczy, zamiast wskazać organowi pierwszej instancji wnioskowane informacje, woli wskazywać zbyteczne i czasochłonne czynności, jakie ten organ powinien przedsięwziąć. Organy administracji zamiast ze sobą współpracować i działać w sposób budujący zaufanie obywateli do organów administracji, przerzucają się odpowiedzialnością, marnotrawiąc zasoby ludzkie oraz fundusze publiczne w ramach źle pojętej zasady legalizmu. Pomimo, iż zasadniczo decyzja organu odwoławczego jest słuszna w zakresie kierunku orzeczenia, to jest ona decyzją wadliwą w tym zakresie, że de facto nie załatwia sprawy administracyjnej. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie, natomiast w piśmie procesowym z 25 marca 2022 r. wskazał, że datami, które powinny ważyć na odpowiedzi na zadane we wniosku pytania, są daty powzięcia przez organ odpowiednich czynności związanych ze zleceniem sporządzenia opinii biegłego. Aby zatem ustalić rzetelne dane w przedmiocie liczby zleceń za dany rok, wymagana jest - co potwierdził dopiero dalszy tok postępowania w sprawie - analiza materiału źródłowego konkretnej sprawy celem weryfikacji daty aktywności Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w tym zakresie. Organ drugiej instancji jako podmiot niedysponujący danymi, o które wniesiono we wniosku, nie mógł zastąpić Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w przeprowadzeniu właściwego postępowania wyjaśniającego w sprawie. Organ wskazał też, że po ponownym rozpoznaniu sprawy, Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego wydał decyzję nr [...] z 13 sierpnia 2021 r., którą odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie żądania wniesionego w punktach 1, 3, 5, 7, 9 pisma z 19 marca 2021 r., tj. ile opinii z zakresu badania gier na automatach Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego zlecił odpowiednio za lata 2017-2021. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 22 listopada 2021 r. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, a sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Gd 41/22. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 25 listopada 2021 r. odrzucił sprzeciw W. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 27 lipca 2021 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, jednak Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 25 lutego 2022 r. uchylił postanowienie sądu pierwszej instancji, a sprawa prowadzona jest pod sygnaturą akt II SA/Gd 149/22. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sprzeciw podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. W myśl art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Zauważyć należy, że w sprawie zainicjowanej sprzeciwem istotne znaczenie ma zakres kontroli decyzji wydanej w trybie art. 138 § 2 k.p.a. Zakres ten został określony w art. 64e p.p.s.a., z którego wynika, że rozpoznając sprzeciw, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. A zatem kontrola dokonywana przez sąd nie dotyczy zgodności zaskarżanej decyzji ze wszystkimi przepisami prawa, lecz wyłącznie zgodności z art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), zwanej dalej: k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z przytoczonego przepisu jasno wynika, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasatoryjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia jedynie wtedy, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem norm prawa procesowego, a więc gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zwrot "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy", będący podstawą zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., jest równoznaczny z brakiem przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zauważyć należy, że brak poprawnie przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy, ponieważ w celu naprawienia błędu organu I instancji organ odwoławczy musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony. Ponadto wskazać jeszcze należy, że przepis art. 64e p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości, że sąd rozpoznając sprzeciw od decyzji ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., a nie także wytyczne w zakresie wykładni przepisów, które - w myśl art. 138 § 2a k.p.a. - mogą znaleźć zastosowanie w danej sprawie. Jednak w ocenie sądu prawnie koniecznym warunkiem podjęcia rozstrzygnięcia, o którym stanowi art. 138 § 2 k.p.a., jest uprzednie zrekonstruowanie normy prawa materialnego adekwatnej dla danej sprawy administracyjnej (przedmiotu postępowania) i następcze dokonanie jej interpretacji. Dopiero wówczas możliwe będzie poprawne zidentyfikowanie faktów prawotwórczych dla danej sprawy administracyjnej, których niewyjaśnienie w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy będzie przesłanką kasatoryjnego rozstrzygnięcia. Innymi słowy, w uzasadnieniu decyzji istotne są nie tyle wskazania co do okoliczności, jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (art. 138 § 2 k.p.a., zd. 2 k.p.a.), ale nieobarczone błędem wytyczne w zakresie interpretacji przepisów mogących znaleźć zastosowanie w sprawie - art. 138 § 2a k.p.a. - gdyż to właśnie rzeczone normy prawa materialnego konkretyzują przedmiot postępowania administracyjnego i wiążąco kształtują sytuację prawną jego adresata. W świetle art. 138 § 2 k.p.a. konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, należy oceniać przez pryzmat przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie, co oznacza, że art. 64e p.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że sąd administracyjny rozpoznając sprzeciw od decyzji ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., ale czyni to w świetle przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie (zob. wyrok NSA z 26 listopada 2019 r., sygn. II OSK 3311/19, CBOSA). W celu dokonania kontroli sprzeciwu według kryteriów z art. 64e p.p.s.a. sąd ocenia najpierw rozstrzygnięcie kasatoryjne pod kątem wywiązania się przez organ odwoławczy z powinności wynikających z art. 138 § 2a k.p.a., ponieważ poprawna interpretacja przepisów, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie, jest koniecznym warunkiem bezbłędnego określenia okoliczności właściwych dla sprawy, z kolei których wyjaśnienie według kryteriów z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. warunkuje zasadne rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty, a zaniechania w tym zakresie (przynajmniej w znacznej części) uzasadniają rozstrzygnięcie po myśli art. 138 § 2 k.p.a. (zob. m.in. wyroki z 8 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2045/18; z 28 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 1299/17, CBOSA). Jak wynika z orzecznictwa organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania kasacyjnego rozstrzygnięcia, jeśli organ I instancji nieprawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, gdyż decyzja kasacyjna nie może zostać wydana, jeśli kwestią sporną będzie tylko ocena prawna zebranego materiału dowodowego w danej sprawie. Podobnie organ odwoławczy błędnie zastosuje art. 138 § 2 k.p.a., gdy postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ I instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. Sąd administracyjny w ramach kontroli zgodności z prawem rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. ocenia, czy organ odwoławczy winien był podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, czy też zaszła konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, który z uwagi na obowiązek zachowania dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) oraz obowiązek wyjaśnienia podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) - uzasadniał przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a jednocześnie w postępowaniu przed organem I instancji doszło do uchybień natury proceduralnej, które można określić jako istotne (zob. wyrok NSA z 16 października 2019 r., sygn. II OSK 3080/19, CBOSA). Przechodząc na grunt niniejszej sprawy przedmiotem postępowania był wniosek W. S. z 19 marca 2021 r. o udzielenie informacji w przedmiocie liczby opinii z zakresu badania gier na automatach zleconych przez ten organ w latach 2017-2021 oraz jaka kwota wynagrodzenia została wypłacona A. C. za wydane na zlecenie organu opinie z zakresu automatów do gier w latach 2017 -2021. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, zastosowanie normy art. 138 § 2 k.p.a. do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, uznać należy za prawidłowe. Poza sporem pozostawało, że żądana przez W.S. informacja we wniosku z 29 marca 2021 r. ma charakter informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 902 z późn. zm.), dalej u.d.i.p. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że przyczyną wydania orzeczenia kasacyjnego przez Dyrektora Izby Skarbowej było uznanie, że organ pierwszej instancji nie wykazał, że istotnie wniosek należy kwalifikować jako dotyczący informacji przetworzonej. Ponadto w ocenie organu odwoławczego, samo powołanie się na zakres czynności koniecznych do podjęcia w trzech oddziałach organu umiejscowionych (w G., G. i S.) nie może dowodzić, że zebranie wnioskowanych informacji jest niemożliwe bądź wysoce utrudnione. Tym bardzie, że jak wskazał organ odwoławczy, strona skarżąca uzyskała podobne dane z Urzędu Celno-Skarbowego i nie wymagały one specjalnych nakładów pracy. Biorąc pod uwagę powyższe organ odwoławczy zobowiązał organ pierwszej instancji do wskazania jakiej dokładnie analizie należy poddać dokumenty źródłowe, jakie powinny być podjęte inne działania określone przez organ jako pracochłonne i ponadstandardowe oraz ile konkretnie środków osobowych jest potrzebnych aby zgromadzić wnioskowane dane. We wniesionym sprzeciwie skarżący zasadniczo zgodził się z organem odwoławczym, że decyzja organu I instancji jest wadliwa, to w odniesieniu do sformułowanych wytycznych dla działania w powtórnie prowadzonym postepowaniu ocenił je skarżący jako niewystarczające i wyraził obawę, że znowu zostanie wydana decyzja odmowna. Skarżący w związku z tym postuluje, aby organ I instancji przekazał informację publiczną, której udzielenia ubiega się celem jej przekazania przez Dyrektora skarżącemu. Wobec tak sformułowanego zarzutu sprzeciwu, że organ odwoławczy uchylił się od orzeczenia merytorycznego i przekazania skarżącemu informacji publicznej należy zwrócić uwagę skarżącego na specyfikę postępowania w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej i związany z tym brak możliwości podjęcia przez organ odwoławczy decyzji reformatoryjnej (względnie dokonania czynności materialno – technicznej udostępnienia informacji, której oczekuje skarżący) w sytuacji, gdy organ ten nie dysponuje żądaną przez wnioskodawcę informacją. W postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej nie można bowiem pominąć regulacji art. 15 k.p.a. W przepisie tym określona została zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Katalog rozstrzygnięć, jakie mogą zostać podjęte w toku postępowania odwoławczego ulega wszakże odpowiedniej modyfikacji w przypadku decyzji, które wydane zostały przez organ I instancji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. W przypadku decyzji administracyjnych wydawanych na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. organ odwoławczy nie ma bowiem możliwości zmienić merytorycznie decyzji organu I instancji i w to miejsce orzec o udostępnieniu informacji publicznej, gdyż takie rozstrzygnięcie nie znajduje umocowania w przepisach u.d.i.p. Udostępnienie informacji publicznej nie wymaga bowiem wydawania jakiegokolwiek aktu administracyjnego. Tym samym, organ odwoławczy może jedynie utrzymać w mocy decyzję organu I instancji, względnie uchylić ją, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania (art. 138 § 1 pkt 1, art. 138 § 2 k.p.a.) albo też uchylić zaskarżoną decyzję (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. stosowany odpowiednio na podstawie art. 16 ust. 2 u.d.i.p.) oraz udostępnić żądaną informację w drodze czynności materialno – technicznej. Warunkiem zastosowania ostatniego z powyższych rozwiązań jest wszakże posiadanie przez organ odwoławczy żądanej informacji. (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 14 lipca 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 449/16, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponieważ zaś Dyrektor Izby Administracji Skarbowej żądaną przez wnioskodawcę informacją nie dysponował, oceniając, że nie zostało dostatecznie wykazane, że wnioskowana informacja ma charakter informacji przetworzonej, zobligowany był uchylić zaskarżoną decyzję w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Nie istnieje zatem możliwość zrealizowania wniosku skarżącego przez organ odwoławczy. Uwzględnienie odwołania mogło w niniejszej sprawie nastąpić tylko przez wydanie decyzji kasacyjnej, zakres sprawy konieczny do wyjaśnienia został w ocenie Sądu zakreślony prawidłowo, co powoduje przyjęcie, że zasadniczo zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Natomiast obawa skarżącego co do powtórnej odmowy udostępnienia mu wnioskowanej informacji jest przedwczesna. Biorąc pod uwagę brak naruszenia przepisu art. 138 § 2 k.p.a. przez organ odwoławczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a., oddalił sprzeciw jako bezzasadny. Sąd rozpoznał sprzeciw na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 64d § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło