II SA/Gd 162/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Sekretarz Sądowy Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. K.-Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 listopada 2008 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez M. K. – Ł. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 listopada 2008 r. w przedmiocie umorzenia wznowionych postępowań administracyjnych w sprawach dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego. Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: M. K. – Ł. od 2004 roku kilkakrotnie ( na kolejne okresy zasiłkowe od 1 września do 31 sierpnia ) ubiegała się o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego przewidzianego w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). Decyzją Prezydenta Miasta z dnia 7 czerwca 2004 r. utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmówiono wnioskodawczyni przyznania w/w świadczenia na okres zasiłkowy od 01.09.2004 do 31.08.2005, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 28 grudnia 2005 r. ( sygn. akt II SA/Gd 632/04 ) oddalił jej skargę na rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Następnie decyzją z dnia 5 września 2005 r. organ I instancji ponownie odmówił skarżącej przyznania żądanego świadczenia na kolejny okres zasiłkowy. Również i w tym przypadku wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarga na utrzymującą w mocy decyzję organu odwoławczego została wyrokiem z dnia 6 lipca 2006 r. ( sygn. akt II SA/Gd 38/06 ) oddalona. Kolejny raz na następny okres zasiłkowy od 1 września 2006 r. organ I instancji odmówił skarżącej przyznania świadczenia decyzją z dnia 11 września 2006 r. Decyzja ta wraz z rozstrzygnięciem organu II instancji o utrzymaniu jej w mocy została wyrokiem Sądu z dnia 23 maja 2007 roku ( sygn. akt II SA/Gd 84/07 ) uchylona. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku skarżącej organ I instancji decyzją z dnia 1 kwietnia 2008 r. przyznał jej żądane świadczenia na okres od 01.09.2006 do 31.05.2007r. W dniu 19 sierpnia 2008 r. skarżąca wystąpiła do organu I instancji z wnioskiem o wznowienie postępowań administracyjnych zakończonych decyzjami z dnia 7 czerwca 2004 r. i 5 września 2005 r. Jako podstawę wznowienia skarżąca wskazała art. 145 § 1 pkt 5 kpa wywodząc, iż nowymi dowodami w sprawie nie znanymi organowi mającymi uzasadniać zmianę niekorzystnych dla niej decyzji są: wyrok z dnia 23 maja 2007 r. w sprawie II SA/Gd 84/07 oraz wydana w następstwie tego wyroku decyzja z dnia 1 kwietnia 2008 r. przyznająca jej prawo do świadczenia. Decyzją wydaną w dniu 23 września 2008 r. przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z upoważnienia Prezydenta Miasta po uprzednim wznowieniu postępowania i z powołaniem na art. 151 § 1 pkt 1 kpa odmówiono uchylenia obydwu kwestionowanych decyzji wskazując na brak podstaw z art. 145 § 1 kpa. Skarżąca wniosła odwołanie zarzucając, że stanowisko organu jest błędne gdyż powołany korzystny dla niej wyrok sądu z dnia 23 maja 2007 r. może stanowić podstawę wznowienia i uzasadniać zmianę wcześniejszych decyzji odmawiających przyznania świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżonym rozstrzygnięciem podjętym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 105 § 1 i 151 § 1 pkt 1 kpa uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił wprawdzie stanowisko organu I instancji o braku podstawy z art. 145 § 1 pkt 5 kpa do wznowienia postępowania uznał jednak, iż ta kwestia nie powinna być przedmiotem badania, gdyż wniosek o wznowienie został złożony po terminie określonym w art. 148 § 1 kpa, a ta okoliczność winna skutkować odmową wznowienia postępowań ( art. 149 § 3 kpa ), a nie odmową uchylenia decyzji dotychczasowych. Organ odwoławczy ustalił, że skoro skarżąca w dniu 8 kwietnia 2008 r. otrzymała decyzję wydaną dnia 1 kwietnia 2008 r., która w jej ocenie miała stanowić nowy dowód w sprawie nie znany organowi I instancji to tym samym w dacie tej powzięła wiadomość o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Składając wniosek o wznowienie postępowania w dniu 19 sierpnia 2008 r. uczyniła to zatem po upływie miesięcznego terminu określonego w art. 148 § 1 kpa. W skardze zarzucono, że wbrew stanowisku organu wyrok w sprawie II SA/Gd 84/07 stanowi podstawę z art. 145 § 1 pkt 5 kpa do wznowienia postępowań w sprawach w których wydano decyzje odmowne. Ponadto zdaniem skarżącej termin jednego miesiąca z art. 148 § 1 kpa nie mógł mieć w jej przypadku zastosowania, gdyż nie została o nim przez organ pouczona. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Przedmiotem kontrolowanej przez sąd sprawy administracyjnej i wydanego rozstrzygnięcia było wznowienie postępowań administracyjnych zakończonych ostatecznymi decyzjami organów w sprawach przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na poszczególne dwa okresy zasiłkowe ( 01.09.2004 – 31. 08. 2005, 01.09.2005 – 31.08.2006 ). Należy wyjaśnić, że przedmiotem sprawy nie była i nie mogła być ani zasadność i słuszność wcześniejszych rozstrzygnięć organów w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego, ani tym bardziej prawidłowość wcześniejszych wyroków sądu administracyjnego. Wręcz przeciwnie, wyroki wydane w sprawach II SA/Gd 632/04 i II SA/Gd 38/06 przesądzają o zgodności z prawem decyzji odmawiających skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na okresy zasiłkowe do 31 sierpnia 2006 r. Złożenie przez skarżącą podania o wznowienie postępowań zakończonych ostatecznymi odmownymi decyzjami organów uruchomiło nowe postępowanie administracyjne uregulowane w przepisach Rozdziału 12 Kodeksu postępowania administracyjnego w którym kwestie związane z prawidłowością odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie miały żadnego znaczenia. To nowe postępowanie administracyjne wszczęte na skutek podania skarżącej o wznowienie organ odwoławczy rozstrzygnął prawidłowo. Zasadnie uznał, że w pierwszej kolejności przed merytorycznym badaniem podstaw wniosku z art. 145 § 1 kpa kontroli podlegają kwestie formalne takie jak m. in. zachowanie przez stronę terminu jednego miesiąca do złożenia podania. Termin ten biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Stanowi o tym wyraźnie powołany przez organ art. 148 § 1 kpa. Wbrew stanowisku skargi przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie nakładają na organy administracji przy załatwianiu spraw obowiązku pouczania o sposobach, terminach i podstawach prawnych do uruchomienia nadzwyczajnych postępowań administracyjnych w odniesieniu do wydawanych przez nie decyzji administracyjnych ( por. art. 107 § 1 kpa ). Przepisy te natomiast obligują organ do zbadania zachowania terminu do złożenia podania, a w przypadku jego uchybienia do wydania decyzji o odmowie wznowienia. Skoro organ I instancji nieprawidłowo w niniejszej sprawie wznowił postępowanie i wydał decyzję z art. 151 § 1 pkt 1 kpa to organ odwoławczy zasadnie ją uchylił i umorzył postępowanie. Z ustaleniem organu, że o treści decyzji z dnia 1 kwietnia 2008 r. skarżąca wiedziała w dniu 8 kwietnia 2008 r. nie polemizowano w skardze. Okoliczność ta dodatkowo znajduje potwierdzenie w dokumentach sprawy. Sąd ustalił także, że o treści wyroku sądu, który w ocenie strony stanowi "nowy dowód" z art. 145 § 1 pkt 5 kpa skarżąca również wiedziała wiele miesięcy przed złożeniem wniosku o wznowienie. Ustalenia te potwierdzają prawidłowość zaskarżonej decyzji. Na zakończenie należy wskazać, że dla oceny zachowania terminu z art. 148 § 1 kpa nie ma znaczenia świadomość prawna strony co do możliwości i warunków uruchomienia tzw. trybu wznowieniowego. W niniejszej sprawie mimo iż o wyniku rozstrzygnięcia przesądziło niedochowanie terminu z art. 148 § 1 kpa to jednak należy wyjaśnić, że nawet w przypadku jego dochowania skarżąca i tak nie mogłaby uzyskać takiej decyzji jakiej w wyniku złożonego wniosku oczekiwała tj. decyzji uchylającej decyzje odmowne i przyznającej jej świadczenie pielęgnacyjne za okres od 01.09.2004 r. do 31.08.2006 r. Pogląd organu, że wyrok Sądu z dnia 23 maja 2007 r. i wydana w jego następstwie decyzja z dnia 1 kwietnia 2008 r. nie są "nowymi dowodami nie znanymi organowi", o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa jest prawidłowy. Te "nowe dowody" bowiem muszą być także – jak wymaga tego w/w przepis – dowodami "istniejącymi w dniu wydania decyzji". Jest oczywistym, że w rozpatrywanej przez organy sprawie powołane przez skarżącą dowody ( tj. wyrok z dnia 23 maja 2007 r. i decyzja z 1 kwietnia 2008 r. ) nie istniały w datach wydania kwestionowanych decyzji odmawiających skarżącej przyznania świadczenia. Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ).