II SA/Gd 168/18
WyrokWSA w Gdańsku2018-05-16
Skład orzekający: Katarzyna Krzysztofowicz, Mariola Jaroszewska, Magdalena Dobek-Rak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji wodnej ma podstawy do nałożenia na właścicieli stawu rybnego obowiązku przedłożenia ekspertyzy ustalającej, czy doszło do naruszenia interesu osób trzecich wskutek realizacji pozwolenia wodnoprawnego, jeśli istnieją przesłanki wskazujące na podtopienia sąsiednich działek?Ratio decidendi
Organ administracji wodnej ma podstawy do nałożenia na właścicieli stawu rybnego obowiązku przedłożenia ekspertyzy, jeśli istnieją uzasadnione podejrzenia naruszenia interesów osób trzecich, nawet jeśli dotyczy to tylko jednej osoby. Wykonanie ekspertyzy ma na celu dopiero ocenę wpływu wykonanych uprawnień na wystąpienie lub rozmiar naruszenia interesów osób trzecich.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. i P. J. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, która utrzymała w mocy decyzję Starosty nakładającą na skarżących obowiązek wykonania ekspertyzy. Ekspertyza miała ustalić, czy realizacja pozwolenia wodnoprawnego na staw rybny spowodowała podtopienia sąsiednich działek i naruszenie interesów osób trzecich. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak wystarczających dowodów na naruszenie interesu osób trzecich oraz nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2018 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi E. J. i P. J. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia 29 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy oddala skargę.
Decyzją z dnia 29 grudnia 2017 r., na skutek odwołania E. i P.J. o decyzji Starosty z dnia 12 października 2017 r. nakładającej na skarżących obowiązek wykonania i przedłożenia ekspertyzy ustalającej, czy doszło do naruszenia interesu osób trzecich wskutek realizacji pozwolenia wodnoprawnego udzielonego przez Starostę w decyzji z dnia 29 czerwca 2012 r. na wykonanie stawu rybnego na działce nr [..] obręb K., gmina R., powiat D., woj. [..], Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej uchylił pkt 4 decyzji Starosty ("4. Określić termin przedłożenia ekspertyzy do dnia 15 grudnia 2017 r.") i w tym zakresie orzekł: "4. Wykonaną ekspertyzę należy przedłożyć w terminie 5 miesięcy od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji", uchylił pkt 5 ww. decyzji ("5.W przypadku gdy ekspertyza potwierdzi, że przyczyną zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich jest przedmiotowy staw, wówczas na podstawie art. 133 ust. 2 ustawy Prawo wodne oraz art. 163 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego zostanie dokonana z urzędu zmiana pozwolenia wodnoprawnego z dnia 29.06.2012 r., znak [..] poprzez nałożenie na właścicieli stawu obowiązku wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub zmniejszających negatywne skutki wykonywania tego pozwolenia art. 128 ust. 1 pkt 7a Prawa wodnego") oraz utrzymał w mocy pozostałą część decyzji Starosty z dnia 12 października 2017 r.
Zaskarżoną decyzję podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Starosta decyzją z dnia 29 czerwca 2012 r. udzielił E. i P. J. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego – bezodpływowego - stawu rybnego na działce nr [..] obręb K., gmina R. W pozwoleniu zostały określone następujące parametry projektowanego stawu: powierzchnia 4 050 nr, głębokość do 3,0 m, rzędna dna 148 m n.p.m., rzędna lustra wody 150,40 m n.p.m., pojemność użytkowa 7 800 m3, nachylenie skarp 1:2, zasilanie wodami gruntowymi i opadowymi. Masy ziemne z wykopu miały być rozplanowane na działce nr [..] w pobliżu stawu. W pozwoleniu wodnoprawnym nie określono projektowanej rzędnej terenu wokół stawu, gdyż informacji takiej nie zawierał operat wodnoprawny, stanowiący załącznik do wniosku o wydanie pozwolenia.
W dniu 15 maja 2017 r. do Starostwa Powiatowego wpłynęło pismo K. O. o podjęcie działań mających na celu weryfikację pozwolenia wodnoprawnego udzielonego E. i P. J., gdyż użytkowanie stawu spowodowało podtopienie działki nr [..] obręb K., na której wnioskujący prowadzi budowę domu jednorodzinnego. W piśmie twierdzi się, że do czasu wykonania stawu problem podtopień nie istniał - jego grunty były uprawiane rolniczo, a woda na bieżąco spływała przez działkę [..]. Obecnie nie można kontynuować budowy domu i funkcjonować na działce. Do pisma została dołączona dokumentacja fotograficzna zalanej działki nr [..].
Ponadto w dniu 16 sierpnia 2017 r. do Starosty wpłynęło pismo R. J. - właścicielki działki nr [..] obręb K., graniczącej od strony południowo-zachodniej z działką E. i P. J. R. J. poinformowała o negatywnych oddziaływaniach stawu, powodujących podtopienia jej ogrodu oraz budynku mieszkalnego. Przy wiosennych roztopach lub większych opadach deszczu w piwnicy domu pojawia się woda i zalega do 10 cm wysokości. Wyjaśniła, że przed wykopaniem stawu sytuacje takie nie występowały, a rodzice, z którymi mieszka twierdzą, że od 1963 r. kiedy dom został wybudowany i zamieszkały nie miały miejsca podtopienia ogródka ani piwnicy.
Starosta wszczął z urzędu w dniu 14 września 2017 r. postępowanie w sprawie wydania decyzji administracyjnej zobowiązującej właścicieli stawu do wykonania ekspertyzy dokonującej oceny wpływu użytkowania stawu rybnego na działce nr [..] obręb K. na grunty sąsiednie, znajdujące się na działkach nr [..]-[..]obręb K.
W toku postępowania Starosta ustalił m.in., że działka nr [..] uległa podziałowi na dwie działki o numerach [..] i [..]. Przedmiotowy staw usytuowany jest obecnie na działce nr [..] stanowiącej własność E. i P. J. W toku postępowania m.in. przeprowadzono oględziny działki, ustalono że teren wokół stawu jest znacznie podwyższony w stosunku do gruntów przyległych, na których stwierdzono stagnującą wodę.
Decyzją z dnia 12 października 2017 r. Starosta na podstawie art. 133 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r.- Prawo wodne nałożył na E. i P. J. - właścicieli stawu ziemnego na działce nr [..] obręb K., obowiązek wykonania i przedłożenia ekspertyzy ustalającej czy doszło do naruszenia interesu osób trzecich wskutek realizacji pozwolenia wodnoprawnego Starosty z dnia 29 czerwca 2012 r., na wykonanie stawu rybnego (pkt 1). W ekspertyzie należy dokonać oceny czy wykonanie, a następnie użytkowanie stawu ziemnego na działce nr [..] obręb K. doprowadziło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich tj. działek nr [..]-[..] obręb K., a jeżeli tak - zaproponować sposób przywrócenia prawidłowego stanu na gruncie (pkt 2). Ekspertyza winna być sporządzona przez podmiot posiadający uprawnienia w zakresie gospodarki wodnej (stosowny dokument należy dołączyć do opracowania) (pkt 3). Starosta określił również termin przedłożenia ekspertyzy - do dnia 15 grudnia 2017 r. (pkt 4) oraz wskazał, że w przypadku gdy ekspertyza potwierdzi, że przyczyną zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich jest przedmiotowy staw, wówczas na podstawie art. 133 ust. 2 ustawy Prawo wodne oraz art. 163 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego zostanie dokonana z urzędu zmiana pozwolenia wodnoprawnego z dnia 29.06.2012 r., znak [..] poprzez nałożenie na właścicieli stawu obowiązku wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub zmniejszających negatywne skutki wykonywania tego pozwolenia (art. 128 ust. 1 pkt 7a Prawa wodnego) (pkt 5).
W uzasadnieniu decyzji, po rozpatrzeniu odwołania małżonków J., Dyrektor RZGW podał, że z protokołu z oględzin przeprowadzonych w dniu 30 maja 2017 r. przez pracowników Starostwa wynika, iż wykonany na działce nr [..] staw bezodpływowy powoduje wysoki stan wód na gruntach sąsiednich, tj. działkach nr [..]-[..] w miejscowości K., uniemożliwiając korzystanie z nich. Działka, na której usytuowany jest staw znajduje się wyżej niż działki przyległe, na których stwierdzono podwyższony stan wód gruntowych. Na działce skarżacych nie stwierdzono przebiegu rowu odwadniającego, który widnieje na mapie ewidencyjnej. Ponadto problem z odpływem wód nastąpił w momencie budowy stawu. Organ powołał się również na pisma znajdujące się w aktach sprawy: z dnia 31 lipca 2017 r. K. O. oraz z dnia 16 sierpnia 2017 r. R. J., z których wynika, że na skutek wykonywania uprawnień z decyzji Starosty z dnia 29 czerwca 2012 r. dochodzi do podtopień okolicznych działek - tj. naruszeń interesów osób trzecich. Organ wskazał ponadto, że zgodnie z pismem Wójta Gminy z dnia 12 września 2017 r. podjęto działania celem polubownego załatwienia sprawy związanej z podtopieniem okolicznych działek poprzez próbę sporządzenia projektu odwodnienia terenu. Jak wskazuje Wójt Gminy do sporządzenia przedmiotowego opracowania nie doszło w skutek uniemożliwienia przeprowadzenia pomiarów w terenie, w tym na działce nr [..].
Zdaniem Dyrektora RZGW nie ulega wątpliwości, że w wyniku tych podtopień dochodzi do naruszeń interesów osób trzecich. Według ustaleń organu do przedmiotowego naruszenia dochodzi w wyniku wykonywania przez E. i P.J. uprawnień nadanych w decyzji Starosty z dnia 29 czerwca 2012 r. Z tych względów organ drugiej instancji stwierdził, że zostały spełnione przesłanki ustawowe wskazane w treści art. 133 ustawy Prawo wodne do nałożenia obowiązku przeprowadzenia ekspertyzy.
W skardze na decyzję Dyrektora RZGW z dnia 29 grudnia 2017 r. skarżący reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika procesowego wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji Starosty i umorzenie postępowania w sprawie lub ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Przedmiotowej decyzji zarzucono naruszenie następujących przepisów:
1. Prawa materialnego - tj. art. 133 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne przez nałożenie na właścicieli stawu ziemnego obowiązku wykonania i przedłożenia ekspertyzy ustalającej czy doszło do naruszenia interesu osób trzecich wskutek realizacji pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie stawu rybnego, mimo że zgodnie z ustalonym stanem faktycznym oraz z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego nie wynika aby doszło do naruszenia interesu osób trzecich wskutek powstania stawu rybnego.
2. Prawa procesowego - tj.: art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz załatwienie sprawy z naruszeniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz błędne sporządzenie uzasadnienia faktycznego decyzji poprzez:
- nieustalenie stanu poprzedniego tj. jaki był stan działek sąsiadujących z działką na której znajduje się staw rybny w latach 2013-2017 czyli w okresie po jego powstaniu, czy dochodziło we wskazanym okresie do "podtopień", czy powstanie stawu rybnego w latach 2012-2013 miało negatywny wpływ (np. "podtopienia") czy pozytywny (np. osuszenie terenu) na sąsiadujące działki.
- niewskazanie, kto dokonywał oględzin gruntu - działki [..], czy osoby te miały wystarczającą wiedzę i doświadczenie do oceny panujących na gruncie stosunków wodnych.
- niepowołanie biegłego, który by ustalił stan poprzedni oraz dokonałby oględzin gruntów (działki [..] oraz sąsiadujących z nią działek);
- niewysłuchanie skarżących p. J. co do okoliczności sprawy;
- niewyjaśnienie czy stwierdzona w trakcie oględzin gruntu stagnująca woda na gruntach przyległych (nie wskazano w decyzji o jakie działki chodzi) wynika bezpośrednio z kwestionowanego przez skarżących powstania stawu rybnego czy wynika chociażby z obfitych opadów atmosferycznych mających miejsce w okresie wiosenno-letnim 2017 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarski Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi organ odniósł się do poszczególnych zarzutów skargi, m.in. przedstawiając wykładnię zwrotu "naruszenia interesów osób trzecich" – wskazał że należy go interpretować szerzej – chodzi tu nie tylko o naruszenie interesu prawnego lecz również interesu faktycznego rozumianego jako zespół uprawnień związanych z korzystaniem ze swoich praw. Organ wskazał, że o naruszeniu interesów osób trzecich świadczą m.in. pisma K.O. oraz R. J., a także protokół oględzin.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.
Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Kontrolowana w niniejszym postępowaniu decyzja Dyrektora RZGW , wydana w oparciu o art. 133 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1121 z późn. zm.), zwanej dalej Prawo wodne, jest prawidłowa. W ocenie sądu organy administracji wodnej miały podstawy do nałożenia obowiązku na skarżących, przy czym wady sentencji decyzji organu pierwszej instancji zostały wyeliminowane przez organ wyższego stopnia.
Wskazany jako podstawa nałożonego na stronę obowiązku jest art. 133 ust. 1 Prawa wodnego. Stanowi on, że w przypadku naruszenia interesów osób trzecich lub zmiany sposobu użytkowania wód w regionie wodnym organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, w drodze decyzji, może nałożyć na zakład posiadający pozwolenie obowiązek:
1) wykonania ekspertyzy
2) opracowania lub aktualizowania instrukcji gospodarowania wodą.
Ma to o tyle istotne znaczenie, że zgodnie z ust. 2 tego przepisu, na podstawie dokumentów, o których mowa w ust. 1, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może odpowiednio zmienić pozwolenie wodnoprawne:
1) ograniczając zakres korzystania z wód;
2) w zakresie obowiązków, o których mowa w art. 128 ust. 1 i 3.
Norma prawna zawarta w art. 133 ust. 1 Prawa wodnego daje organowi administracji upoważnienie do nałożenia obowiązku wykonania ekspertyzy, mającej charakter dowodowy. Wykonanie ekspertyzy oznacza poniesienie kosztów jej sporządzenia oraz, w zależności od ustaleń może skutkować zmianą pozwolenia wodnoprawnego, co jednak wykracza poza granice niniejszej sprawy administracyjnej. Ocenie sądu podlega zatem to, czy organy administracji nakładając na skarżących obowiązek nie przekroczyły granic uznania administracyjnego (por. wyrok WSA w Poznaniu z 17 marca 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 34/15, dostępny w bazie orzeczeń orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym podkreślenia wymaga, że zmiana pozwolenia wodnoprawnego jest dopuszczalna tylko po uprzednim zaistnieniu okoliczności określonych w art. 133 ust. 1 Prawa wodnego i tylko wtedy, gdy konieczność jej dokonania została wykazana w dokumentach określonych w przywołanym ust. 1. Przepis art. 133 ust. 2 Prawa wodnego nie ma więc samodzielnego bytu prawnego, lecz jest wynikiem zaistnienia okoliczności określonych w art. 133 ust. 1 tej ustawy (por. również B. Rakoczy (red.), Z. Bukowski, K. Szuma, Prawo wodne. Komentarz, LEX 2013).
Mając na względzie poczynione rozważania sąd stwierdził, że organy administracji wodnej obu instancji przeprowadziły kontrolowane postępowanie administracyjne w sposób prawidłowy.
Przede wszystkim, jak prawidłowo ustalono, w aktach sprawy znajdują się pisma właścicieli działek sąsiednich do działki nr [..], na której znajduje się urządzenie wodne w postaci bezodpływowego stawu rybnego, na którego wykonanie pozwolenie wodnoprawne otrzymali E. i P.J. I tak – pismem z dnia 15 maja 2017 r. z wnioskiem o interwencję zwrócił się K. O., właściciel działki o nr. [..]. Wnioskujący podał, że użytkowanie stawu wodnego na działce [..] powoduje podtapianie jego działki oraz działek sąsiednich w miejscowości K., natomiast do czasu budowy przedmiotowego stawu problem podtopień nie istniał, bowiem woda spływała na bieżącą przez działkę, na której obecnie znajduje się staw. Wnioskujący podał również, że na jego działce obecnie znajduje się podtopiony budynek mieszkalny i nie możliwości kontynuowania budowy domu. Do pisma dołączona została dokumentacja fotograficzna. Z takimże wnioskiem o interwencję do Starosty zwróciła się również R. J., która w piśmie z dnia 16 sierpnia 2017 r. podała, że omawiane urządzenie wodne znajduje się na działce bezpośrednio graniczącej z jej działką, na której znajduje sią obecnie budynek mieszkalny, budynki gospodarcze oraz ogórek warzywny. Według twierdzeń wnioskodawczyni, w związku z tym że zbiornik wodny jest stawem bezodpływowym oraz posadowiony jest na podmokłym terenie (nieprzyjmującym nadwyżek wód gruntowych i opadowych), całe nadwyżki wody są przejmowane przez grunty otaczające staw, co skutkuje podtapianiem jej działki i uniemożliwia użytkowanie oraz utrudnia poruszanie się maszyn. Wnioskująca podała, że takie sytuacje mają miejsce odkąd powstało urządzenie. Następnie jak wynika z oględzin przedmiotowej działki,, potwierdzonych protokołem z dnia 30 maja 2017 r., działka na której usytuowany jest staw, znajduje się wyżej niż działki przyległe, na których stwierdzono podwyższony poziom wód gruntowych. Na działce E. i P. J. nie stwierdzono przebiegu rowu odwadniającego, który widnieje na mapie ewidencyjnej, wg mapy rów ten wchodzi do stawu gminnego. Co istotne, protokół podpisał bez zastrzeżeń obecny przy oględzinach P. J. Według dalszych ustaleń organów, co też wynika z akt administracyjnych, pismem z dnia 12 września 2017 r. Wójt Gminy podał, że w dniu 6 września 2017 r. została podjęta próba przeprowadzenia pomiarów w terenie przez projektantów działających na zlecenie Gminy w celu sporządzenia niezbędnej dokumentacji do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń odwadniających działkę [..] oraz działek sąsiednich. Jak wynika z przedmiotowego pisma, właściciel działki nie zgodził się na wykonanie powyższych pomiarów.
Przesłanką wydania decyzji, o której mowa w art. 133 ust. 1 Prawa wodnego jest "naruszenie interesów osób trzecich" lub "zmiana sposobu użytkowania wód w regionie wodnym". W niniejszej sprawie podstawą wydania zaskarżonej decyzji było naruszenie interesów właścicieli działek sąsiednich, którzy w swoich pismach wskazali na podtopienia swoich działek jako występujące od czasu budowy stawu i będące w związku przyczynowym z jego powstaniem i położeniem. Przy czym, w ocenie sądu, kwestia rzeczywistego stwierdzenia takiego naruszenia oraz jego ewentualnego rozmiaru winna być przedmiotem rzeczonej ekspertyzy, zaś wystarczającą przesłanką uzasadniającą nałożenie obowiązku jej sporządzenia – dostatecznie wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia takiego naruszenia. Tym samym mając na względzie wynik oględzin, stanowiska stron – właścicieli gruntów sąsiednich, że grunty przylegające do działki na której znajduje się staw są podtapiane, składane przez uczestników postępowania - organy administracji wodnej były uprawnione do podjęcia kwestionowanej decyzji i zobowiązania osoby uprawnione na podstawie pozwolenia wodnoprawnego do przedłożenia ekspertyzy, o której mowa w art. 133 ust. 1 Prawa wodnego.
Skarżący zarzucają w skardze, a wcześniej w odwołaniu, że z prawidłowej analizy materiału dowodowego nie wynika, że wykazano w sposób należyty i wystarczający naruszenie interesu osób trzecich. Według skarżących działka, na której znajduje się staw, graniczy z 17 działkami, a podtopienia miały wystąpić jedynie na dwóch działkach i tylko dwie osoby zgłaszały kwestię przedmiotowych podtopień. Skarżący zwrócili uwagę na fakt, że we wcześniejszych latach (2013-2017) już po wykonaniu przedmiotowego stawu, nikt nie zgłaszał podtopień. Nadto zakwestionowali sporządzony w sprawie protokół oględzin twierdząc, że do poczynionych ustaleń konieczne są wiadomości specjalne – dowód z opinii biegłego oraz nie zgodzili się z oceną dowodów przeprowadzoną przez organy – ich zdaniem nieprawidłowo ustalono, że problem z odpływem wód nastąpił po wybudowaniu stawu.
Zdaniem sądu wskazane kwestie nie są zasadne i nie mają znaczenia dla oceny żądań stron oraz prawidłowości zaskarżonej decyzji.
Przede wszystkim Prawo wodne w art. 133 ust. 1 nie rozróżnia, ilu właścicieli gruntów sąsiednich winno zgłosić zastrzeżenie naruszenia ich interesów i nie warunkuje w ten sposób podjęcia interwencji, o której mowa w tym przepisie. Oznacza to, że uzasadnione podejrzenie naruszenia interesu chociażby jednej osoby trzeciej w stosunku do pozwolenia wodnoprawnego może skutkować nałożeniem obowiązku sporządzenia przedmiotowej ekspertyzy. Po wtóre, jak już wyżej wskazano, wykonanie ekspertyzy będzie dopiero skutkowało koniecznością poczynienia dalszych ustaleń w przedmiocie ewentualnych zmian w pozwoleniu wodnoprawnym. Innymi słowy, wszystkie te okoliczności podawane przez skarżących winny zostać poddane ocenie biegłego stosownej specjalizacji. Wyrazem tej właśnie oceny będzie rzeczona ekspertyza. Ustawodawca niejako przerzuca na adresata decyzji – posiadającego uprawnienia wynikające z pozwolenia wodnoprawnego, obowiązek sporządzenia ekspertyzy, której celem jest dopiero ocena wpływu wykonywanych uprawnień na wystąpienie lub rozmiar naruszenia interesów osób trzecich lub zmiany sposobu użytkowania wód w regionie wodnym. Przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na tym etapie byłoby zatem niecelowym dublowaniem opinii, przedłużającym postępowanie, a w istocie czyniłoby w ogóle zbędnym obowiązek określony w art. 133 ust. 1 Prawa wodnego, skoro takim obowiązkiem miałby być obarczony organ.
Sąd nie podzielił również zarzutów skarżących co do naruszeń kodeksu postępowania administracyjnego. Jak już wyżej wskazano, organy obu instancji przeprowadziły postępowania administracyjne w sposób prawidłowy. Nie znajduje uzasadnienia powołane naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Przede wszystkim część zarzutów odnosi się do powołanego już wyżej problemu ustalenia, który będzie przedmiotem oceny ekspertyzy, tj. czy w jakim wymiarze wykonane urządzenie wodne wpływa na interesy osób trzecich. W ocenie sądu pozostałe zarzuty naruszenia prawa procesowego również nie zasługują na uwzględnienie. Odnosząc się do zarzutu niewysłuchania stanowiska stron wskazać należy, że w aktach znajdują się zwrotne potwierdzenia odbioru przez skarżących pism w postaci zawiadomienia z dnia 19 maja 2017 r. o przeprowadzeniu dowodu z oględzin, postanowienia z dnia 14 września 2017 r. o wszczęciu postępowania oraz zawiadomienia z dnia 27 września 2017 r. o zakończeniu postępowania dowodowego wraz z pouczeniem, że stronie przysługuje prawo zapoznania się i wypowiedzi co do zebranych dowodów i materiałów. Nie bez znaczenia jest również okoliczność, że skarżący P. J. uczestniczył osobiście w przeprowadzonych przez organ oględzinach, a następnie podpisał protokół tychże oględzin, zatem również co do tego dowodu miał osobistą możliwość wypowiedzenia się bądź złożenia zastrzeżeń. Analizując zatem przeprowadzone postępowanie administracyjne, sąd uznał, że działania organu w przedmiocie umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do każdego dowodu, były prawidłowe i nie naruszyły powołanych w skardze przepisów.
Odnośnie samego dowodu w postaci oględzin przeprowadzonych przez pracowników organu wskazać z kolei należy, że i tutaj sąd nie dopatrzył się naruszeń postępowania dowodowego, którego mogłyby wpłynąć na treść zaskarżonej decyzji. Jak słusznie wywodzi Dyrektor Zarządu Regionalnego Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w odpowiedzi na skargę, istota oględzin polega na bezpośrednim zetknięciu się przez organ orzekający z przedmiotem w celu dokonania własnych spostrzeżeń. Czym innym zatem jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, który naturalnie wiązać się może z koniecznością dokonania przez biegłego obserwacji, a czym innych są oględziny dokonywane przez organ – z natury rzeczy będzie je przeprowadzał pracownik zatrudniony na stanowisku związanym przedmiotowo ze sprawą z upoważnienia organu. W niniejszym postępowaniu, z protokołu oględzin znajdującego się w aktach wynika, że uczestniczyli w nich przedstawiciele Starostwa Powiatowego oraz m.in. Wójt Gminy, a także strony postępowania: skarżący oraz m.in. E. O. i K. O. Z oględzin sporządzono protokół, w którym zawarto opis stanu faktycznego oraz postulaty i wnioski stron, jak również spostrzeżenia poczynione w terenie. Zdaniem sądu sposób przeprowadzenia oględzin nie narusza powołanych w skardze przepisów k.p.a. oraz nie podważa wniosków zawartych w protokole oględzin jako dowodu w sprawie.
W konsekwencji organ drugiej instancji trafnie uznał, że Starosta miał podstawy do nałożenia na skarżących obowiązku wykonania ekspertyzy. Zarazem postąpił prawidłowo doprecyzowując zakres nakładanego obowiązku - poprzez wydanie decyzji w trybie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Wadliwa redakcja punktów 4-5 decyzji Starosty, a zwłaszcza zbędne zastrzeżenie możliwości nałożenia obowiązku (pkt 5 decyzji), co ma jedynie walor informacyjny, w pełni upoważniały do wydania decyzji reformacyjnej. W realiach niniejszej sprawy rolą autora ekspertyzy będzie określenie zakresu oddziaływania stawu rybnego na grunty sąsiednie oraz sposobu przywrócenia prawidłowego stanu wody na gruncie - jeżeli okaże się, że doszło do naruszenia interesów osób trzecich wywołanego wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego.
W przedstawionych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznając skargę za niezasadną na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło