II SA/Gd 1684/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędziowie: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Protokolant: Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2004 r. na rozprawie ze skargi W. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 kwietnia 2001 r., nr [...] w przedmiocie nakazu przedłożenia inwentaryzacji budowlanej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lutego 2001 r., nr [...], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej W. C. kwotę 10 (dziesięć) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. określa, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogą być wykonywane. Decyzją z dnia 6 lutego 2001r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązał inwestora M. Ż. do przedłożenia w terminie do 15 marca 2001r. inwentaryzacji budowlanej rozbudowy budynku mieszkalno-gospodarczego na działce nr [...] przy ul. [...] w miejscowości B. B. Decyzję oparto na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2, art. 81 ust. 1 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (tj. z 2000r. Dz.U. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) oraz art. 104 Kpa. W uzasadnieniu wskazano, że w wyniku oględzin ustalono, że M. Ż., decyzją z dnia 30 kwietnia 1993r. Nr [...] wydaną przez Wójta, uzyskała pozwolenie na budowę – rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o część mieszkalno-gospodarczą o dwóch kondygnacjach naziemnych z usytuowaniem przy granicy nieruchomości nr [...] i [...]. Roboty budowlane zostały rozpoczęte 18 maja 1993r., co wynika z zapisu w dzienniku budowy wydanym przez Urząd Gminy. Z zapisów w dzienniku budowy nie wynika, aby przerwa w budowie była dłuższa niż dwa lata. Realizacja obiektu była kontrolowana w 1996r. przez Urząd Rejonowy i w 1997r. przez Urząd Wojewódzki. Z zapisu w dzienniku budowy z dnia 16 grudnia 1996r. wynika, że wprowadzono odstępstwa od projektu, które ujęto w odrębnym protokóle z dnia 16 grudnia 1996r. Przeprowadzone oględziny w dniu 14 grudnia 2000r. wykazały, że obiekt jest użytkowany, nie wykonano tynków zewnętrznych za wyjątkiem elewacji od strony działki nr [...], [...] i [...]. Na działce nr [...], której właścicielem jest W. C., od 1986r. usytuowany jest budynek mieszkalny, wolnostojący o dwóch kondygnacjach mieszkalnych, całkowicie podpiwniczony i odległość zasadnicza bryły budynku od granicy działki nr [...] wynosi 2,96m. W poziomie piwnic oraz parteru mieszkalnego W. C. dobudowała w 1991r. werandę (wiatrołap) o wymiarach 4,10x2,12m. Rozbudowana część budynku M. Ż. jest cofnięta w stosunku do linii zabudowy budynku W. C. o 2,10m. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła W. C. wskazując, że z decyzji organu nie wynikają motywy zobowiązania M. Ż. do przedłożenia inwentaryzacji budowlanej rozbudowy budynku. Szczególnie niezrozumiale jest, że zasadnicza część uzasadnienie została poświęcona inwestycji odwołującej się, podczas gdy kwestia zasadnicza tj. działania M. Ż., potraktowane zostały marginalnie. Ponadto kolejny raz wydana decyzja nie uwzględnia wytycznych wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2001r. w sprawie II SA/Gd 2001/97, które są w niniejszej sprawie dla organu wiążące. Decyzją z dnia 4 kwietnia 2001r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt Kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że celem jednoznacznego wyjaśnienia spornych kwestii organ I instancji nakazał M. Ż. przedstawienie inwentaryzacji budowlanej zrealizowanej rozbudowy budynku. Inwentaryzacja ta winna stanowić dokument wykazujący stan faktyczny zrealizowanego obiektu oraz odstępstw jakie nastąpiły w trakcie budowy realizowanej na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę. Z chwilą przedłożenia przez zobowiązaną przedmiotowej inwentaryzacji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, po zbadaniu jej zgodności ze stanem faktycznym i obowiązującymi przepisami, przekaże niezbędne dokumenty do organu administracji architektoniczno-budowlanej. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła W. C. Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wskazując, iż naruszają one przepisy ustawy prawo budowlane oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Stwierdziła, że przedmiotowa decyzja jest konsekwencją wydania przez NSA w dniu 13 stycznia 2000r. w sprawie II SA/Gd 2001/97 wyroku, w którym Sąd wskazał precyzyjnie jakie okoliczności winny zostać wyjaśnione przed ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. Skarżąca wskazała, że przedłożenie takiej inwentaryzacji nie rozstrzygnie podstawowej kwestii spornej jaką jest brak jej zgody na rozbudowę budynku zrealizowaną przez M. Ż. Tymczasem organy nadzoru budowlanego podejmują działania zmierzające do usankcjonowania dokonanej rozbudowy. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo. W przedmiotowej sprawie ocenie Sądu podlega decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (tj. z 2000r. Dz.U. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.). W dacie orzekania przez organy nadzoru budowlanego przepis ten stanowił, że przed upływem terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4, właściwy organ wydaje decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin wykonania tych czynności. Artykuł ten jest więc kontynuacją artykułu 50, a jego zastosowanie ma na celu doprowadzenie dokonywanej bądź dokonanej budowy do stanu zgodnego z prawem, czyli tzw. legalizacji. W wyroku z dnia 29 września 2000r. sygn. akt IISA/Lu 930/99, Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział pogląd, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie całkowicie podziela, iż decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego nie może ograniczać się do nakazania inwestorowi (właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego) przedstawienia określonej dokumentacji, ale musi wskazywać przede wszystkim konkretne czynności faktyczne mające na celu doprowadzenie wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie rozważyły czy i w jakim zakresie roboty budowlane zostały wykonane niezgodnie z zatwierdzonym projektem. Wskazać bowiem należy, że na etapie wydawania decyzji przewidzianej w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego musi ocenić, czy wykonane roboty budowlane są zgodne z wymaganiami prawa budowlanego, a w przeciwnym wypadku nakazać w decyzji wykonanie czynności, które doprowadzą je do stanu zgodnego z przepisami. Ocena taka obejmuje nie tylko zgodność wykonanych robót pod względem ich stanu technicznego, ale zgodność z wymaganiami prawa budowlanego w tym ocenę czy wykonywane roboty nie naruszają chronionych praw osób trzecich, wynikającą z treści art. 5 prawa budowlanego. W przedmiotowej sprawie organy nie ustaliły czy obiekt został wykonany zgodnie ze sztuką budowlaną, obowiązującymi normami i przepisami, czy stan techniczny robót pozwala na kontynuowanie budowy, a także czy usytuowanie obiektu względem odległości od granic z sąsiednimi nieruchomościami, jak też co do zabudowy istniejącej na sąsiednich działkach, w tym usytuowania otworów okiennych w budynkach graniczących z rozbudowanym obiektem, nie narusza przepisów prawa. Rzeczą organu nadzoru budowlanego było poczynienie w tej mierze odpowiednich ustaleń i oceny, czego z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 Kpa nie dokonano. W toku postępowania przed organem I i II instancji doszło więc do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać przy tym należy, że bezzasadny jest zarówno zarzut skargi jak i stwierdzenie organu II instancji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dotyczące związania organów orzekających w niniejszej sprawie wytycznymi zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2000r. w sprawie II SA/Gd 2001/97. Postępowanie w sprawie tej dotyczyło wznowienia postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę. Zgodnie natomiast z treścią art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sadzie Administracyjnym ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. W toku ponownego rozpatrywania sprawy organy administracji winny dokonać szczegółowych ustaleń faktycznych odnośnie robót budowlanych wykonanych na działce nr [...] przy ul. [...] w miejscowości B. B., a następnie podjąć stosowne rozstrzygnięcie. W związku z uwzględnieniem skargi, Sąd na podstawie art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził na rzecz skarżącej kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania - uiszczonego w sprawie wpisu sądowego. Na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, iż uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to uniemożliwia wykonanie decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. Wykonanie wadliwych decyzji w tym czasie byłoby bowiem aksjologicznie nieuzasadnione oraz prowadziło do naruszenia praw i interesów strony postępowania.