II SA/Gd 171/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 16 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Ł. na zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska Delegatura z dnia 20 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie uregulowania stanu formalno – prawnego związanego ze zbieraniem odpadów postanawia utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 171/17. W dniu 14 czerwca 2017 r. skarżący A. Ł. złożył w Sądzie wniosek o przyznanie prawa pomoc w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W złożonym wniosku skarżący oświadczył, że nie posiada obecnie wolnych tak dużych środków finansowych, które mógłby przeznaczyć na wynajęcie profesjonalnego pełnomocnika do prowadzenia przedmiotowej sprawy. Skarżący oświadczył przy tym, że jest osobą pełnoletnią (urodził się w 1984 r.) i prowadzi gospodarstwo domowe wraz z rodzicami. Skarżący nie osiąga żadnego dochodu a wspólny dochód jego rodziców wynosi około 2700 zł miesięcznie. Skarżący posiada majątek w postaci pojazdów i części, które jak wskazał, według Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska stanowią odpad. Referendarz sądowy, uznając złożone przez skarżącego oświadczenie za niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego, zarządzeniem z dnia 23 czerwca 2017 r., wydanym na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), wezwał skarżącego do przedłożenia dodatkowych dokumentów źródłowych. Odpowiadając na powyższe wezwanie, w piśmie z dnia 28 lipca 2017 r., skarżący oświadczył, że jest zarejestrowany w KRUS jako domownik w gospodarstwie ogrodniczym brata a nieruchomość, w której zamieszkuje oraz teren posesji, na której stoją nieruchomości będące przedmiotem postępowania należą do jego brata. Skarżący oświadczył także, że na miesięczne wydatki składa się z rodzicami, z czego większość pokrywają rodzice a jego część pokrywa brat w zamian za pomoc w prowadzonym przez niego gospodarstwie ogrodniczym. Rachunki za media również pokrywa brat. On sam kupuje lekarstwa (koszt około 100 zł miesięcznie), środki czystości (koszt około 50 zł miesięcznie). pokrywa inne wydatki w wysokości około 100 zł miesięcznie. Wskazał także, że podejmuje drobne prace dorywcze (ogrodowe) a także pomaga bratu w zamian za udostępnienie mieszkania i posesji. Osiąga przy tym rocznie dochód w wysokości około 3000 zł. Skarżący przedstawił wyciąg z rachunku bankowego należącego do jego brata i rodziców, na którym: na dzień 28 kwietnia 2017 r. zgromadzone były środki w wysokości 6229,18 zł plus 459,87 zł; na dzień 23 maja 2017 r. środki w wysokości 5574,68 zł plus 459,87 zł. a na dzień 22 czerwca 2017 r. 5260,42 zł plus 459,87 zł. Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2017 r., wydanym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie adwokata, stwierdzając, że przedstawienie przez skarżącego swojej sytuacji majątkowej w sposób niepełny wraz z okolicznością posiadania przez osoby wspólnie z nim gospodarujące oszczędności zgromadzonych na rachunku bankowym oznacza, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Od postanowienia referendarza sądowego skarżący wniósł sprzeciw podnosząc, że nie posiada środków na obronę swoich praw a jego rodzice i brat nie mają obowiązku wykładać na to swoich oszczędności. Rozpoznając wniesiony sprzeciw Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zawyżył, co następuje: Złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata - nie zasługuje na pozytywne rozpoznanie, jak prawidłowo stwierdził referendarz w zaskarżonym sprzeciwem postanowieniu. Sąd również nie znalazł w niniejszej sprawie okoliczności uzasadniających przyznanie skarżącej prawa pomocy ani w zakresie całkowitym, ani też częściowym. Art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) wskazuje, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący, jak sam oświadczył w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z rodzicami, których łączna emerytura wynosi około 2700 zł. Sam skarżący osiąga jedynie dochód z prac dorywczych kształtujący się na poziomie około 3000 zł rocznie. Jego majątek stanowią pojazdy i części do tych pojazdów. Skarżący ponosi koszty utrzymania w postaci wydatków na leki i środki czystości w kwocie około 300 zł miesięcznie. Skarżący korzysta z finansowej pomocy brata. Na etapie rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd dokonuje oceny oświadczeń strony uzupełnionych ewentualnie w trybie art. 255 ustawy. Sąd, orzekając w przedmiocie prawa pomocy, opiera swe rozstrzygnięcie na aktach postępowania w zakresie dotyczącym przyznania prawa pomocy, a zatem, dokonując oceny w zakresie spełnienia przez stronę przesłanek z art. 246 ustawy, sąd bierze pod uwagę każdorazowo aktualny stan sprawy z daty orzekania, uwzględniając treść oświadczeń strony zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, a także treść dokumentów załączonych do tego wniosku i ewentualnie zgromadzonych w trybie art. 255 ustawy. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy, jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności - osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Dlatego też, jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, przy ocenie sytuacji wnioskodawcy, z punktu widzenia przepisu art. 246 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględnia się nie tylko bieżące dochody i wydatki jego ale też i jego rodziny. Prawidłowa ocena przesłanek z art. 246 powinna uwzględniać także stan rodzinny wnioskodawcy ubiegającego się o prawo pomocy a co za tym idzie, również wykaz i sytuację zarobkową (dochody) osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 373/08, Legalis). Przy czym dla dokonania oceny, czy mamy do czynienia ze wspólnym gospodarstwem domowym nie ma istotnego znaczenia, iż jest to sytuacja oparta na gościnności czy życzliwości rodziny i dopiero stwierdzenie, że ani samodzielnie ani przy pomocy rodziny strona postępowania nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania pozwala rozstrzygnąć o możliwości przyznania prawa pomocy z budżetu państwa (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt I FZ 407/14, Legalis). Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.