II SA/Gd 1783/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: sędzia NSA Stanisław Nowakowski sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch (spr.) Protokolant: Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. F. oraz .I. i W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 listopada 2003 r., nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości oddala skargę. II SA/Gd 1783/03 UZASADNIENIE Prezydent Miasta decyzją z dnia 22 sierpnia 2002 r. nr [...], na podstawie art. 95 pkt 2 i 4, art. 96 ust 1 i 4, art. 97 ust 3 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jedn. tekst Dz. U. z 2000 r., Nr 46 poz. 543 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz. U. Nr 25, poz. 130) zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], obręb G., k.m. 60, składającej się z działek Nr [...] o powierzchni 73 m2, Nr [...] o powierzchni 122 m2 oraz Nr [...] o powierzchni 40 m2, o łącznej powierzchni 241 m2, zapisanej w księdze wieczystej KW [...], stanowiącej własność Gminy Miasta w następujący sposób: działka Nr [...] o powierzchni 87 m2, działka Nr [...] o powierzchni 142 m2 oraz działka Nr [...] o powierzchni 12 m2. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z art. 97 ust. 3 pkt. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału dokonuje się z urzędu, ponieważ nieruchomość stanowi własność Gminy Miasta i nie została oddana w użytkowanie wieczyste. Zarząd Miasta, wykonując uprawnienia właściciela, wyraził zgodę na powyższy podział pismem z dnia 13 czerwca 2002 roku, znak: [...] uzupełnionym w dniu 9 sierpnia 2002r, znak pisma: [...]. Za strony w postępowaniu uznano B. i M. F. oraz I. i W. K., jako właścicieli garażu, którego część znajduje się na przedmiotowej nieruchomości, a garaż wzniesiony został w dobrej wierze, jak również H. U. i P.P., którym przysługuje roszczenie na mocy art. 211 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ wyjaśnił, ze zgodnie z art. 95 pkt. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami podział nieruchomości nastąpił niezależnie od ustaleń planu miejscowego, ponieważ jego celem jest realizacja roszczeń do części nieruchomości, wynikających z art. 211 wymienionej ustawy. Art. 211 ustawy stanowi, że osoba, która na podstawie pozwolenia na budowę wybudowała przed dniem 5 grudnia 1990r. ze środków własnych garaż na gruncie stanowiącym własność gminy, a także jej następca prawny, mogą żądać nabycia tego garażu na własność oraz oddania w użytkowanie wieczyste gruntu niezbędnego do korzystania z tego garażu, jeżeli jest jego najemcą. Garaże, na budowę których nakłady ponieśli H. U. i P. P., zostały wybudowane na podstawie pozwoleń na budowę odpowiednio: z dnia 16 czerwca 1975r., znak Decyzji nr [...] Prezydenta Miasta: [...] oraz z dnia 25 maja 1973r, znak Decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska Prezydium MRN: [...]. Wydział Gospodarki Nieruchomościami potwierdził poniesienie nakładów na budowę wymienionych garaży przez tych inwestorów. Działka nr [...] powstała w wyniku podziału stanowi grunt zabudowany garażami i niezbędny do korzystania z nich - zapewniający dojazd do drogi publicznej, jaką jest ulica [...]. Art. 95 pkt.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że niezależnie od ustaleń planu miejscowego podziału nieruchomości dokonać można w celu wydzielenia działki gruntu znajdującej się pod budynkiem, niezbędnej do prawidłowego korzystania z niego, jeżeli budynek został wzniesiony na podstawie pozwolenia na budowę w dobrej wierze przez samoistnego posiadacza. Boksy garażowe, których posiadaczami są obecnie B. i M. F. oraz I. i W.K., wzniesiono na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 14 grudnia 1968r., znak Decyzji Nr [...] Kierownika Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium MRN: [...]. Działka nr [...] powstała w wyniku podziału zabudowana jest fragmentem opisywanego boksu garażowego i stanowi grunt, który zapewni prawidłowe korzystanie z garaży - dojazd do drogi publicznej. Szerokość działki 5,55 metra w miejscu wjazdu z ulicy S. M. oraz odległość granicy od ścian istniejącego budynku mieszkalnego spełniają wymagania stawiane przez przepisy szczególne i zabezpieczają interesy stron. Projekt podziału nieruchomości wykonał geodeta J. R. posiadający uprawnienia zawodowe Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa Nr [...]. Dokumentacja spełnia wymogi formalne a operat techniczny z podziału przyjęty został do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr arch. [...]. Decyzja niniejsza stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej oraz w katastrze nieruchomości. Odwołanie od tej decyzji wnieśli B. i M. F. oraz I. i W. K., wywodząc, że "jedynym prawidłowym sposobem uporządkowania sytuacji gruntowej na opisanych wyżej działkach byłoby wydanie decyzji o rozbiórce dwóch nieprawidłowo usytuowanych garaży, a następnie dokonanie podziału zajmowanego przez nie terenu pomiędzy właścicieli sąsiednich nieruchomości." Zaskarżona decyzja utrwala natomiast, zdaniem odwołujących się, błędy popełniane przez organy administracji od 1973 r. Podkreślali także, iż rozstrzygniecie to narusza ich prawa. "Urbanistyczna wadliwość tej decyzji polega na wydzieleniu dojazdów zarówno do garaży gminy, jak i do garaży skarżących za pomocą linii łamanych przy istniejącej możliwości wytyczenia dojazdów za pomocą linii prostych" Zarzucili również naruszenie art. 6, 7, 10 § 1, art. 77 k.p.a. Akcentowali, że przysługuje im roszczenie z art. 211 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Decyzją z dnia 19 listopada 2003 r., sygn. akt 2920/2002 Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz art. 95 pkt 2 i 4 i art. 96 ust 1 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 46, poz. 543 ze zm.) umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotem postępowania jest podział nieruchomości będącej własnością gminy. Zgodnie z art. 97 ust 3 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami podział ten dotyczy wyłącznie właścicieli, którzy samodzielnie decydują o sposobie podziału. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych SKO wskazało, że właściciele sąsiednich nieruchomości nie są stronami takiego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Osoby takie nie są zatem również uprawnione do składania odwołania, ani skargi do sadu administracyjnego. B. i M. F. oraz Izabela i W.K. wnieśli skargę do Sądu, w której, poza ponowieniem argumentów odwołania, wywodzili, że stanowisko organu odwoławczego stoi w sprzeczności ze stanowiskiem przyjętym przez organ pierwszej instancji, który uznał ich za strony postępowania. Akcentowali, iż w ich odczuciu maja interes w rozstrzygnięciu dotyczącym podziału przedmiotowej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując, iż skarżący nie mają przymiotu strony w tym postępowaniu, a w związku z tym nie mogą wnieść skargi do Sadu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Przedmiotem niniejszego postępowania był podział nieruchomości składającej się z działek Nr [...], [...] i [...] w G., przy ul. [...]. Z akt sprawy wynika, iż działka ta jest własnością Gminy Miasta i nie została oddana w użytkowanie wieczyste. Stosownie do art. 97 ust 3 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jedn. tekst Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz.243 ze zm.) podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem właściciele nieruchomości przyległej do nieruchomości stanowiącej własność gminy, w odniesieniu do której wszczęto postępowanie administracyjne o jej podział w trybie art. 97 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 ze zm.), nie są stronami tego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. także wówczas, gdy wystąpili do gminy z wnioskiem o nabycie jej części w drodze bezprzetargowej na podstawie art. 37 ust. 2 pkt 6 tej ustawy. Osoby te nie mają również interesu prawnego w rozumieniu art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) - por. wyrok NSA OZ w Gdańsku z dnia 17.08.2000 r., sygn. akt II SA/Gd 2248/98, ONSA 2002/2/69. W żadnym razie stronami postępowania o podział nieruchomości nie są również osoby, które nie mają do niej żadnego tytułu prawnego, lecz zainteresowane są uzyskaniem użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu. Zdarzenia przyszłe, a w pewnym sensie nawet niepewne nie mogą stanowić o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony (por. wyrok NSA z dnia 7.02.20002 r., sygn. akt I SA 1710/00, LEX nr 82813). Sąd w składzie niniejszym podziela te poglądy w całości. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. Kodeks nie określa przesłanek umorzenia postępowania odwoławczego. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że podstawę umorzenia postępowania odwoławczego stanowi przepis art. 105 § 1 k.p.a., bowiem przepis art. 105 § 2 k.p.a. regulujący umorzenie postępowania na żądanie strony nie ma zastosowania w postępowaniu odwoławczym W każdej indywidualnej sprawie administracyjnej należy poszukiwać konkretnej przyczyny bezprzedmiotowości, mając na uwadze treść art. 105 § 1 k.p.a., który upoważnia organ do umorzenia postępowania, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Będzie to miało miejsce w szczególności, gdy strona cofnie odwołanie (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy), czy też gdy organ ustali, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie. Okoliczności te wypełniają przesłankę bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego (por. wyrok NSA z 28.03.2003 r., sygn. akt II SA 1432/01, LEX nr 157627). W sprawie niniejszej nie ma wątpliwości, że dzielona działka należała do Gminy Miasta i nie została oddana w użytkowanie wieczyste. Gmina, jako właściciel mogła zatem podzielić ją w sposób dowolny, odpowiadający jej potrzebom. Nie mogą jej tego prawa odmówić właściciele działek sąsiednich, którzy do dzielonej działki nie mają żadnego tytułu prawnego. Z treści pism skarżących znajdujących się w aktach sprawy jednoznacznie wynika, iż chcieliby oni przedmiotową działkę podzielić między siebie dołączając jej wydzielone części do własnych nieruchomości. W żadnym wypadku nie można uznać, aby był to interes prawny dający im przymiot strony w tym postępowaniu, w rozumieniu art. 28 k.p.a. Jak wskazano wyżej w przypadku, gdy odwołanie pochodzi od osoby, która nie jest stroną tego postępowania organ drugiej instancji umorzy postępowanie odwoławcze. Nie ma przy tym znaczenia fakt, iż organ pierwszej instancji błędnie uznał za strony tego postępowania małżonków F. i małżonków K.. Zgodnie z poglądem literatury i orzecznictwa aby mieć przymiot strony, należy wykazać interes prawny w danym postępowaniu lub w żądaniu dokonania czynności przez organ. Pojęcie zaś interesu prawnego ma charakter materialnoprawny, to znaczy, że musi wynikać z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej stanowiącej podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Nie wystarczy wykazać jakiegokolwiek interesu, ale musi mieć on charakter prawny, a więc musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwości wydania określonej decyzji lub podjęcia czynności. Uznanie przez organ danego podmiotu za stronę postępowania, nie czyni go taką stroną, jeżeli nie spełnia on przesłanek z art. 28 k.p.a (por. wyrok NSA z dnia 13.03.2001 r., sygn. akt I SA 2312/99, LEX nr 78956). Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.