II SA/Gd 179/10
WyrokWSA w Gdańsku2010-07-07
Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Wanda Antończyk, Janina Guść
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta, będący jednocześnie starostą, może wydać decyzję o pozwoleniu na budowę w sytuacji, gdy gmina jest inwestorem, bez naruszenia przepisów o wyłączeniu organu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezydent Miasta, działając jako starosta, nie podlega wyłączeniu od rozpoznania sprawy, w której inwestorem jest gmina. Obecnie obowiązujące przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują takiego wyłączenia, w przeciwieństwie do uchylonego przepisu art. 27a k.p.a. Ponadto, sąd stwierdził, że zarzuty dotyczące naruszenia interesów strony skarżącej w związku z brakiem możliwości przyłączenia do kanalizacji deszczowej są niezasadne, gdyż kwestia ta dotyczy przyszłych umów cywilnoprawnych, a nie etapu wydawania pozwolenia na budowę.Stan faktyczny
Starosta wydał decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę ulicy wraz z kanalizacją deszczową. A. J. odwołała się od tej decyzji, zarzucając brak możliwości przyłączenia jej nieruchomości do projektowanej kanalizacji deszczowej oraz naruszenie jej interesów. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. A. J. wniosła skargę do WSA, podnosząc m.in. zarzut wyłączenia organu (Prezydenta Miasta) od rozpoznania sprawy, ponieważ gmina była jednocześnie inwestorem i organem wydającym decyzję. Skarżąca zarzucała również naruszenie przepisów Prawa budowlanego i Konstytucji RP.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. J. na decyzję Wojewody z dnia 6 stycznia 2010 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Starosta miasta na prawach powiatu G. jako organ architektoniczno – budowlany, pełniący jednocześnie funkcję Prezydenta Miasta decyzją z dnia 12 sierpnia 2009 r. nr [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił Miastu G. pozwolenia na budowę ulicy O.- etapu la, obejmującego budowę układu drogowego wraz z kanalizacją deszczową i oświetleniem oraz przebudowę sieci wodociągowej na terenie działki 428, 12, 16, 17, 18, 19, 21, 23, 1052/20, 1058/11, k.m. 82 w G.. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że teren inwestycji mieści się na obszarze, gdzie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części nadmorskiej dzielnicy O. w G., zatwierdzony Uchwałą Nr [...] Rady Miasta z dnia 24 stycznia 2007 r. (DZ.Urz. Woj. z dnia 16 marca 2007 r., Nr [...], poz. [...]0). Projekt budowy ulicy O. - etap la, uzyskał pozytywną opinię komisji oceny projektów budowlanych, powołanej zarządzeniem Prezydenta Miasta z dnia 30 września 2003 r. nr [...] w zakresie zgodności z ustaleniami obowiązującego na terenie objętym inwestycją miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami przepisów szczególnych. Ponadto organ stwierdził, że projekt budowlany został wykonany przez osoby uprawnione, spełnia wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2003 r. Nr 120, poz. 1133 ze zm.). Inwestor złożył również oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Decyzja została wydana po stwierdzeniu zgodności projektu budowlanego z decyzją nr [...] z dnia 27 stycznia 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Ponadto projekt budowlany i projekt decyzji pozwolenia na budowę zostały uzgodnione z Dyrektorem Urzędu Morskiego postanowieniem nr [...] z dnia 3 sierpnia 2009 r. Inwestor uzyskał również, decyzją nr [...] z dnia 30 stycznia 2009 r., pozwolenie konserwatorskie na prowadzenie robót budowlanych w otoczeniu zabytku, z uwagi na położenie planowanej inwestycji w strefie ochrony ekspozycji zabytkowego zespołu ruralistycznego – kuracyjnego O.. Organ I instancji określił, że obszar oddziaływania dla przedmiotowej inwestycji obejmuje działki nr 428, 12, 16, 17, 18, 19, 21, 23, 1052/20, 1058/11, 687/6, 906/25, 971, k.m. 82 w G. Organ podkreślił dodatkowo, że strony ustalone w trybie art. 28 ust. 2 ustawy prawo budowlane nie wniosły w sprawie żadnych uwag ani zastrzeżeń.
Od powyższej decyzji odwołała się A. J., właścicielka działki nr [...] w G., podnosząc, iż zatwierdzony projekt budowy ulicy O. – etap Ia nie zawiera rozwiązań umożliwiających przyłączenie do kanalizacji deszczowej dla nieruchomości sąsiednich a realizacja inwestycji w części dotyczącej kanalizacji deszczowej w kształcie zaproponowanym w projekcie powoduje, iż odwołująca się nie będzie mogła odprowadzić wód opadowych do miejskiej kanalizacji deszczowej, gdyż projekt nie przewiduje miejsca przyłączenia jej nieruchomości do tej kanalizacji. Odwołująca się podniosła, że planowana inwestycja zmieni sposób odwadniania ulicy O. co będzie miało wpływ na jej nieruchomość, a przedmiotowej sprawie naruszony został art. 5 ust 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, gdyż podczas wydawania decyzji nie uwzględniono uzasadnionego interesu osób trzecich, występującego w obszarze oddziaływania obiektu.
Wojewoda decyzją z dnia 6 stycznia 2010 r., nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ Wojewoda wskazał, że w przedmiotowej sprawie inwestor - Gmina Miasta ma zamiar wykonać budowę układu drogowego wraz z kanalizacją deszczową i oświetleniem oraz przebudowę sieci wodociągowej na terenie działek 428, 12, 16, 17, 18, 19, 21, 23, 1052/20, 1058/11, k.m.82 w G.. Organ podniósł, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują między innymi sprawy ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej, gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego, wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz. Projektowana kanalizacja deszczowa ma na celu odwodnienie ulicy O. a tym samym nie stanowi instalacji służącej do odwodnienia terenu i poszczególnych działek będących w obrębie inwestycji lecz budowana jest na potrzeby odwodnienia projektowanej ulicy. Natomiast jak wynika z wyjaśnienia Prezydenta Miasta A. J. w przypadku chęci przyłączenia nieruchomości do miejskiej sieci kanalizacji deszczowej powinna wystąpić z wnioskiem do Zarządu Dróg i Zieleni. Zgodnie z dokumentacją projektową na wysokości działek będących własnością A.J. zostały zlokalizowane 2 studnie rewizyjne na kanale deszczowym, które mogą być miejscem ewentualnego podłączenia. Wojewoda wskazał, że w piśmie Zarządu Dróg i Zieleni nr [...] z dnia 19 października 2009 r. poinformowano odwołującą się, iż odprowadzenie wód opadowych i roztopowych należy w maksymalnym stopniu zagospodarować na terenie własnym inwestora a dopiero w wypadku braku takiej możliwości istnieje możliwość odprowadzenia ich do obecnie realizowanej miejskiej sieci kanalizacji deszczowej w ulicy O. z podaniem warunków, które należy spełnić. Reasumując Wojewoda stwierdził, iż do zadań własnych gminy nie należy wykonanie podłączeń - przyłączy poszczególnych sąsiadujących z przedmiotową inwestycją nieruchomości do projektowanej instalacji kanalizacji deszczowej obsługującej ulicę O. zatem realizacja ewentualnego podłączenia nieruchomości zlokalizowanej na działce nr 906/25, 907/25, 908/25 przy ul. O., będących własnością A. J., do projektowanej instalacji deszczowej może nastąpić w odrębnym postępowaniu administracyjnym wszczętym na wniosek inwestora.
A. J. w skardze na powyższą decyzję wniosła o jej uchylenie. Skarżąca zarzuciła, iż zaskarżona decyzja rażąco narusza przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż postępowanie w sprawie wydania zaskarżonej decyzji jest obarczone wadą stanowiącą podstawę do wznowienia postępowania na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 3, bowiem decyzja organu I instancji została wydana przez organ administracji działający we własnej sprawie, a więc podlegający wyłączeniu na podstawie art. 24 k.p.a. Gmina miasta występuje w niniejszej sprawie po pierwsze jako inwestor, a więc jako strona a po drugie jako organ rozpoznający sprawę. Gmina przygotowała projekt i sama dokonała jego oceny pod względem technicznym, formalnym i każdym innym, sama sobie złożyła stosowne oświadczenia i sama dokonała weryfikacji dokumentacji. Ponadto skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja narusza art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie podmiotów znajdujących się na obszarze oddziaływania planowanej przez miasto inwestycji. Zatwierdzony projekt budowlany przewiduje bowiem położenie rur o większym przekroju (śr. 1000) w sąsiedztwie nieruchomości należących do wielkich inwestorów lub przeznaczonych pod gęstą zabudowę, przy czym nieruchomości te położone są wyżej w stosunku do nieruchomości należącej do skarżącej w związku z tym potrzeby związane z odprowadzaniem z nich wód są mniejsze. W skardze podniesiono zarzut naruszenia art. 5 ust 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, wskazując, iż została ona wydana wbrew interesom strony skarżącej co wynika z faktu, iż realizacja zatwierdzonego zaskarżoną decyzją projektu budowlanego uniemożliwia przeprowadzenie inwestycji budowlanych na nieruchomościach skarżące, a także grozi zalewaniem nieruchomości z powodu braku możliwości odprowadzania wód opadowych. Zatwierdzony projekt przewiduje wykonanie kanalizacji wyłącznie dla obsługi ulicy, bez liczenia się z potrzebami nieruchomości sąsiednich. Skarżąca zarzuciła, że zaskarżona decyzja narusza art. 7 ust 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez uznanie, iż przeprowadzenie przez gminę miasta inwestycji polegającej na przebudowie ulicy O. nie musi uwzględniać zbiorowych potrzeb ludności polegających na możliwości korzystania z kanalizacji deszczowej. Skarżąca wskazała, iż w czasie trwania niniejszego postępowania wystąpiła z wnioskiem o wydanie technicznych warunków przyłączenia nieruchomości położonej w G. przy ulicy O. do miejskiej kanalizacji deszczowej. W odpowiedzi otrzymała pismo z dnia 19 października 2009 r., z którego wynika, ze przyłączenie jest możliwe ale w zasadzie czysto teoretycznie, wyraźny nacisk położony został bowiem na zagospodarowanie w pierwszej kolejności wód opadowych i roztopowych na własnym terenie skarżącej, przy czym wskazane jest aby wody te nie spływały z posesji skarżącej na teren pasa drogowego, którego przebudowy dotyczy zaskarżona decyzja. Wynika z tego, że zaprojektowana kanalizacja deszczowa nie przewiduje możliwości obsługi nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie z ulicą O. pod względem odprowadzania wód opadowych i roztopowych. Zdaniem skarżącej projektowana kanalizacja deszczowa, już w samym założeniu nie będzie wystarczająca nie tylko dla obsługi ulicy O. ale również posesji z ulicą tą graniczących. Przyczyną niewydolności kanalizacji deszczowej może być w zasadzie wyłącznie jej zbyt mała przepustowość, co w dalszej konsekwencji spowodować może zalanie nie tylko samej ulicy O. ale i posesji z nią graniczących. W skardze zarzucono, iż sprawa nie została rozpoznana co do istoty. Organ II instancji stwierdził, że skarżąca wniosła o wykonanie przez gminę przyłączenia jej nieruchomości do planowanej kanalizacji deszczowej, tymczasem skarżąca pragnie jedynie aby projekt oraz inwestycja przewidziała możliwość takiego podłączenia - na jej koszt.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Sąd uznał za niezasadny zarzut wydania decyzji przez organ administracji podlegający wyłączeniu na podstawie art. 24 k.p.a.
Wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę zgodnie z art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. Nr 156 poz. 1118 ze zm.) należy do kompetencji starosty. W niniejszej sprawie decyzja została wydana przez Starostę, będącej miastem na prawach powiatu, pełniącego jednocześnie funkcję Prezydenta Miasta.
Przepisy Rozdziału 5 k.p.a. zatytułowanego "Wyłączenie pracownika oraz organu" przewidują dwie instytucje: wyłączenia pracownika – regulowaną w art. 25 k.p.a. i wyłączenia organu – uregulowaną w art. 24 k.p.a.
Art. 24 § 1 k.p.a., regulujący przesłanki wyłączenia pracownika stanowi, iż pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie,
1) w której jest stroną albo pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki,
2) swego małżonka oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia,
3) osoby związanej z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli,
4) w której był świadkiem lub biegłym albo był lub jest przedstawicielem jednej ze stron, albo w której przedstawicielem strony jest jedna z osób wymienionych w pkt 2 i 3,
5) (6) w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji,
6) z powodu której wszczęto przeciw niemu dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne,
7) w której jedną ze stron jest osoba pozostająca wobec niego w stosunku nadrzędności służbowej.
Przepis ten, stanowi podstawę wyłączenia osoby fizycznej będącej pracownikiem organu od rozpoznania sprawy. Wprowadza on przesłanki wyłączenia danej osoby od rozstrzygnięcia sprawy, przy czym przesłanki te związane są nie z organem osoby prawnej lecz z konkretną osobą będącą pracownikiem danego organu. Wyłączenie pracownika organu wiąże się z wpływem danej sprawy na jego własne prawa i obowiązki, bądź prawa i obowiązki konkretnie określonych przez ustawę osób pozostających z nią w określonym stosunku. Prezydent nie jest stroną postępowania, strona tą jest bowiem inna osoba – osoba prawna jaką jest gmina, mnie jest także pracownikiem organu lecz jednoosobowym organem gminy. Brak jest, zdaniem Sądu, uzasadnionych podstaw do stwierdzenia, iż Prezydent pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki. W wyroku z dnia 29 kwietnia 2005 r. sygn. akt II SA/Po 1177/2003 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, iż prezydent miasta na prawach powiatu nie podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 24 § 1 pkt 4 gdyż sprawując funkcję prezydenta nie jest pracownikiem gminy ani też jej przedstawicielem w rozumieniu art. 95 k.c. (LexPolonica 1115796 Rejent 2005/12 str. 166) Art. 24 k.p.a. nie znajdował zatem w niniejszej sprawie zastosowania, a zarzut jego naruszenia jest niezasadny.
Wyłączenie organu administracji jest przedmiotem regulacji art. 25 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, iż organ administracji publicznej podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych:
1) jego kierownika lub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3
2) osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3.
Za sprawę dotyczącą interesów majątkowych kierownika organu administracji uważa się sprawę, w której dochodzi o wydanie decyzji mogącej mieć wpływ na stan majątkowy osób wymienionych w punkcie 1 i 2. Niniejsza sprawa nie dotyczy interesów majątkowych prezydenta, a wydana decyzja nie rozstrzyga w żaden sposób o prawach i obowiązkach tej osoby. Przepisy k.p.a. dotyczące wyłączenia organu od załatwienia sprawy administracyjnej nie pozwalają na przyjęcie poglądu o dopuszczalności wyłączenia organu od załatwienia sprawy za względu na to, że organ ten rozstrzyga o prawach i obowiązkach jednostki organizacyjnej, która ten organ reprezentuje. Brak jest zatem także podstaw do uznania, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 25 k.p.a.
Zauważyć należy, że w poprzednim stanie prawnym obowiązywał przepis art. 27a k.p.a., który w § 1 stanowił, iż organy gminy podlegają wyłączeniu od załatwienia sprawy, w której stroną jest gmina. Przepis ten w wyraźny sposób regulował wyłączenie organów gminy od rozpatrzenia spraw, w których gmina była stroną postępowania. Artykuł 27a został uchylony 6 grudnia 1994 r. przez art. 25 pkt 3 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (DZ.U. Nr 122, poz. 593; obecnie tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 85). W ocenie Sądu uchylenie tego przepisu, który statuował zakaz rozstrzygania przez organy gminy w sprawach jej dotyczących świadczy o woli ustawodawcy wprowadzenia odmiennej regulacji. Niewątpliwym jest, iż uchylony przepis był jednoznaczny i nie budził żadnych wątpliwości interpretacyjnych co do braku możliwości orzekania przez organy gminy w sytuacjach nim objętych. Zdaniem Sądu, z punktu widzenia zasady racjonalnego ustawodawcy, za pozbawioną uzasadnienia uznać należy interpretację, iż ustawodawca uchylił jednoznacznie brzmiący przepis w tym celu, by objęte nim stany faktyczne rozstrzygać w taki sam sposób na podstawie przepisów dotyczących w istocie innych stanów faktycznych w drodze interpretacji, w tym art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a. Przyjąć zatem należy, iż dokonaną nowelizacją, ustawodawca wyłączył zakaz orzekania przez organy gminy w sprawach dotyczących gminy. Zatem nawet w przypadku właściwości prezydenta miasta do rozpatrzenia określonej kategorii spraw nie podlega on zgodnie z ustawą wyłączeniu od rozpatrzenia sprawy, w której stroną jest gmina. Jak podkreślono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 460/08, (Lex Nr 562860) gmina jest tworem o szczególnej pozycji ustrojowoprawnej. "Jest z jednej strony nosicielem imperium (władztwa administracyjnego), z drugiej zaś podmiotem dominium (własności). Te dwie role gminy są rozdzielne. Czym innym jest uprawienie, a zarazem obowiązek rozstrzygania spraw indywidualnych w zakresie i na zasadach prawem określonych i w ślad za tym do korzystania z władztwa administracyjnego, a czym innym wykonywanie uprawnień właścicielskich w stosunku do majątku komunalnego. Fakt, że te dwie role gminy są rozdzielne nie oznacza, że nie mogą być wykonywane przez gminę jednocześnie. Więcej, stosownie do woli ustawodawcy, zobowiązującego gminy w przepisach prawa materialnego do rozstrzygania spraw indywidualnych oraz wyposażającego gminy w mienie komunalne, którym gmina ma racjonalnie gospodarować (zob. przepisy rozdz. V ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, po z. 1591 ze zm.), gminy winny te dwie funkcje realizować jednocześnie, również w odniesieniu do własnego majątku. Ustawodawca nie wprowadza w tej mierze zakazu. To oznacza, że wójt, burmistrz (prezydent miasta) może wystąpić w charakterze nosiciela imperium w stosunku do własnej gminy. Wówczas wykonuje on funkcję organu administracji publicznej. I dopiero ta sytuacja rodzi ograniczenia, ale tylko w zakresie uprawnień procesowych gminy. W zakresie w jakim wójt, burmistrz (prezydent miasta) pełni funkcje organu administracji publicznej w stosunku do własnej gminy jako osoby prawnej nie jest on ani żaden z innych organów uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego. Uprawnienie do korzystania z władztwa administracyjnego przez organ gminy w odniesieniu do niej jako osoby prawnej następuje zatem kosztem jej uprawnień procesowych. W tym sensie zaakceptować należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 19 maja 2003 r. (OPS 1/03), w której Sąd ten najzupełniej zasadnie wychodzi z założenia, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, w których to postępowaniach nie ma ona legitymacji procesowej, nie wyłączając, czego już NSA w przedmiotowej uchwale expressis verbis nie zawarł, możliwości orzekania przez organ jednostki samorządu terytorialnego w sprawach jej dotyczących. Taki też pogląd znaleźć można w literaturze przedmiotu (zob. T. Woś, Glosa do przywołanej wyżej uchwały NSA z 19 maja 2003 r., "Samorząd Terytorialny" nr 12, s. 70 i n.)." Takie rozwiązanie budzić może wątpliwości co do swej słuszności i stanowisko zarówno doktryny jak i judykatury w tym przedmiocie nie jest jednolite. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest pogląd, że przepisy o wyłączeniu organu administracji publicznej nie wykluczają stosowania do osoby piastującej tą funkcję przepisów o wyłączeniu pracownika. Zdaniem Sądu przepis ten został przez ustawodawcę skonstruowany w innym celu i nie obejmuje on swoją dyspozycją sytuacji wyłączenia starosty pełniącego jednocześnie funkcję prezydenta od rozpatrzenia sprawy, w której wnioskodawcą jest gmina. Mimo istnienia zasadnych argumentów przemawiających za wyłączeniem organów gminy od rozpatrzenia spraw tego rodzaju przyjąć należy, iż aktualnie obowiązujący stan prawny nie przewiduje takiego wyłączenia, a uzasadnione postulaty w tym przedmiocie mają charakter de lege ferenda.
Podkreślić dodatkowo należy, iż przepisy o wyłączeniu organu mają charakter wyjątku od zasady rozstrzygnięcia sprawy przez organ, którego właściwość do rozpoznania sprawy wynika z przepisu ustawy. Jako przepisy wyjątkowe nie mogą być one interpretowane rozszerzająco, w tym odpowiednio. Dokonanie wadliwego, nieznajdującego oparcia w ustawie wyłączenia organu wywołuje daleko idące skutki proceduralne. Wyłączenie organu od załatwienia sprawy z przyczyn niewymienionych w art. 25 k.p.a. i wydanie decyzji załatwiającej sprawę przez inny organ oznacza bowiem wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości i skutkuje nieważnością wydanej decyzji zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. (vide: Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 1990 r. SA/Wr 1001/89 Lex Polonica Nr 297091, ONSA 199-/ 2-3 poz. 36)
Organy administracji działające na podstawie przepisów obowiązującego prawa słusznie zatem uznały, iż starosta nie podlega wyłączeniu w niniejszej sprawie.
Także pozostałe zarzuty skargi – dotyczące naruszenia prawa materialnego, nie zasługują na uwzględnienie.
Sąd uznał za niezasadny zarzut naruszenia normy art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, przez naruszenie interesów skarżącej. Przepis ten wprowadza obowiązek poszanowania przy projektowaniu i budowaniu obiektu budowlanego, występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. Obejmuje on swoją dyspozycją sytuacje, gdy realizacja inwestycji, narusza podlegający ochronie prawnej interes właścicieli nieruchomości sąsiednich przykładowo poprzez zabudowę przy granicy, zacienienie, czy immisję w postaci hałasu. Z okoliczności sprawy nie wynika, by wykonanie inwestycji polegającej na budowie układu drogowego wraz z kanalizacją deszczową miało negatywny wpływ na nieruchomość skarżącej i utrudniało zabudowę jej nieruchomości jako nieruchomości sąsiedniej. Brak jest uzasadnionych podstaw do przyjęcia, by przebudowa ulicy i wykonanie nowego układu odwodnienia mogło pogorszyć sytuację nieruchomości skarżącej, a w szczególności spowodować skutek w postaci zalewania jej nieruchomości. Podkreślić należy, iż skarżąca w istocie w niniejszej sprawie nie domaga się ochrony swego interesu jako sąsiad nieruchomości, na której realizowana jest inwestycja, która przez swoje powstanie wywrze negatywny wpływ na jej nieruchomość. Przeciwnie, domaga się ona realizacji na sąsiedniej nieruchomości inwestycji polegającej na budowie kanalizacji deszczowej o określonych parametrach umożliwiających odbiór wód opadowych z jej posesji, a więc prawidłowej, jej zdaniem, realizacji przez gminę obowiązku wynikającego z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym. Skarżąca domaga się zatem we wniesionej skardze wykonania przez gminę sieci kanalizacyjnej w inny sposób, kwestionując prawidłowość przyjętego rozwiązania z punktu widzenia przyszłej skuteczności odprowadzania ścieków z jej nieruchomości. Kwestia ta związana jest z realizacją przyszłej umowy cywilnoprawnej jaką skarżąca zawrze z Zarządem Dróg i Zieleni. Zgodnie z ustawą z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.) do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, w tym m.in. w zakresie wodociągów, zaopatrzenia w wodę i kanalizacji (art. 7 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy). Kwestie dotyczące budowy urządzeń kanalizacyjnych i odbioru wód opadowych uregulowane są w ustawie z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz. U. Nr 123 z 2006 r. poz. 858 ze zm.). Z ustawy tej wynika, iż odprowadzaniem ścieków zajmuje się przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne jakim zgodnie z art. 2 pkt 4 tej ustawy jest przedsiębiorca w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, jeżeli prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków, bądź gminne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, prowadzące tego rodzaju działalność. Przedsiębiorstwo to winno zapewnić zdolność posiadanych urządzeń do odprowadzania ścieków w sposób ciągły i niezawodny. (art. 5 ust. 1 cyt. ustawy). Przedsiębiorstwo to ma obowiązek zawarcia umowy o odprowadzanie ścieków z osobą, której nieruchomość została przyłączona do sieci i która wystąpiła z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy. Przepis art. 15 ust. 1, 2 i 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków przewiduje, iż przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane zapewnić budowę urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych, ustalonych przez gminę w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, w zakresie uzgodnionym w wieloletnim planie rozwoju i modernizacji, realizację budowy przyłączy do sieci zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci, a przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie, o którym mowa w art. 19, oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług. W sytuacji nieprawidłowego wykonywania tej umowy skarżącej będą przysługiwały określone środki prawne. Natomiast na etapie realizacji inwestycji, która ma służyć realizacji w przyszłości takiej umowy skarżącą nie może kwestionować prawidłowości wykonania sieci przez inwestora. Dodatkowo wskazać należy, iż z informacji znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż wbrew twierdzeniom skarżącej w projekcie zaplanowana jest studzienka rewizyjna, do której, zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków może zostać w przyszłości wykonane podłączenie przyłącza do jej nieruchomości. Zarzuty skarżącej zmierzają w istocie do zapewnienia w przyszłości prawidłowego wykonywania umowy cywilnej o odprowadzenie ścieków zawartej z przedsiębiorstwem wodno-kanalizacyjnym. Skarżącej nie przysługuje do sądu administracyjnego skarga, której istotą jest prawo żądania wykonania sieci kanalizacyjnej, ani też prawo żądania wykonania jej w określony sposób, zapewniający w przyszłości właściwą realizację umowy cywilnoprawnej. Taki interes skarżącej nie podlega ochronie w niniejszym postępowaniu. W związku z powyższym, za niezasadne uznać należy podniesione przez skarżącą zarzuty naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 7 ust 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
Wbrew stanowisku skarżącej, organ II instancji rozpatrzył zarzuty wniesionego odwołania i uznał je za niezasadne, wskazując, iż zgodnie z dokumentacją projektową, na wysokości działek skarżącej zostały zlokalizowane dwie studnie rewizyjne na kanale deszczowym, które mogą być miejscem ewentualnego podłączenia przyłącza do nieruchomości skarżącej. Jednocześnie organ ten wskazał, iż co do zasady, projektowana kanalizacja deszczowa ma na celu odwodnienie ulicy i nie stanowi instalacji służącej do odwodnienia poszczególnych działek. Zarzut, iż organ ograniczył się do uznania, iż skarżąca żąda wykonania przyłącza jest bezzasadny. Organ ustosunkował się bowiem do postulatu skarżącej zapewnienia możliwości podłaczenia, wskazując na fakt, iż projekt inwestycji przewiduje istnienie studzienki umożliwiającej dokonanie podłączenia.
Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę jako bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło