II SA/Gd 18/12

Dnia 13 kwietnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. J. i R. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 października 2011 roku, nr [...] w przedmiocie nałożenia określonych obowiązków w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem postanawia: odmówić skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia skargi. E. J. i R. J. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 26 października 2011 roku, nr [...], wydaną w przedmiocie nałożenia określonych obowiązków w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy, zaskarżona decyzja została doręczona skarżącym w dniu 31 października 2011 roku wraz z prawidłowym pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia skargi. Termin do wniesienia skargi upłynął zatem skarżącym w dniu 30 listopada 2011 roku. W dniu 30 listopada 2011 roku skarżący wnieśli skargę - składając ją błędnie do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zamiast do organu, który wydał zaskarżoną decyzję, tj. do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Pismem z dnia 22 grudnia 2011 roku (kopia pisma - k. 18 akt sądowych), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przekazał przedmiotową skargę do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarga wpłynęła do organu odwoławczego w dniu 29 grudnia 2011 roku (vide kopia pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 grudnia 2011 roku - k. 18 akt sądowych). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga E. J. i R. J. została wniesiona w dniu 22 grudnia 2011 roku, tj. w dniu przekazania jej Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego przez niewłaściwy organ, do którego początkowo wpłynęła, a więc po upływie ustawowego terminu do jej złożenia, i z tej przyczyny - postanowieniem z dnia 30 stycznia 2012 roku, skargę odrzucił. Odpis postanowienia został doręczony skarżącym w dniu 21 lutego 2012 roku. Pismem z dnia 22 lutego 2012 roku skarżący wnieśli o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazując, że przekroczenie ustawowego terminu było z ich strony niezawinione. Uzasadniając wniosek stwierdzili, że składając skargę kierowali się informacją uzyskaną w trakcie rozmowy telefonicznej, przeprowadzonej po otrzymaniu zaskarżonej decyzji z pracownikiem organu odwoławczego. Wynikało z niej, że skargę mogą złożyć do organu I instancji, który przekaże ją do organu odwoławczego. Co też uczynili, składając w dniu 30 listopada 2011 roku, czyli w ustawowym terminie, skargę do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Na skardze nie było dopisku "do wiadomości". Stwierdzili także, iż ponoszą konsekwencje błędnego poinformowania ich przez pracownika organu odwoławczego oraz błędnego potraktowania przez organ I instancji złożonej skargi jako egzemplarza do wiadomości. Ponadto podnieśli, że organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę nie kwestionował złożenia skargi w terminie. Rozpoznając powyższy wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd na wniosek strony postanowi przywrócenie terminu, jeżeli bez swojej winy nie dokonała ona w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Stosownie do art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Z przepisu tego wynika ponadto, że równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Przywrócenie uchybionego terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy i jednocześnie wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Z kolei brak winy strony w dokonaniu czynności procesowej ma miejsce wtedy, gdy istnieje przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu i gdy strona nie może usunąć tej przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się zatem z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw, w tym przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. Wskazuje się w orzecznictwie i doktrynie, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej, niezależnej od woli skarżącego i nie dającej się przezwyciężyć (np. przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp.). Z tego względu, za tego typu przeszkodę, nie można było uznać okoliczności podawanych w rozpoznawanym wniosku o przywrócenie terminu. Podkreślić należy, że w decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżący zostali pouczeni w sposób prawidłowy, iż: "stronie służy prawo wniesienia skargi na niniejszą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (...) za pośrednictwem tutejszego organu w terminie 30 dni od dnia otrzymania decyzji". Pouczenie jest jednoznaczne i nie może pozostawiać wątpliwości, co do właściwego trybu wniesienia skargi. Tymczasem w rozpoznawanym wniosku skarżący powołali się wyłącznie na informację, której miał im udzielić pracownik organu odwoławczego, przy czym okoliczność ta nie została w żaden sposób uprawdopodobniona. Z przepisu art. 87 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika natomiast, że na wnioskodawcy ciąży powinność doprowadzenia Sądu do przekonania, że twierdzenia wnioskodawcy są wiarygodne. Wprawdzie w orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por chociażby wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2002 roku, sygn. akt II SA/Ka 1977/00, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uprawdopodobnienie zezwala na przyjęcie za wiarygodne istnienie faktów, z którymi określony przepis wiąże skutki prawne, na podstawie bardziej lub mniej udokumentowanych twierdzeń strony. Jednakże nie jest możliwe przyjęcie za uprawdopodobnioną okoliczności wprowadzenia skarżących w błąd przez pracownika organu odwoławczego w oparciu o same ich twierdzenia, w żaden sposób nie udokumentowane, skoro - jak już wcześniej zaznaczono, treść pouczenia o sposobie i terminie wniesienia skargi do Sądu była jednoznaczna i nie budząca wątpliwości. Twierdzeń skarżących w tym zakresie nie można było uznać za wiarygodne. Zatem brak było podstaw do przyjęcia, że do uchybienia terminu doszło bez winy skarżących. Z tych przyczyn Sąd uznał, że nie było podstaw do przywrócenia terminu, skoro skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Działanie skarżących nosiło znamiona nienależytej staranności w dbałości o własne interesy. Tym samym nie można stwierdzić, by nie ponosili oni winy w uchybieniu terminu do dokonania ww. czynności w postępowaniu sądowym. Jedynie na marginesie Sąd wyjaśnia również skarżącym, że podnoszona przez nich okoliczność późnego przekazania skargi przez organ I instancji do organu odwoławczego, podobnie jak treść odpowiedzi na skargę, również nie może stanowić podstawy uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Nie wpływa bowiem na ocenę ich zawinienia w uchybieniu terminu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny - na podstawie art. 86 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.