II SA/Gd 181/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędziowie: WSA Tamara Dziełakowska NSA Joanna Zdziennicka-Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wyłączenie sędziego WSA Marioli Jaroszewskiej, sędziego WSA Jolanty Górskiej i sędziego WSA Katarzyny Krzysztofowicz w sprawie ze skargi B. F. na decyzję Wojewody z dnia 29 stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie wywłaszczenia nieruchomości postanawia: 1. odrzucić wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Jolanty Górskiej, 2. oddalić wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Marioli Jaroszewskiej i sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Katarzyny Krzysztofowicz. Pismem z dnia 11 stycznia 2016 r. skarżący B. F. złożyły kolejny wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Jolanty Górskiej oraz pierwszy wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Marioli Jaroszewskiej i Katarzyny Krzysztofowicz od rozpoznawania sprawy z jego skargi na decyzję Wojewody z dnia 29 stycznia 2015 r. w przedmiocie wszczęcia postepowania w sprawie wywłaszczenia nieruchomości. W uzasadnieniu wniosku, przywołując art. 2, 7 i 45 ust. 1 Konstytucji RP wskazał, że sędziowie nie zapoznali się z jego skargą, a jedynie z dowodami strony przeciwnej. Sędziowie przywołani we wniosku złożyli do akt postępowania oświadczenie, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 22 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.; dalej: "P.p.s.a."), ponowny wniosek o wyłączenie sędziego, niezawierający podstaw wyłączenia albo oparty na tych samych okolicznościach, podlega odrzuceniu bez składania wyjaśnień przez sędziego, którego dotyczy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym. W niniejszym przypadku B. F., pomimo prawomocnego oddalenia jego poprzedniego wniosku o wyłączenie sędziego Jolanty Górskiej postanowieniem z 7 lipca 2015 r., złożył ponowny wniosek o wyłącznie tego sędziego, przy czym oparł swoje ponowne żądanie na tych samych podstawach, które odnosiły się do wątpliwości co do bezstronności wskazanego sędziego. W treści wniosku o wyłączenie m.in. sędziego Jolanty Górskiej z dnia 15 czerwca 2015 r. wskazał, tak jak w rozpoznawanym wniosku z 11 stycznia 2016 r., na nie zapoznanie się z dowodami skarżącego. Wniosek o wyłączenie sędziego WSA Jolanty Górskiej podlegał zatem odrzuceniu. Także wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego Marioli Jaroszewskiej i Katarzyny Krzysztofowicz od orzekania w przedmiotowej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 18 i art. 19 P.p.s.a., wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy bądź też na wniosek strony. Treść art. 18 § 1 tej ustawy stanowi, że sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji lub postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. W przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z wyżej wskazanych przyczyn wyłączenia sędziego z urzędu. Nie stanowi w szczególności przesłanki wyłączenia powołana przez skarżące okoliczność, że Sędzia Mariola Jaroszewska i Katarzyna Krzysztofowicz nie zapoznały się z aktami sprawy i argumentami skarżącego. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., w art. 19 tej ustawy wymienia się tzw. względne przesłanki wyłączenia. Przepis ten stanowi, że sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Okoliczności, o których mowa w art. 19 obejmują zarówno te związane z osobistymi stosunkami między sędzią, a stroną czy jej przedstawicielem, ale także inne uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne, które w przypadku konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach. Okoliczności takie w danej sprawie muszą faktycznie wystąpić, tzn. nie mogą mieć charakteru potencjalnego. Skarżący nie sformułował takich zarzutów we wniosku. Z uwagi na fakt, że instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu, sąd rozpatrując taki wniosek obowiązany jest nie tylko zbadać, czy owe wskazane we wniosku okoliczności rzeczywiście istnieją, ale także, czy mogą one budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie. Niedopuszczalne jest w związku z tym formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy. Zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego. Również subiektywne odczucia skarżącego co do stosunku sędziego do jego osoby nie mogą stać się przyczyną wyłączenia od rozpoznawania określonej sprawy. W ocenie orzekającego Sądu, w przedmiotowej sprawie nie występują jakiekolwiek okoliczności mogące stanowić podstawę wyłączenia sędziego Marioli Jaroszewskiej i Katarzyny Krzysztofowicz od orzekania w tej sprawie. Wskazać nadto należy, że dla wyjaśnienia charakteru stosunków osobistych łączących sędziego ze stroną, w myśl art. 22 § 2 P.p.s.a. ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień. Zgodnie z już utrwalonym poglądem judykatury, jeżeli sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 tej ustawy, dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt I OZ 89/13, z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II OZ 541/12, z dnia 21 grudnia 2011 r., sygn. akt I OZ 1067/11, z dnia 4 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OZ 571/11, dostępne na stronach orzeczenia/nsa/gov/pl). Przyjmuje się, że autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego przez niego wyjaśnienia na temat wniosku o jego wyłączenie, a w przedmiotowej sprawie brak jakichkolwiek okoliczności, które podważałyby wiarygodność złożonego oświadczenia. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 22 § 4 i art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.