II SA/Gd 187/16
WyrokWSA w Gdańsku2016-06-15
Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Jolanta Górska, Mariola Jaroszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zezwalająca na usunięcie drzew i krzewów, wydana na rzecz posiadacza nieruchomości na podstawie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości (art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami), wymaga zgody właściciela tej nieruchomości?Ratio decidendi
Decyzja zezwalająca na usunięcie drzew i krzewów, wydana na rzecz posiadacza nieruchomości na podstawie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości (art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami), wymaga zgody właściciela tej nieruchomości. Decyzja ta nie zastępuje zgody właściciela na wystąpienie z wnioskiem o wycięcie drzew, a podmiot, na rzecz którego ograniczono sposób korzystania z nieruchomości, nie dysponuje wszystkimi prawami właściciela i nie może bez jego zgody żądać usunięcia drzew z nieruchomości niebędącej jego własnością.Stan faktyczny
Skarżący (Zakład A.) wystąpił o zezwolenie na usunięcie drzew i krzewów z działek, na których miał realizować inwestycję celu publicznego (rurociąg paliwowy), na podstawie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Prezydent Miasta wydał decyzję zezwalającą na usunięcie części drzew i krzewów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że zezwolenie na usunięcie drzew wymaga zgody właścicieli nieruchomości, których decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania nie zastępuje. Skarżący zaskarżył decyzję Kolegium, twierdząc, że decyzja z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zastępuje zgodę właściciela. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi Zakładu A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew oddala skargę.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 stycznia 2016 r.
Jak wynika z akt sprawy decyzja ta wydana została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Skarżący, pismem z dnia 14 lipca 2015 r. (uzupełnionym pismem z dnia 20 lipca 2015 r.), wystąpił z wnioskiem o wyrażenie zgody na usunięcie drzew i krzewów z działek nr.: [...]-[...], położonych przy ul. D. w G. wskazując, że konieczność ich usunięcia podyktowana jest realizacją celu publicznego p.n.: "Rozbudowa paliwowego systemu zaopatrzeniowego – rurociąg paliwowy [...]", na który w dniu 8 października 2013 r. Wojewoda udzielił pozwolenia na budowę a przedmiotowe nieruchomości decyzją Prezydenta Miasta z dnia 17 lipca 2006 r. zostały udostępnione skarżącemu celem realizacji tej inwestycji. Do wniosku dołączono decyzje nr [...] i nr [...] Prezydenta Miasta z dnia 15 maja 2006 r. w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z działek nr [...]-[...] stanowiących własność J. M. i M. M., poprzez zezwolenie [...] na założenie i przeprowadzenie przez te nieruchomości rurociągu paliwowego oraz innych podziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tego rurociągu.
Prezydent Miasta, pismem z dnia 31 lipca 2015 r., wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku w zakresie wymagań określonych w art. 83 ust. 4 pkt. 1, 4, 6 i 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2013 r., poz. 627, ze zm.) tj. poprzez: 1. wskazanie danych osobowych i adresowych właścicieli działki nr [...] oraz danych adresowych właścicieli działek nr [...] i [..]; 2. podanie obwodów pni drzew przeznaczonych do usunięcia zmierzonych na wysokości 130 cm od poziomu terenu; 3. podanie pomierzonych a nie oszacowanych powierzchni krzewów przeznaczonych do usunięcia; 4. skorygowanie, na podstawie wykonanych pomiarów obwodów pni i powierzchni krzewów, inwentaryzacji dotyczących zieleni postulowanej do usunięcia z działek nr [...]-[...] oraz jednoznaczne wskazanie, zarówno w części opisowej, jak również na załączniku graficznym, jednostek inwetaryzacyjnych starszych niż 10 – letnie wnioskowanych do usunięcia; 5. wskazanie terminu usunięcia drzew i krzewów.
W odpowiedzi, w piśmie z dnia 6 sierpnia 2015 r., skarżący uzupełnił uprzednio złożony wniosek wskazując jako powód usunięcia drzew i krzewów - kolizję z planowaną inwestycją celu publicznego, tj. "Rozbudową paliwowego systemu – rurociąg paliwowy F-75 na terenie gminy K., Gminy Miasta". Skarżący dołączył przy tym załącznik graficzny, potwierdzający kolizję drzew z projektowaną inwestycją oraz inwentaryzację zieleni wraz z gospodarką drzewostanem. Skarżący nie przedłożył zgód właścicieli działki nr [...] (stanowiącej własność M. M.) i działek [...] i [...] położonych przy ul. D. w G. (stanowiących własność J. M.), uzasadniając, że ich uzyskanie nie jest konieczne w przedmiotowej sprawie. Skarżący poinformował jednocześnie o problemach związanych z dostępnością do terenu, na którym rośnie wnioskowana do usunięcia zieleń, co spowodowało jedynie oszacowanie parametrów drzew i krzewów objętych wnioskiem.
Następnie, organ prowadzący postępowanie, przeprowadził w dniu 25 sierpnia 2015 r. oględziny w terenie, podczas których stwierdził, że: zieleń objętą wnioskiem, rosnącą na działce nr [...] stanowią: lipa drobnolistna o obwodzie pnia 20 cm oznaczona nr 5 w inwentaryzacji (nieprawidłowo pomierzona jako 28 cm), lipa drobnolistna o obwodzie pnia 28 cm oznaczona nr 11 w inwentaryzacji, lipa drobnolistna o obwodzie pnia 22 cm oznaczona nr 19 w inwentaryzacji (nieprawidłowo pomierzona jako 33 cm), lipa drobnolistna o obwodzie pnia 70 cm (nieprawidłowo pomierzona jako 96 cm) oznaczona nr 39 w inwentaryzacji, lipa drobnolistna o obwodzie pnia 77 cm (nieprawidłowo pomierzona jako 102 cm) oznaczona nr 40 w inwentaryzacji, lipa drobnolistna o obwodzie pnia 29 cm (nieprawidłowo pomierzona jako 33 cm) oznaczona nr 44 w inwentaryzacji. Z kolei, na działce nr [...] położonej przy ul. D., zieleń objętą wnioskiem stanowią: krzewy sosny górskiej o powierzchni 11 m2 (nieprawidłowo pomierzonej jako 3 m2) oznaczone nr 2 w inwentaryzacji a na działce nr [...] położonej przy ul. D. zieleń objętą wnioskiem stanowią: jodła koreańska o obwodzie pnia 14 cm (nieprawidłowo pomierzona jako 15 cm) oznaczona nr 6 w inwentaryzacji, jodła koreańska o obwodzie pnia 15 cm (nieprawidłowo pomierzona jako 12 cm) oznaczona nr 7 w inwentaryzacji, krzewy sosny górskiej o zajmowanej powierzchni 14 m2 (o nieprawidłowo pomierzonej powierzchni 3 m2) oznaczone nr 15, dąb szypułkowy o obwodzie pnia 55 cm (nieprawidłowo pomierzony jako 64 cm) oznaczony nr 16 w inwentaryzacji, sumak octowiec o obwodach pni: 17,5 cm, 18 cm i 22 cm (nieprawidłowo pomierzony jako 26 cm) oznaczony nr 18 w inwentaryzacji, świerk kłujący o obwodzie pnia 35 cm (nieprawidłowo pomierzony jako 44 cm) oznaczony nr 19 w inwentaryzacji, świerk kłujący o obwodzie pnia 56 cm (nieprawidłowo pomierzony jako 58 cm) oznaczony nr 20. W koronie świerku kłującego, oznaczonego we wniosku nr 20, rosnącego na działce nr [...], stwierdzono przy tym obecność dwóch gniazd ptasich. Ustalono ponadto, że wszystkie wnioskowane do usunięcia krzewy sosny górskiej zostały nasadzone przez właściciela działki. Podczas oględzin stwierdzono również, że postulowane do usunięcia drzewa i krzewy są w zadowalającej kondycji zdrowotnej i wchodzą one w skład gęstego pasa zieleni porastającego pas terenu usytuowanego w odległości około 8,8 m od wschodniej granicy działek o nr.: [...]-[...]. Zieleń ta jest zróżnicowana pod względem gatunkowym i wiekowym. Na działce nr [...] obok drzew owocowych (dominują leszczyna pospolita i orzech włoski) znajdują się pojedyncze lipy, zarówno starsze egzemplarze jak i liczne młodsze podrosty (w wieku do 10 lat jak i starsze). Na działkach nr [...] i nr [...] znajduje się zieleń o charakterze ozdobnym oraz znacznych rozmiarów drzewa owocowe - orzechy włoskie. Pas tej zieleni, z racji lokalizacji, pełni funkcję izolacyjną zarówno od niedogodności wynikających z bezpośredniego sąsiedztwa ul. D. i jak wiatrów od morza.
W konsekwencji powyższych ustaleń, postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2015 r., Prezydent Miasta zawiesił wszczęte w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne w części dotyczącej drzewa oznaczonego we wniosku nr 20, rosnącego na działce nr [...] do czasu przedłożenia zgody Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.
Z kolei, decyzją z dnia 25 września 2015 r., Prezydent Miasta:
1. działając na podstawie art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 83 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (DZ.U. z 2013 r., poz. 627 ze zm.) umorzył postępowanie w sprawie usunięcia drzew oznaczonych nr 5 i 19, rosnących na działce nr [...], położonej przy ul. D., wskazując, że nie jest wymagana zgoda na usunięcie drzew młodszych niż 10 – letnie;
2. działając na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody zezwolił wnioskodawcy na usunięcie 9 sztuk drzew i 25 m2 krzewów, tj.:
a) 5 drzew oznaczonych w inwentaryzacji zieleni numerami: 6, 7, 16, 18, 19 oraz 14 m2 krzewów oznaczonych nr 15, usytuowanych na działce nr [...] położonej przy ul. D.;
b) 11 m2 krzewów oznaczonych nr 2, usytuowanych na działce nr [...], położonej przy ul. D.;
c) 4 drzew oznaczonych w inwentaryzacji zieleni numerami: 11, 39, 40 i 44 usytuowanych na działce nr [...] położonej przy ul. D.;
wskazując, że planowana inwestycja celu publicznego uzasadnia rezygnacją z zasady ochrony drzew i krzewów, tym bardziej, że wszystkie te drzewa i krzewy bezpośrednio kolidują z planowanym zamierzeniem;
3. działając na podstawie art. 84 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody ustalił termin usunięcia drzew i krzewów wymienionych w punkcie 2 rozstrzygnięcia do 30 listopada 2015 r.;
4. działając na podstawie art. 84 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody ustalił opłatę za usunięcie 9 sztuk drzew i 25 m2 krzewów w wysokości 73 744,60 zł. wskazując przy tym na konieczność jej pobrania, gdyż drzewa wyrosły lub zostały posadzone na nieruchomości nie zakwalifikowanej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele budowlane;
5. zobowiązał wnioskodawcę do wpłaty orzeczonej w pkt 4 opłaty na konto Gminy Miasta w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.
Od decyzji tej odwołanie wnieśli J. M. i M. M., domagając się jej uchylenia i wydania dwóch odrębnych decyzji dla każdego z nich osobno, ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W ocenie odwołujących się decyzja organu I instancji wydana została bowiem z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz.U. z 2004 r., nr 228, poz. 2306 ze zm.). Decyzja udzielająca zgodę na wycinkę drzew i krzewów winna zawierać całą roślinność z protokołu Wydziału Środowiska z podziałem na poszczególne działki według ich właścicieli i oszacowania wartości a nie tylko tę roślinność, na której wycięcie wymagana jest zgoda. Nadto decyzja powinna uwzględniać ustalenia dokonane podczas przeprowadzonych oględzin a wskazujące, że zieleń objęta wnioskiem porasta pas terenu od strony ulicy D., pas porośnięty jest drzewami i krzewami stanowiącymi od strony ulicy D. ochronę przed hałasem, zanieczyszczeniami, widokiem, wiatrami, szczególnie w aspekcie oceny, iż niektóra roślinność winna zostać sklasyfikowana jako drzewa ozdobne. Ustalenia te powinny zaś sprowadzać się do wyliczeń następujących wartości: na działce nr [...] i [...] - wartość krzewów i 1 sztuki sosny pospolitej do 10 lat 17 185 zł a wartość kwietnika 4 500 zł; na działce nr [...] - wartość krzewów 47 344 zł a wartość 19 sztuk lip od 7 cm do 26 cm w obwodzie i w wieku do 10 lat 22 200 zł; na działce nr [...] – wartość świerku kłującego o obwodzie 56 cm to 12 149 zł. Ponadto, w ocenie odwołujących się, drzewa orzecha włoskiego powinny zostać sklasyfikowane jako drzewa ozdobne, gdyż posadzone zostały w celu: redukcji hałasu od drogi publicznej, zatrzymania pyłów, gazów, oczyszczenia powietrza, redukcji stężenia dwutlenku węgla, osłony od wiatrów wschodnich, stworzenia korzystnego, łagodnego mikroklimatu wokół domów, ograniczenia straty ciepła, ozdoby podniesienia atrakcyjność nieruchomości, zapewnienia spokoju i kameralności otoczenia. Odwołujący się wskazali także, że opłata za usunięcie drzew powinna zostać ustalona na ich rzecz, a nie na rzecz Gminy Miasta, gdyż to oni są właścicielami drzew i roślinności przeznaczonej do usunięcia. Odwołujący się wnieśli jednocześnie o przeprowadzenie dowodu z: opinii dendrologa na okoliczność klasyfikacji roślinności podlegającej wycince co do sposobu ich zaklasyfikowania oraz z przesłuchania stron na okoliczności podniesione w treści odwołania.
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją, wydaną na podstawie art. 138 § 2 kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Prezydenta Miasta, jako wydaną z naruszeniem art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody oraz art. 7 i art. 77 § 1 kpa, i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. Kolegium uznało bowiem, że rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta było przedwczesne. Pomimo bowiem sytuacji mogącej budzić wątpliwości co do legitymacji procesowej wnioskodawcy i bez przeprowadzenia w tej kwestii czynności wyjaśniających, organ ten orzekł merytorycznie, uznając tym samym, że wniosek złożył podmiot uprawniony oraz że nie jest potrzebna zgoda właścicieli nieruchomości, których dotyczy postępowanie. Kolegium wyjaśniło przy tym, że A., jest posiadaczem jedynie "służebności publicznej/przesyłowej" dotyczącej działek nr [...]-[...] stanowiących własność J. M. i M. M. a zatem wydanie decyzji zezwalającej na usuniecie drzew i krzewów z tych działek wymagało wyrażenia zgody przez tychże właścicieli. Podmiot, na rzecz którego wydana została decyzja w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie staje się bowiem właścicielem nieruchomości i nie dysponuje wszystkimi prawami jakie przysługują właścicielowi nieruchomości, co do której wydana została taka decyzja. Nie może on być traktowany jak właściciel nieruchomości stąd też nie może bez zgody właściciela żądać usunięcia drzew z nieruchomości, nie będącej jego własnością. Tym samym, jak wskazało Kolegium, wniosek A., bez stosownej zgody właścicieli nieruchomości działek nr [...]-[...], nie mógł wywołać skutków prawnych i doprowadzić do merytorycznego rozpoznania sprawy.
We wniesionej do Sądu skardze skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji zarzucając, że wydana została ona z naruszeniem prawa materialnego tj. art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w zw. z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - poprzez przyjęcie, że wydanie decyzji zezwalającej na usunięcie drzew i krzewów z działek objętych działaniem szczególnego rodzaju wywłaszczenia, polegającego na ograniczeniu prawa własności wymaga wyrażenia zgody przez tychże właścicieli działek, podczas gdy decyzja wydana w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zastępuje zgodę właściciela na wejście na jego teren (gdy właściciel nieruchomości nie wyraża na to zgody) w celu określonym w tym przepisie. Na tej podstawie skarżący uważa, że jest on uprawniony do samodzielnego (bez zgody właściciela) wystąpienia z wnioskiem o zezwolenie na wycięcie drzew znajdujących się w granicach obszaru zajęcia nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, jak też przedstawioną w jej uzasadnieniu argumentację.
W piśmie procesowym z dnia 9 maja 2016 r. J. i M. M. również wnieśli o oddalenie skargi, podtrzymując zarzuty odwołania a także podnosząc, że ograniczenie sposobu korzystania przez właścicieli z nieruchomości nie obejmuje zastępowania ich oświadczeń woli w zakresie wyrażenia zgody na wycinkę drzew. Uczestnicy stwierdzili, że decyzje ograniczające sposób korzystania z ich nieruchomości wskazywały na zakres tego ograniczenia, którym było założenie i przeprowadzenie rurociągu paliwowego, jednakże nie zastępowały zgody właścicieli wymaganej art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Nadto wskazali, że w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego orzeczono, że należy zachować istniejącą zieleń, a na ewentualną wycinkę uzyskać zezwolenie zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Stwierdzili także, że warunek powyższy nie został przez skarżącego zachowany gdyż wycinka drzew i krzewów nastąpiła bez uzyskania koniecznego zezwolenia, jak i bez zgody uczestników.
Na rozprawie w dniu 25 maja 2016 r, uczestnik postępowania oświadczył, że usunięcie drzew objętych wnioskiem w niniejszej sprawie nastąpiło w październiku 2015 r. i marcu 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Kontrolowana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana została na podstawie art. 138 § 2 kpa, który stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Określona w powołanym przepisie konstrukcja prawna decyzji kasacyjnej, opiera się na dwóch kumulatywnych przesłankach, którymi są: stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych oraz uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przy czym, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a zatem, gdy 1) organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, 2) postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe, 3) naruszenie przepisów postępowania będących podstawą do wydania tego rodzaju decyzji, to wadliwe odkodowanie hipotetycznego stanu faktycznego zapisanego w normie prawa materialnego, które powodowało pominięcie ustalenia istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Nieustalenie zaś istotnych okoliczności faktycznych ma zawsze istotny wpływ na wynik sprawy (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2011, str. 519).
Przesłanki z art. 138 § 2 kpa nawiązują do nieprzeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Postępowanie odwoławcze jest postępowaniem weryfikującym rozstrzygnięcie organu I instancji, w którym materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji może być, na podstawie art. 136 kpa, uzupełniony jedynie w niezbędnym zakresie. W żadnym natomiast razie organ odwoławczy nie może zastępować organu I instancji w prowadzeniu postępowania zmierzającego do wyjaśnienia kwestii istotnych dla rozstrzygnięcie, ponieważ prowadziłoby to do naruszenia prawa strony do dokonania ich oceny i rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie przez organy dwóch instancji. Dlatego też, decyzja kasacyjna nie rozstrzyga sprawy co do istoty, a jedynie wskazuje jakie okoliczności sprawy wynikłe w toku postępowania administracyjnego powinny zostać wyjaśnione, przy uwzględnieniu m.in. zasady prawdy obiektywnej, słusznego interesu obywatela (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 2569/12, LEX nr 1358517).
W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze miało podstawy do wydania decyzji w oparciu o przepis art. 138 § 2 kpa, gdyż poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta z dnia 25 września 2015 r. wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Materialnoprawną podstawę decyzji organu I instancji stanowił przepis art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2013 r., poz. 627 ze zm.), zgodnie z którym usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek:
1) posiadacza nieruchomości – za zgodą właściciela tej nieruchomości;
2) właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego - jeżeli drzewa lub krzewy zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń.
W niniejszej sprawie sporne było, czy w sytuacji wydania decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości, wydanie decyzji zezwalającej na usunięcie drzew i krzewów wymagało wyrażenia zgody przez tychże właścicieli nieruchomości.
W ocenie Sądu prawidłowo stwierdziło Kolegium w zaskarżonej decyzji, że uzyskanie przez skarżącego decyzji zezwalającej na usunięcie drzew i krzewów wymagało zgody właścicieli nieruchomości. Decyzja wydana w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie zastępuje bowiem zgody właściciela na wystąpienie z wnioskiem o zezwolenie na wycięcie drzew. Trafnie przy tym Kolegium podkreśliło, że podmiot na rzecz którego ograniczono sposób korzystania z nieruchomości nie dysponuje wszystkimi prawami jakie przysługują właścicielowi nieruchomości. I właśnie dlatego nie może bez zgody właściciela żądać usunięcia drzew z nieruchomości, nie będącej jego własnością. Przepis art. 83 ust. 1 wprowadza wymóg uzyskania zgody właściciela nieruchomości dla każdego posiadacza nieruchomości. Bez zgody właściciela może to zrobić jedynie właściciel urządzeń o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego - jeżeli drzewa lub krzewy zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń, jednakże taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Skarżący będzie bowiem dopiero realizował inwestycję - "Rozbudowę paliwowego systemu – rurociąg paliwowy F-75 [...]".
Przepis art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 199) przewiduje szczególny przypadek ograniczenia prawa własności. Polega on na znoszeniu przez właściciela przedsięwzięć podejmowanych na jego nieruchomości, a polegających na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Ograniczenie to następuje na skutek zezwolenia udzielonego przez starostę wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej podmiotowi wykonującemu prace związane z budową obiektów lub urządzeń. W art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami został zawarty też warunek, że ograniczenie w drodze decyzji sposobu korzystania z nieruchomości może nastąpić wyłącznie zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu - zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W ocenie Sądu z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika w sposób jednoznaczny, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości dotyczy jedynie przyszłych inwestycji. Decyzja wydawana w tym trybie jest dowodem potwierdzającym prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, niezbędnym do uzyskania pozwolenia na budowę.
W związku z tym uznać należy, że uregulowania przewidziane w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczą przedmiotowo innych zagadnień niż objęte ustawą o ochronie przyrody (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 października 2009 r., II SA/Sz 285/09).
Potwierdzeniem tego stanowiska jest również fakt, że nowelizacja dokonana ustawą z dnia z dnia 17 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy o ochronie przyrody wprowadziła zwolnienie od uzyskania zgody właściciela nieruchomości jedynie w przypadku wystąpienia z wnioskiem właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego - jeżeli drzewa lub krzewy zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że wydanie decyzji kasacyjnej było w niniejszej sprawie zasadne. W toku ponownego rozpatrywania sprawy będą wymagały również wyjaśnienia podniesione przez uczestników postępowania, w piśmie z dnia 9 maja 2016 r. i na rozprawie, okoliczności dotyczące usunięcia przez skarżącego objętych wnioskiem drzew. Wskazać nadto należy, że trafnie w odwołaniu uczestnicy postępowania wskazywali na konieczność precyzyjnego i wyraźnego orzeczenia co do konkretnych drzew i krzewów w odniesieniu do poszczególnych nieruchomości, a także związanych z tym opłat, aczkolwiek mogło to nastąpić w jednej decyzji. Są to bowiem niezależne nieruchomości i stanowią odrębne przedmioty własności uczestników postępowania.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako bezzasadną oddalił
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło