II SA/Gd 193/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2011r.na posiedzeniu niejawnym wniosku K. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 grudnia 2010r. , nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: odmówić K. P. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskiem z dnia 8 kwietnia 2011r. K. P. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wskazał, iż posiada majątek w postaci domu w stanie surowym otwartym. Mieszka z rodzicami, na utrzymaniu posiada żonę i dwoje dzieci. Jedno dziecko jest przewlekle chore, wymaga stałej opieki kardiologicznej. Małżonka pozostaje bez zatrudnienia z powodu ciężkiej choroby wymagającej ingerencji operacyjnej. Sytuacja zdrowotna rodziny generuje koszty dojazdów, leków, rehabilitacji oraz inne wydatki, które obecnie przekraczają dochody wnioskodawcy. Dochody otrzymywane przez wnioskodawcę nie przekraczają 3500 zł i nie mają charakteru stałego, przy czym wnioskodawca nie posiada dodatkowych źródeł zarobkowych ani nie otrzymuje pomocy rodziny. Wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności. W związku z powziętymi wątpliwościami co do możliwości płatniczych wnioskodawcy, referendarz, pismem z dnia 14 kwietnia 2011 r., zobowiązał go do przedłożenia szeregu dokumentów źródłowych, które uznał za niezbędne do ustalenia rzeczywistej sytuacji materialno-bytowej wnioskodawców. Pouczono także wnioskodawców, że niezastosowanie się do treści wezwania spowoduje rozpoznanie wniosku w oparciu o posiadane dokumenty i oświadczenia. Referendarz sądowy w niniejszym wezwaniu zażądał: wyciągu z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków i lokat bankowych – w tym konta i lokat dewizowych – z ostatnich trzech miesięcy z uwzględnieniem aktualnego salda tychże rachunków, bądź też oświadczenia o ich nieposiadaniu, zaświadczenia od pracodawcy K. P. o wysokości otrzymanego wynagrodzenie w okresie ostatnich trzech miesięcy; udokumentowania wydatków ponoszonych na leki i leczenie w rodzinie wnioskodawcy; decyzji urzędu pracy o pozostawaniu osobą bezrobotną przez A. P.; przedstawienie kserokopii nakazów podatkowych dotyczących posiadanych przez skarżącego nieruchomości; odpisów zeznań podatkowych za 2010 rok, złożonych przez skarżącego i jego żonę; złożenia wyjaśnień jaki obiekt znajduje się pod adresem D. 23 w m. T., jaka jest powierzchnia działki, kto zamieszkuje w budynku mieszkalnym czy wnioskodawca wraz z rodzicami prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, jeśli nie wskazać należy w jaki sposób uiszczane są opłaty za media dostarczane do budynku, czy każde gospodarstwo domowe posiada oddzielną kuchnię bądź liczniki na energie elektryczną; wyjaśnienia skąd skarżący bierze środki na realizację budowy budynku mieszkalnego, na jakim etapie znajduje się budowa i kiedy zostało wydane pozwolenie na budowę; oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżącego i jego żonę pojazdów mechanicznych (podania marki, roku produkcji, daty zakupu i aktualnej wartości). Skarżący nadesłał wyciąg z rachunku bankowego za trzy miesiące, gdzie saldo na rachunku na przestrzeni tego okresu czasem pozostaje ujemne. Małżonka wnioskodawcy nie złożyła oświadczenia o nieposiadaniu rachunków bankowych. Umowa kredytowa z dnia 28 lipca 2010r. opiewa na kwotę 26562 zł i okres spłaty wynosi 5 lat. Miesięczna kwota do spłaty wynosi 655,42 zł. Z analizy rachunku bankowego wynika, iż także w PKO Bank Polski skarżący posiada kredyt z miesięczną kwotą do spłaty na poziomie 700 zł. Skarżący nie przedstawił zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia wskazując, iż jego wynagrodzenie wpływa na rachunek bankowy, z którego wyciąg załączył. Rachunków za leki nie gromadził, zaś leczenie pokrywa NFZ. Wskazał, iż żona od stycznia 2010r. pomaga przy dzieciach i kuchni za ubezpieczenie w KRUS. Skarżący nie przedstawił zeznania podatkowego złożonego w Urzędzie Skarbowym, a jedynie PIT 11, którego przedstawienie nie stanowi wykonania zobowiązania referendarza. Skarżący oświadczył, iż posiada działkę o pow. 0,1132 ha, na której buduje dom. Pozwolenie na budowę zostało wydane w 2009r. i budowa jest w toku. Z racji konieczności pilnowania terenu budowy rodzina skarżącego obecnie mieszka w niewykończonym budynku. Budynek powstaje z kredytów, pomocy rodziny oraz dochodów skarżącego. Skarżący posiada samochód Opel rok prod. 1992, zakupiony w 2008r. o wartości 2 tys. zł. Rozpatrując wniosek zważono, co nastepuje: Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3 art. 245 tejże ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest, iż skarżący nie wykonał w całości zarządzenia referendarza. Nie została wskazana wysokość pomocy świadczonej przez rodzinę, nie zostały złożone oświadczenia o posiadaniu przez żonę skarżącego rachunków bankowych, nie przedstawiono zeznania podatkowego złożonego do US. Z deklarowanego dochodu na poziomie ok. 2500 zł netto skarżący – jak twierdzi - spłaca raty kredytu w kwocie ponad 1500 zł, utrzymuje 4 – osobową rodzinę i buduje dom. W ocenie referendarza sądowego taka sytuacja jest niewiarygodna, gdyż rodzina uzyskująca dochody na takim poziomie nie byłaby w stanie finansowo podołać budowie domu. Stąd domniemywać należy, iż skarżący albo posiada nieujawnione źródła dochodu albo otrzymuje pomoc rodziny w znacznej wysokości. Twierdzenia skarżącego o trudnej sytuacji materialnej nie znalazły potwierdzenia w złożonych dokumentach. Spojrzeć na sytuacje skarżących należy także z perspektywy zobowiązań kredytowych na poziomie 1500 zł miesięcznie i pomimo iż bez wątpienia bieżące dochody rodziny są niskie to sytuacja skarżącego nie jest tak trudna jak sam twierdzi. Kwestia konieczności spłaty zadłużenia w bankach pozostaje w gestii skarżącego, jest to dobrowolne zobowiązanie i zaciągając je skarżący musiał się liczyć z koniecznością spłaty. Z tych właśnie względów (wybiórczych i nierzetelnych dokumentów i złożonych oświadczeń) przyznanie skarżącemu prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie byłoby niezasadne, albowiem intencją ustawodawcy było, aby z prawa pomocy korzystały tylko osoby, które wykazują się niskim dochodami i wyjątkową sytuacją życiową. Przyznanie stronie prawa pomocy wiąże się z wykazaniem przez nią braku możliwości partycypowania w pełnych kosztach postępowania. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. To sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, ponieważ to na nim spoczywa w tym zakresie ciężar dowodu. Rozstrzygnięcie referendarza w tej kwestii zależy wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę przedstawione, tym bardziej, że ma ona przedstawić argumentację, która potwierdzałaby jej niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie określonych kosztów postępowania. Wobec tego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie.