II SA/Gd 204/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Sędziowie: WSA Tamara Dziełakowska NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o wyłączenie sędziów WSA – Jolanty Górskiej, Marioli Jaroszewskiej i Janiny Guść w sprawie ze skargi V. P. na decyzję Wojewody z dnia 24 lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie robót budowlanych postanawia: 1) oddalić wniosek skarżącej o wyłączenie sędziego WSA Jolanty Górskiej; 2) oddalić wniosek skarżącej o wyłączenie sędziego WSA Marioli Jaroszewskiej; 3) oddalić wniosek skarżącej o wyłączenie sędziego WSA Janiny Guść. Pismem z dnia 23 kwietnia 2014 r. skarżąca V. P. złożyła wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku - Jolanty Górskiej, Marioli Jaroszewskiej i Janiny Guść od rozpoznawania sprawy w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody z dnia 24 lutego 2014 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia 27 grudnia 2013 roku, która Starosta wniósł sprzeciw do zgłoszenia robót budowlanych (budowa ogrodzenia posesji przy ul. G. [...] w R. – ogrodzenie od strony ul. G. wzdłuż działek o numerach [...], [...] i [...] oraz od strony ul. B. wzdłuż działek o numerach [...], [...], [...], [...] i [...]) dokonanego przez skarżącą w dniu 29 listopada 2013 roku. W uzasadnieniu wniosku, powołując się na art. 18 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skarżąca wskazała, że ww. sędziowie rozpatrywali już ze skutkiem negatywnym dla skarżącej tożsamą sprawę o sygn. akt II SA/Gd 120/14. W związku z czym "ponowne rozpoznanie tożsamej sprawy z udziałem tych samych sędziów mija się z celem". Sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, których dotyczy przedmiotowy wniosek, złożyli w dniu 19 maja 2014 roku do akt postępowania oświadczenia, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności w sprawie. Rozpoznając powyższy wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek skarżącej o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku - Jolanty Górskiej, Marioli Jaroszewskiej i Janiny Guść od orzekania w przedmiotowej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy bądź też na wniosek strony. Treść art. 18 § 1 tej ustawy stanowi, że sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. W przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z wyżej wskazanych przyczyn wyłączenia sędziego z urzędu, w tym w szczególności przyczyna określona w przepisie art. 18 § 1 pkt 6 ww. ustawy. Sprawa, na jaką powołuje się skarżąca, o sygnaturze II SA/Gd 120/04, w której wyrok oddalający jej skargę wydali wskazani przez nią sędziowie, dotyczyła decyzji wydanej w innej sprawie administracyjnej niż sprawa, w której organ wydał decyzję zaskarżoną w tej sprawie. W sprawie o sygnaturze II SA/Gd 120/04 Sąd oddalił skargę skarżącej na decyzję Wojewody z dnia 9 stycznia 2014 r., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty z 15 listopada 2013 r. dotyczącą sprzeciwu w sprawie wykonania robót budowlanych. Przy czym sprzeciw ten dotyczył zgłoszenia robót budowlanych dokonanego przez skarżącą w dniu 17 października 2013 r. (zgłoszenie wykonania ogrodzenia posesji znajdującej się w R., w której skład wchodzą działki o numerach – [...], [...], [...], [...], [...], położone od strony ul. B., oraz działki o numerach [...], [...] i [...], położone od strony ul. G.). Natomiast obecnie tj. w niniejszej sprawie, Sąd ma skontrolować decyzje organów dotyczące zgłoszenia skarżącej dokonanego przez nią w dniu 29 listopada 2013 roku. Fakt, iż oba te zgłoszenia dotyczą w zasadzie takich samych robót budowlanych, oceny tej nie zmienia. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w art. 19 tej ustawy wymienia się tzw. względne przesłanki wyłączenia. Przepis ten stanowi, że sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Okoliczności, o których mowa w art. 19 ww. ustawy, obejmują zarówno te związane z osobistymi stosunkami między sędzią, a stroną czy jej przedstawicielem, ale także inne uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne, które w przypadku konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach. Okoliczności takie w danej sprawie muszą faktycznie wystąpić, tzn. nie mogą mieć charakteru potencjalnego. Ponadto wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji przez stronę w jej wniosku i należy ją odnieść do ewentualnego braku bezstronności w konkretnej sprawie. Nie jest wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiary w bezstronność sędziego, czy też samo powołanie się na konstytucyjne zasady mówiące o prawie strony do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Z uwagi na fakt, że instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu, sąd - rozpatrując taki wniosek - obowiązany jest nie tylko zbadać, czy owe wskazane we wniosku okoliczności rzeczywiście istnieją, ale także, czy mogą one budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie. Niedopuszczalne jest w związku z tym formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy. Podkreślenia wymaga, że okoliczność, iż sędzia reprezentuje pogląd prawny, w ocenie skarżącego dla niego niekorzystny, oraz że wydaje odmienne od jego oczekiwań rozstrzygnięcia, nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego. Taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego. Również subiektywne odczucia skarżącego co do stosunku sędziego do jego osoby nie mogą stać się przyczyną wyłączenia od rozpoznawania określonej sprawy. W komentarzu do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Komentarze LexisNexis, Wydanie 5, str. 94) Jan Paweł Tarno podkreśla, że: "Aktualnie przyczyną wyłączenia sędziego na wniosek jest jakakolwiek okoliczność, pod warunkiem wszakże, że wywołuje uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie, i to niezależnie od tego, czy powstała ona u podmiotów zgłaszających wniosek, czy też u innych osób występujących w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz spoza tego postępowania. Użycie w komentowanym przepisie (art. 19 – przyp. Sądu) określenia "uzasadniona wątpliwość" oznacza, że chodzi tu o wątpliwość co do bezstronności sędziego, uzasadnioną obiektywnymi powodami. Rozumiem przez to takie przyczyny, które pozostają w związku przyczynowym między ich wystąpieniem a powstaniem sądu (oceny), że prawdopodobne jest, iż w tych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny. Nie wystarczy zatem subiektywne przekonanie wnoszącego wniosek o wyłączenie sędziego, że sędzia nie będzie bezstronny, wywołane np. faktem, że orzekał on już kiedyś w jego sprawie i wtedy wydał niekorzystne dla niego orzeczenie." W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie występują zatem jakiekolwiek okoliczności mogące stanowić podstawę wyłączenia od orzekania w tej sprawie wskazanych we wniosku skarżącej sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku - Jolanty Górskiej, Marioli Jaroszewskiej i Janiny Guść. Wskazać nadto należy, że dla wyjaśnienia charakteru stosunków osobistych łączących sędziego ze stroną, w myśl art. 22 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień. Zgodnie z już utrwalonym poglądem judykatury, jeżeli sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 tej ustawy, dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt I OZ 89/13; z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II OZ 541/12; z dnia 21 grudnia 2011 r., sygn. akt I OZ 1067/11; z dnia 4 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OZ 571/11). Przyjmuje się, że autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego przez niego wyjaśnienia na temat wniosku o jego wyłączenie, a w przedmiotowej sprawie brak jest jakichkolwiek okoliczności, które podważałyby wiarygodność złożonych oświadczeń. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - na podstawie art. 18 i art. 19 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zastosowanych a contrario, oddalił wniosek skarżącej o wyłączenie wskazanych przez nią sędziów WSA jako niezasadny.