II SA/Gd 2049/01
WyrokWSA w Gdańsku2004-12-02
Skład orzekający: Barbara Skrzycka-Pilch, Janina Guść, Mariola Jaroszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Miasta prawidłowo zakwalifikowała pismo skarżącego jako protest, a nie zarzut, w kontekście projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdy skarżący nie posiadał tytułu prawnego do nieruchomości?Ratio decidendi
Rada Miasta prawidłowo zakwalifikowała zastrzeżenia skarżącego jako protest, a nie zarzut, ponieważ skarżący nie posiadał tytułu prawnego (właściciela lub użytkownika wieczystego) do nieruchomości objętej projektem planu. Tylko właściciel lub użytkownik wieczysty ma interes prawny chroniony normą prawa materialnego, który może być naruszony przez ustalenia planu i uprawnia do wniesienia zarzutu. Interes faktyczny, nawet jeśli naruszony, nie stanowi podstawy do skutecznego zakwestionowania planu.Stan faktyczny
Skarżący S. K. wniósł do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zastrzeżenia dotyczące podziału nieruchomości gminnej, którą użytkował bezumownie. Rada Miasta zakwalifikowała te zastrzeżenia jako protest i odrzuciła go. Skarżący, po bezskutecznym wezwaniu do uchylenia uchwały, wniósł skargę do sądu, domagając się stwierdzenia nieważności uchwały z powodu naruszenia jego interesu prawnego i braku uzasadnienia. Rada Miasta argumentowała, że skarżący nie posiadał interesu prawnego, a jedynie faktyczny, ponieważ nie był właścicielem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę S. K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść,, Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Protokolant Małgorzata Kuba, po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi S. K. na decyzję Rady Miasta z dnia 22 marca 2001r., nr [...] w przedmiocie odrzucenia protestu wniesionego do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.
II SA/Gd 2049/01
Uzasadnienie
Uchwałą z dnia 22 marca 2001 r. nr [...] Rada Miasta, działając na podstawie art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednol. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), odrzuciła protest S. K. wniesiony do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla Winnica w T., dotyczący podziału nieruchomości gminnej użytkowanej bezumownie przez wnoszącego protest.
Po bezskutecznym wezwaniu Rady Miasta do uchylenia wymienionej uchwały, dokonanym na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednol. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), S. K. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której domagał się stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały z powodu jej niezgodności z prawem, a konkretnie z art. 24 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że Rada Miasta nieprawidłowo zakwalifikowała wniesiony przez niego do projektu planu zarzut jako protest w sytuacji, gdy projekt ten narusza jego interes prawny.
W ocenie skarżącego projekt planu, który przewiduje znaczne zmniejszenie użytkowanej przez niego działki, ogranicza możliwości prowadzenia działalności gospodarczej oraz nabycia w przyszłości przez skarżącego całości użytkowanej działki.
Ponadto zakwalifikowanie pisma skarżącego jako protestu pozbawiło go możliwości zapoznania się z motywami, którymi kierowała się Rada Miasta podejmując zaskarżoną uchwałę, z uwagi na brak uzasadnienia.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta wniosła o jej oddalenie wskazując, że brak było podstaw do przyjęcia, iż "zarzuty" zawarte w piśmie skarżącego z dnia 22 stycznia 2001 r. stanowią zarzuty w rozumieniu art. 24 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym.
Rada wskazała, że teren będący przedmiotem zaskarżenia stanowi własność gminy, która zgodnie z art. 4 ust. 1 cyt. wyżej ustawy może samodzielnie realizować władztwo planistyczne, decydując o przeznaczeniu poszczególnych obszarów pod określone funkcje.
Granicą tegoż władztwa jest prawo własności, które podlega szczególnej ochronie.
Zdaniem organu w sytuacji, w której pomiędzy Gminą a skarżącym nie funkcjonuje jakakolwiek umowa regulująca zasady zajmowania terenu gminnego przez skarżącego, ustalenia planu mogą co najwyżej naruszać jego interes faktyczny a nie interes prawny.
Ewentualne naruszenie interesu faktycznego nie może jednak stanowić podstawy do skutecznego zakwestionowania spornego planu i w świetle powyższego nie znajdują uzasadnienia argumenty zawarte w skardze co do dowolności przekwalifikowania środka zaskarżenia bez wnikania w jego treść
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga S. K. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona uchwała nie narusza prawa.
Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).
Przepisy art. 23 i art. 24 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednol. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) przewidują dwa rodzaje środków kwestionowania ustaleń zawartych w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wyłożonego do publicznego wglądu.
Pierwszym z nich jest protest przewidziany wart. 23 ust. 1, który przysługuje każdemu, kto kwestionuje ustalenia przyjęte w projekcie planu. Uchwała o uwzględnieniu lub odrzuceniu protestu nie musi spełniać szczególnych warunków formalnych.
Drugim środkiem jest zarzut, który może wnieść jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia projektu planu (art. 24 ust. 1 ustawy).
Uchwała o uwzględnieniu bądź odrzuceniu zarzutu powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 24 ust. 2 ustawy).
O przynależności danego pisma do kategorii protestów albo zarzutów nie może stanowić ani jego nazwa, ani jego zakwalifikowanie przez zainteresowanego.
O przynależności zastrzeżeń wnoszonych do projektu planu do kategorii protestów lub zarzutów decyduje gmina po stwierdzeniu czy ustalenia projektu planu naruszają interes prawny podmiotu wnoszącego te zastrzeżenia.
Przez interes prawny należy rozumieć interes chroniony normą prawa materialnego.
Przy takim rozumowaniu interesu prawnego podmiotem uprawnionym do wniesienia zarzutu jest właściciel bądź użytkownik wieczysty gruntu objętego projektem planu. Interes prawny tych podmiotów chroniony jest przepisami Kodeksu cywilnego w zakresie własności bądź użytkowania wieczystego.
Jak wynika z akt sprawy skarżący nie legitymuje się żadnym tytułem prawnym do zajmowanej nieruchomości.
Analiza przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym wskazuje, że w postępowaniu planistycznym chroniony jest interes prawny właścicieli oraz użytkowników wieczystych gruntów. W postępowaniu tym określa się bowiem przeznaczenie gruntu i związane z tym jego zagospodarowanie, określając w ten sposób granice korzystania z prawa własności, a to ma niewątpliwie wpływ na interes prawny właściciela (por. art. 33 ustawy).
Nie ma natomiast interesu prawnego w postępowaniu planistycznym nawet ten, komu przysługuje roszczenie o ustanowienie określonego prawa do gruntu. Roszczenie o ustanowienie określonego prawa nie jest bowiem w postępowaniu planistycznym chronione żadnym przepisem prawa materialnego.
W postępowaniu planistycznym nie podlegają również ochronie interesy osób, którym przysługują ograniczone prawa rzeczowe, czy uprawnienia wynikające ze stosunku zobowiązaniowego jako pochodne (wtórne) od uprawnień właściciela gruntu.
Jeżeli zatem w niniejszej sprawie niewątpliwe jest, że strona skarżąca nie jest właścicielem (użytkownikiem wieczystym) przedmiotowego gruntu, to Rada Miasta zasadnie zakwalifikowała jej zastrzeżenia zgłoszone do projektu planu jako protest, a nie zarzut.
Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. D, Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło