II SA/Gd 208/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. K., J. K., J. K., S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 lutego 2009 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia odmówić wstrzymania wykonania postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 lutego 2009 r., nr [...]. W skardze na opisane wyżej postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 listopada 2008 r. Nr [...] oddalające zarzuty J. i S. K. oraz G. i J. K. w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, skarżący zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, wskazując że wykonanie tego rozstrzygnięcia narazi ich na niepowetowane szkody. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Powyższa zasada doznaje ograniczenia, w oparciu o uregulowanie zawarte w § 3 art. 61 cytowanej ustawy, zgodnie z którym, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, iż przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty i czynności, które nadają się do wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego rozumie się spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2004, s. 122; także: postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 882/05, niepubl.). Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. praca zbiorowa pod red. T. Wosia: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 296; postanowienie NSA z 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 580/05, niepubl.). Podzielając powyższe stanowisko i odnosząc je do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że wniosek skarżących dotyczy postanowienia organu administracji oddalającego zarzuty w przedmiocie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a dotyczące tytułu wykonawczego z dnia 29 września 2008 r. Podstawę tego tytułu wykonawczego stanowi prawomocna decyzja o rozbiórce obiektu budowlanego wydana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sąd administracyjny, rozpatrując skargę zobowiązanego na postanowienie organu odwoławczego odmawiające uwzględnienia zarzutów, nie może wstrzymać czynności egzekucyjnych na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Jak wskazano powyżej, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego jest zdatność tego aktu do wykonania w postępowaniu egzekucyjnym lub to, że strona postępowania nabyła prawo z tej decyzji, tj. opisana wyżej wykonalność aktu administracyjnego. Konsekwentnie, postanowienie odmawiające uwzględnienia zarzutu nie podlega wykonaniu i z uwagi na taką jego specyfikę - nie jest możliwe wstrzymanie jego wykonania. Niewątpliwie należy podkreślić, że rozstrzygnięcie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego ma szczególnie istotne znaczenie dla uczestników tego postępowania, warunkuje bowiem możliwość prowadzenia egzekucji na podstawie wystawionego i doręczonego tytułu wykonawczego. Jak jednak wskazano powyżej, zaskarżone postanowienie nie ma charakteru wykonalnego, zatem nie byłoby możliwe wstrzymanie jego wykonania, wedle reguł określonych w art. 63 § 3 p.p.s.a. Natomiast, w ocenie Sądu, w przypadku skargi na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym możliwe jest rozpatrywanie przez Sąd wniosku strony o wstrzymanie czynności egzekucyjnych. Gdyby bowiem sprawa wstrzymania wykonania czynności egzekucyjnych nie była rozpatrywana w sprawie o rozpoznanie zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne, sąd byłby pozbawiony uprawnień, jakie posiada organ egzekucyjny w zakresie wstrzymania wykonania czynności egzekucyjnych. Przesłanek do takiego wstrzymania przez sąd upatrywać jednakże należy w przytoczonym wyżej art. 61 § 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, intencją skarżącego zawartą we wniosku o wstrzymanie tytułu wykonawczego, mimo że nie był ten wniosek przedmiotem rozpoznania w zaskarżonym postanowieniu, jest wstrzymanie czynności egzekucyjnych. Rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie i stosując kryteria przewidziane w art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd nie znalazł usprawiedliwionych podstaw do jego uwzględnienia. Wymieniony przepis zawiera wyczerpujący katalog przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Możliwość udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej jest uzależniona od niebezpieczeństwa wystąpienia wskazanych w przepisie skutków ich wykonania. "Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków" są przesłankami wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, które winny być oceniane indywidualnie w każdej sprawie. Na gruncie niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżący, a na nich ciąży ten obowiązek, nie uprawdopodobnili, nawet nie wyrazili, na czym - na tym etapie postępowania – polegać miałaby ewentualna szkoda, czy też trudne do odwrócenia skutki, w związku ze wszczęciem i prowadzeniem postępowania egzekucyjnego. Należy mieć na uwadze, że "niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody" jest pojęciem wymagającym każdorazowo oceny odniesionej do statusu materialnego inwestora, a wobec braku informacji w tym przedmiocie ocena taka nie jest możliwa. Natomiast trudne do odwrócenia skutki, w ocenie Sądu, w przypadku przedmiotowego obiektu, opisanego w decyzji PINB, nie miałyby miejsca. Z powyższych względów wniosek podlegał oddaleniu, na mocy art. 61 §§ 3 i 5 p.p.s.a.