II SA/Gd 210/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 lipca 2025 r. sprawy ze skargi G. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 4 lutego 2025 r., nr SKO Gd/2307/24 w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu scalania gruntów oddala skargę. G. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 4 lutego 2025 r. w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia scalenia gruntów. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z 6 marca 2013 r. Starosta Gdański (dalej: "Starosta") zatwierdził projekt scalenia gruntów wsi D., gmina P. o powierzchni 324,3385 ha, sporządzony i uwidoczniony na mapie i pierworysie wykonanym przez geodetę E. L. i geodetę A. M. stanowiącej integralną część decyzji (załącznik nr 2), ustalił klasyfikację gleboznawczą użytków gruntowych dla obrębu geodezyjnego D., gmina P. zgodnie z mapą klasyfikacji gruntów wykonaną przez klasyfikatorów gruntów M. Ł. i J. O. stanowiącą integralną część decyzji (załącznik nr 2). W kolejnych punktach decyzji Starosta zatwierdził warunki objęcia gruntów w posiadanie, opisane w protokołach w sprawie warunków objęcia w posiadanie gruntów, wydzielonych w wyniku scalenia z 4 czerwca 2012 r., stanowiących integralną część decyzji (załączniki nr 3-7), określił w zestawieniu tabelarycznym wysokość dopłat i wpłat odnośnie do uczestników scalenia w zależności od okoliczności, czy otrzymali oni grunty o wyższej czy o niższej wartości. W zestawieniu tabelarycznym Starosta określił również wysokość dopłat za grunty Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w Gdańsku oraz określił warunki dokonania tych wpłat. Ponadto Starosta zatwierdził ustaloną w postępowaniu rozgraniczeniowym w ramach prowadzonego postępowania scaleniowego granicę działki nr [...] we wsi D., stanowiącą własność Skarbu Państwa, z działką nr [...] we wsi W., stanowiącą własność G. K. (dalej: "Strona", "Skarżąca") i S. K. W wyniku odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez G. K. i S. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej: "Kolegium", "Organ") decyzją z 3 września 2013 r. utrzymało ją w mocy. Na powyższą decyzję Kolegium G. K. i S. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (dalej: "WSA w Gdańsku", "Sąd pierwszej instancji"), który wyrokiem z 18 września 2018 r. sygn. akt II SA/Gd 670/16 stwierdził nieważność zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji Starosty z 6 marca 2013 r. WSA w Gdańsku wskazał, że stroną toczącego się przed organami postępowania był m.in. B. B., który zmarł 23 lipca 2011 r. Oznacza to, że oba wydane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia (z 6 marca 2013 r. i z 3 września 2013 r.) zostały skierowane do osoby zmarłej. Wydanie rozstrzygnięcia w stosunku do osoby zmarłej oznacza, że jest ono obarczone wadą nieważności i powinno być usunięte z obrotu prawnego, aby nie wywoływało skutków prawnych. WSA w Gdańsku podniósł, że z uwagi na to, iż zaskarżone rozstrzygnięcie podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego ze wskazanej wyżej przyczyny, nie badał go merytorycznie pod względem zgodności z prawem. Od powyższego wyroku Gmina P. wywiodła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA"), który wyrokiem z 21 lipca 2022 r. sygn. akt I OSK 49/21 uchylił go w całości i stwierdził wydanie decyzji Kolegium z 3 września 2013 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty z 6 marca 2013 r. z naruszeniem prawa. Za zasadny NSA uznał zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", poprzez nieuwzględnienie art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 2022 r., poz. 1223 ze zm.) - dalej: "ustawa scaleniowa", oraz powiązany z nim zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. NSA wskazał, że art. 33 ust. 2 ustawy scaleniowej otrzymał od 16 października 2013 r., a więc już po wydaniu decyzji ostatecznej, brzmienie, zgodnie z którym: "Do postępowań dotyczących wzruszenia decyzji ostatecznych, nie stosuje się art. 145-145b oraz art. 154-156 Kodeksu postępowania administracyjnego jeżeli od dnia, w którym decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów stała się ostateczna, upłynęło 5 lat". Przepis w tym brzmieniu obowiązywał w dacie wydawania wyroku przez Sąd pierwszej instancji, co oznacza, że Sąd ten stwierdził nieważność wydanych w sprawie decyzji po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzje te stały się ostateczne. NSA podał, że przepisy przejściowe zawarte w art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2013 r., poz. 1157) wprowadzały zasadę zastosowania przepisów dotychczasowych do postępowań zarówno scaleniowych, jak i administracyjnych (a więc postępowań prowadzonych w trybach nadzwyczajnych uregulowanych przepisami k.p.a.) wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej. NSA zwrócił uwagę, że art. 33 ust 2 ustawy scaleniowej całkowicie wyłączał możliwość stosowania art. 145-145b oraz art. 154-156 k.p.a. jeżeli od dnia, w którym decyzja o zatwierdzeniu projektu scalania lub wymiany gruntów stała się ostateczna, upłynęło 5 lat. Przepis ten wyłączał zatem nie tylko możliwość stwierdzenia nieważności decyzji, ale i możliwość stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa. Uwzględniając zatem ograniczenia wynikające z przepisów szczególnych, tj. art. 33 ust. 2 ustawy scaleniowej w zw. z art. 145 § 2 P.p.s.a. brak było podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. NSA zaznaczył, że tak radykalne ograniczenie możliwości stosowania trybów nadzwyczajnych do decyzji zatwierdzających projekt scalania i wymiany gruntów nie zostało zaaprobowane przez Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z 18 kwietnia 2019 r. sygn. akt SK 21/17 wskazał, że art. 33 ust. 2 ustawy scaleniowej w zakresie, w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu scalania z naruszeniem prawa, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP. NSA wskazał, że ustawodawca uwzględnił zalecenia wynikające z tego wyroku dokonując kolejnej nowelizacji ustawy scaleniowej, nadając art. 33 ust. 2 następujące brzmienie: "Nie stwierdza się nieważności decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów, jeżeli od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, upłynęło 5 lat". W konsekwencji, stwierdzenie zaistnienia przesłanki uzasadniającej uznanie, że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, tj. przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., przy jednoczesnym stwierdzeniu upływu terminu określonego w art. 33 ust. 2 ustawy scaleniowej, pozwala jedynie na stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa, nie jest bowiem możliwe stwierdzenie jej nieważności. W piśmie z 25 stycznia 2023 r. zatytułowanym "Zażalenie" G. K. zwróciła się do Kolegium o wyjaśnienie kwestii związanych z zatwierdzoną w postępowaniu rozgraniczeniowym w ramach prowadzonego postępowania scaleniowego granicą działki nr [...] we wsi D., stanowiącą własność Skarbu Państwa, z działką nr [...] we wsi W., stanowiącą jej własność. Skarżąca zarzuciła, że decyzja o scaleniu została wydana z naruszeniem prawa, narusza jej prawo własności, przez co została ona skrzywdzona. Strona zarzuciła również, że nie przeprowadzono żadnych czynności w terenie, nie przyjęto od niej żadnych wyjaśnień, które mogłyby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Strona wskazała, że po stronie obrębu W. nigdy nie było numeru [...], zaś geodeta zatwierdził podział, żeby zabrać jej grunty, co może świadczyć o podrabianiu map. Postanowieniem z 29 czerwca 2023 r. Kolegium, na podstawie art. 156 § 1, art. 157 § 2 w zw. z art. 61 § 1 i art. 61a k.p.a., odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z 3 września 2013 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty z 6 marca 2013 r. zatwierdzającą projekt scalenia gruntów wsi D., gmina P. W uzasadnieniu Organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania wskazując następnie, że w związku z pismem skarżącej z 25 stycznia 2023 r. nazwanym "Zażalenie", zawierającym stanowisko strony w sprawie dotyczącej zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi D., gmina P., zakończonej prawomocnie wyrokiem NSA z 21 lipca 2022 r. sygn. akt I OSK 49/21, Kolegium w piśmie z 24 maja 2023 r. wystąpiło do Starosty o udzielenie informacji, czy po wydaniu ww. wyroku do Starosty wpłynęły jakiekolwiek wnioski, żądania stron postępowania i czy w związku z tym organ ten podjął stosowne procedury administracyjne, na wniosek stron bądź z urzędu w sprawie dotyczącej scalenia gruntów wsi D. W odpowiedzi Starosta poinformował, że po wydaniu ww. wyroku nie wpłynęły do niego wnioski ani inne żądania stron postępowania scaleniowego, ani nie prowadzi on postępowań z urzędu w sprawie dotyczącej scalania gruntów wsi D. Kolegium wskazało następnie, że w kolejnym, datowanym na 16 czerwca 2023 r. podaniu, skarżąca przedstawiając zarzuty odnośnie do spornej granicy pomiędzy jej działką a działką Skarbu Państwa obejmującej zadrzewienie, wniosła o unieważnienie decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi D. Zdaniem Organu wniesiony przez Stronę wniosek o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji dotyczy kwestii objętych oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku NSA z 21 lipca 2022 r. sygn. akt I OSK 49/21, w którym Sąd ten analizując zaskarżone decyzje w świetle art. 156 k.p.a. przesądził, że decyzja Kolegium z 3 września 2013 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty z 6 marca 2013 r. zostały wydane z naruszeniem prawa. Oceną tą Kolegium pozostaje związane. W tym stanie Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania nieważnościowego na podstawie 61a § 1 k.p.a., z uwagi na prawomocne rozstrzygnięcie NSA z 21 lipca 2022 r. sygn. akt I OSK 49/21. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznając skargę G. K. na postanowienie Kolegium z 29 czerwca 2023 r. wyrokiem z dnia 17 stycznia 2024 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 744/23 uchylił je, gdyż Kolegium - nie ustalając rzeczywistej treści żądania skarżącej zawartego w pismach z 25 stycznia 2023 r., 28 lutego 2023 r. i 16 czerwca 2023 r.- przedwcześnie odmówiło wszczęcia postępowania administracyjnego. Sąd zauważył, że organ wydał rozstrzygnięcie po tym, jak w piśmie Skarżącej z 16 czerwca 2023 r. pojawiło się żądanie "unieważnienia" decyzji. Jednak treść składanych przez nią pism prowadzi do wniosku, że nie posługuje się ona językiem prawniczym, dlatego też żądania "unieważnienia" decyzji nie można było jednoznacznie potraktować jako wniosku o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 k.p.a. Z treści składanych przez Skarżącą pism wynika natomiast, że nie zgadza się ona z decyzjami, jakie do tej pory zostały wydane, że czuje się skrzywdzona działaniami, jakie w tej sprawie miały miejsce i oczekuje ponownego zbadania tej sprawy. Skoro w zakresie intencji wynikających z treści pism Skarżącej istniały wątpliwości, Organ powinien był zwrócić się do Strony o sprecyzowanie żądania. Brak ustalenia przez Organ rzeczywistej treści żądania Skarżącej spowodował, że jej wniosek z 25 stycznia 2023 r. (uzupełniony pismami z 28 lutego 2023 r. i 16 czerwca 2023 r.) został przedwcześnie zakwalifikowany przez Kolegium jako złożony na podstawie art. 156 k.p.a. Sąd w konsekwencji wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę Kolegium wezwie Skarżącą do sprecyzowania wniosku zawartego w pismach z 25 stycznia 2023 r., 28 lutego 2023 r. i 16 czerwca 2023 r., pouczając o konsekwencjach prawnych żądań, a po otrzymaniu precyzyjnych wyjaśnień Skarżącej Organ wyda stosowne rozstrzygnięcie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku postanowieniem z 4 lutego 2025 r. odmówiło wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Kolegium z dnia 3 września 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty Gdańskiego z dnia 6 marca 2013 r. zatwierdzającą projekt scalenia gruntów wsi D., gm. P. W uzasadnieniu wyjaśniono, że wykonując zalecenia Sądu Kolegium wezwało wnioskodawczynię do sprecyzowania, czy pisma inicjujące postępowanie w sprawie należy traktować jako wniosek o wznowienie postępowania, czy jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, pouczając stronę o konsekwencjach złożonych żądań. W piśmie z dnia 26 listopada 2024 r. skarżąca wniosła o potraktowanie jej pism jako wniosku o wznowienie postępowania z uwagi na to, że bez jej winy nie brała udziału w postępowaniu, gdyż, jak wskazała, nikt jej nie informował o postanowieniach, zebraniach, pracach. Uznając, że Skarżąca wnosi o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Kolegium z dnia 3 września 2013 r., bowiem bez swojej winy nie brała udziału w tym postępowaniu Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) jest dopuszczalne jedynie na żądanie strony, wniesione do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej wart. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Z akt sprawy wynika zdaniem Kolegium, że wnioskodawczyni miała pełną możliwość uczestniczenia i czynnie uczestniczyła w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji, postępowaniu odwoławczym oraz postępowaniu sądowym. Składając skutecznie odwołanie i skargę do WSA w Gdańsku wnioskodawczyni nie formułowała zarzutów odnośnie pozbawienia jej udziału w postępowaniu w sprawie. W konsekwencji organ uznał, że podanie wnioskodawczyni z dnia 25 stycznia 2023 r. wraz z uzupełnieniami zostało wniesione po upływie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się ona o decyzji Kolegium z dnia 3 września 2013 r. G. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 4 lutego 2025 r. podkreśliła, że zawsze chodziło jej o uchylenie decyzji Starosty Gdańskiego tak, by mogła odzyskać zabraną jej bezprawnie ziemię, wnosi więc o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Gdańskiego z dnia 6 marca 2013 r. z prawem. Skarżąca zarzuciła, że decyzja o scaleniu została wydana z naruszeniem prawa, narusza jej prawo własności, przez co została skrzywdzona. Skarżąca nie zgodziła się z poglądem Kolegium, że jej podanie z dnia 25 stycznia 2023 r. wraz z uzupełnieniami o wznowienie postępowania zostało wniesione po upływie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o wydaniu decyzji. Po pierwsze bowiem decyzją ostateczną w sprawie był wyrok NSA w Warszawie z dnia 21 lipca 2022 r. Po drugie w wyniku stwierdzenia przez NSA wydania decyzji SKO w Gdańsku z dnia 3 września 2013 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia 6 marca 2013 r. z naruszeniem prawa, decyzje te nie powinny znajdować się w obrocie prawnym. Po trzecie z uwagi na to, że tak się nie stało, w okresie po wydaniu wyroku przez NSA skarżąca dążyła do uchylenia decyzji Starosty, albowiem najwyraźniej żadne postępowanie z urzędu w tej sprawie nie rozpoczęło się, a tym bardziej się nie zakończyło. SKO nie może zarzucać przekroczenia terminu do złożenia wniosku w stosunku do decyzji, która na mocy wyroku NSA nie powinna istnieć. Skarżąca była przeświadczona, że jedyna droga do uchylenia decyzji Starosty Gdańskiego z 2013 to złożenie zażalenia, intencją jej zaś zawsze było uchylenie decyzji i doprowadzenie do przywrócenia jej prawa własności ziemi. Od wydania wyroku przez NSA nie minęło jeszcze 5 lat, zatem okres, na który SKO się powołuje, nie upłynął do dnia dzisiejszego. Skarżąca podkreśliła, że nikt z nią w tej sprawie się nie kontaktował, nie otrzymała żadnych informacji oraz nie otrzymała żadnej rekompensaty za utraconą ziemię. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. W pierwszej kolejności, z uwagi na sposób formułowania przez stronę skarżącą pism, wniosków, zarzutów oraz precyzowania zgłaszanych żądań na różnych etapach postępowania należy poczynić kilka uwag dotyczących określenia żądania strony stanowiącego podstawę wszczęcia postępowania administracyjnego. Obowiązek ustalenia treści żądania strony inicjującej postępowanie administracyjne uregulowany został przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572) – zwanej dalej k.p.a. o charakterze generalnym i wyprowadzany jest z art. 63 § 2 k.p.a. normującego elementy podania, w tym jego żądanie, a więc element wyznaczający normę prawa materialnego lub procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania (art. 61 § 1 k.p.a.). W orzecznictwie przyjmuje się, że określenie żądania jest obowiązkiem strony inicjującej postępowanie. W razie wątpliwości co do jego treści organ obowiązany jest wyjaśnić rzeczywistą wolę strony, tj. ustalić treść żądania. Przy czym tylko strona posiada uprawnienie do określenia swego żądania przez usunięcie wątpliwości, czy też jego doprecyzowanie (por. wyroki NSA z dnia 16 maja 2008 r. II OSK 510/07 i z dnia 26września 2017 r. II OSK 1071/16). W niniejszej sprawie, ponieważ pisma Skarżącej z dnia 25 stycznia 2023 r., 28 lutego 2023 r., 16 czerwca 2023 r. budziły wątpliwości co do zakresu jej żądania, Organ, stosownie do wskazań zawartych w wyroku z dnia 17 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 744/23, pismem z dnia 18 lipca 2024r. zwrócił się do Skarżącej o sprecyzowanie wniosku zawartego w ww. pismach, tj. czy jest to wniosek o wznowienie postępowania czy o stwierdzenie nieważności decyzji. Kolegium jednocześnie wyjaśniło Skarżącej wyczerpująco zarówno przesłanki uznania decyzji za nieważną jak i przesłanki wznowienia postępowania. Wobec braku odpowiedzi Skarżącej, Kolegium pismem z dnia 19 listopada 2024 r,. ponowiło wezwanie o sprecyzowanie przedmiotu żądania. W odpowiedzi pismem z dnia 26 listopada 2024 r. Skarżąca oświadczyła, że wnosi o potraktowanie jej pism jako wniosku o wznowienie postępowania z uwagi na to, że nie brała ona bez swej winy udziału w postępowaniu. Tym samym Skarżąca usunęła wątpliwości co do przedmiotu jej żądania, jakie budziły jej dotychczasowe pisma. O charakterze żądania decyduje strona. Skarżąca została przez organ poinformowana, stosownie do art. 8 § 1 k.p.a., o przesłankach wznowienia postępowania i przesłankach stwierdzenia nieważności decyzji i dokonała wyboru trybu postępowania, w jakim chce dochodzić swoich praw. Wybór ten stał się dla organu i samej strony wiążący w tym znaczeniu, że aktualnie Skarżąca nie może już zarzucać organowi, że zastosował niewłaściwy tryb, skoro był to tryb jednoznacznie przez nią wskazany. Nie można też twierdzić, że Skarżąca została w jakikolwiek sposób wprowadzona w błąd przez Organ, ten bowiem w sposób wystarczający poinformował ją o przysługujących jej procesowych uprawnieniach. Z powyższych rozważań wynika zatem, że Strona w przypadku niekorzystnego rozstrzygnięcia dla niej sprawy, nie może skutecznie podnosić w skardze, że sprawa winna być prowadzona w innym trybie czy też tak formułować zarzuty z których wynika, że to organ winien znaleźć taki tryb postępowania, który zakończy się wydaniem decyzji jakiej oczekuje. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że postępowanie zainicjonowane wnioskiem skarżącej Organ zasadnie prowadził w postępowaniu nadzwyczajnym jakim jest tryb wznowienia postępowania. Skarżąca domagała się wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku z dnia 3 września 2013 r. nr 2197/13 utrzymującą w mocy decyzję Starosty Gdańskiego z dnia 6 marca 2013 r. nr GK-6017-01/2009/2013 zatwierdzającą projekt scalania gruntów wsi D., gmina P., powołując się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Co istotne, zgodnie z art. 147 k.p.a., wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 (...) następuje tylko na żądanie strony. Żądanie takie należy złożyć w ściśle określonym terminie. Zgodnie z art. 148, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). Zgodnie z art. 149 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy; odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 3); na postanowienie to służy zażalenie. W myśl art. 150 § 1 k.p.a. organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w § 1, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy w sprawach wymienionych w art. 149 § 2.; nie dotyczy to jednak przypadków, gdy decyzję w ostatniej instancji wydał minister, a w sprawach należących do zadań jednostek samorządu terytorialnego - samorządowe kolegium odwoławcze (art. 150 § 2 i 3 k.p.a.). W niniejszej sprawie o odmowie wznowienia postępowania orzekł zatem organ właściwy. Pozostaje rozstrzygnąć, czy odmowa wznowienia postępowania miała podstawy prawne. Postanowienie wydane na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. ma charakter formalny. Przesłanki jego wydania sprowadzają się do niedopuszczalności wszczęcia postępowania z powodów podmiotowych lub przedmiotowych. Jedną z takich przesłanek jest złożenie wniosku o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. Z przepisów tych wynika, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 wynosił miesiąc i biegł od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że Skarżąca terminowi temu uchybiła. Pierwsze pismo w sprawie, które można uznać za podanie o wznowienie postępowania, to pismo z dnia 25 stycznia 2023 r. zatytułowane "Zażalenie". Ostateczna zaś decyzja, której owo podanie dotyczy, to decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 3 września 2013 r. nr 2197/13. Skarżąca decyzję tę otrzymała w dniu 11 września 2013 r., co wynika z załączonego do niego zwrotnego potwierdzenia odbioru, i w tej też dacie dowiedziała się nie tylko o jej wydaniu ale też o jej treści. Co więcej, skutecznie wniosła od niej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Niewątpliwie zatem jej podanie z dnia 25 stycznia 2023 r., które doprecyzowała jako podanie o wznowienie postępowania, wniesione zostało po upływie terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a., co uzasadniało wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Skarżąca podnosi, że decyzją ostateczną w sprawie był wyrok NSA z dnia 21 lipca 2022 r. Stanowisko to nie jest prawidłowe. Przepis art. 148 § 1 w zw. z § 2 k.p.a. wiąże termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z momentem dowiedzenia się przez stronę o "decyzji". Przez pojęcie "dowiedzenia się o decyzji" należy rozumieć powzięcie wiedzy o samym fakcie wydania rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający złożenie podania o wznowienie. Chodzi o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji. Czym innym jest natomiast powzięcie informacji o wydaniu decyzji, a czym innym otrzymanie wyroku sądu administracyjnego dokonującego kontroli legalności takiej decyzji. W okolicznościach tej sprawy Skarżąca dowiedziała się o decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 3 września 2013 r., nr 2197/13 z momentem jej otrzymania, a nie z momentem otrzymania wyroku NSA z dnia 21 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 49/21. Końcowo, należy Stronie wyjaśnić, że fakt wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z dnia 21 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 49/21, którym stwierdzono wydanie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 3 września 2013 r., nr 2197/13 oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Gdańskiego z dnia 6 marca 2013 r. GK-6017-01/2009/2013 z naruszeniem prawa, nie obligował Organu do podjęcia jakichkolwiek dodatkowych czynności mających na celu uchylenie czy w inny sposób wyeliminowanie tych decyzji z obrotu prawnego. W ww. wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, z jakich powodów stwierdzenie nieważności ww. decyzji było niedopuszczalne i konieczne było ograniczenie się do stwierdzenia wydania tych decyzji z naruszeniem prawa. Odstąpienie od stwierdzenia nieważności decyzji i ograniczenie się do stwierdzenia wydania jej z naruszeniem prawa oznacza pozostawienie w obrocie prawnym wadliwej decyzji i utrzymanie skutków prawnych, które ta decyzja wywołała. Rozstrzygnięcie to - podobnie jak odmowa stwierdzenia nieważności decyzji - ma charakter deklaratywny, w sferze skonkretyzowanych uprawnień i obowiązków niczego nie zmienia, ale otwiera drogę do dochodzenia odszkodowania w postępowaniu cywilnym. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), oddalił skargę. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 119 pkt 3 ww. ustawy. Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl.