II SA/Gd 215/19

WyrokWSA w Gdańsku2019-05-09

Skład orzekający: Mariola Jaroszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, opierając się na konieczności uwzględnienia przez organ pierwszej instancji wytycznych normy PN-EN 50341-3-22:2010 przy ocenie zagrożenia drzew dla linii elektroenergetycznej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ organ ten nie zebrał wyczerpująco materiału dowodowego. W szczególności nie odniósł się do wytycznych normy PN-EN 50341-3-22:2010, które mogą stanowić pomocnicze źródło wiedzy technicznej przy ocenie zagrożenia drzew dla linii elektroenergetycznej, co jest kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody.
Stan faktyczny
Spółka wniosła o zezwolenie na usunięcie drzew w pasie technologicznym linii 110 kV, wskazując na zagrożenie dla prawidłowego funkcjonowania linii. Wójt Gminy odmówił wydania zezwolenia, uznając, że drzewa nie kolidują z linią. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność uwzględnienia normy PN-EN 50341-3-22:2010. Właściciel działki, Z. B., wniósł sprzeciw od decyzji Kolegium, kwestionując potrzebę uwzględnienia normy i twierdząc, że organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił brak zagrożenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił sprzeciw.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2019 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 grudnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew oddala sprzeciw. Z. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej jako Kolegium) z dnia 14 grudnia 2018 r., którą uchylono decyzję Wójta Gminy (dalej jako Wójt Gminy) z dnia 31 października 2018 r., i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja podjęta została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia 27 lipca 2018 r. A. (dalej jako Spółka) na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2018 r., poz. 1614 ze zm.), dalej jako "ustawa o ochronie przyrody", wniosła o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew rosnących w pasie technologicznym linii 110 kV na działce nr [..], obręb K. wskazując, że drzewa te są zagrożeniem dla prawidłowego funkcjonowania linii elektroenergetycznej. Spółka, jako właściciel urządzeń elektroenergetycznych, jest zobowiązana do utrzymywania zdolności tych urządzeń, instalacji i sieci dla realizacji zaopatrzenia odbiorców w energię, w sposób ciągły przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych. W tym zakresie wnioskodawca wskazał, że zgodnie z normą PN-EN 50341-3-22:2010, szerokość pasa wycinki podstawowej S w świetle koron drzew na trasie przedmiotowej linii wynosi 16,1 m. W ocenie Spółki, usunięcie drzew pozwoli na uniknięcie przerw w dostawach energii elektrycznej i ograniczy zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. W toku postępowania wszczętego w przedmiotowej sprawie Wójt Gminy w dniu 24 września 2018 r. przeprowadził oględziny działki nr [..], podczas których właściciel nieruchomości – Z. B. wyraził sprzeciw wobec wycinki drzew, dopuszczając ze swojej strony jedynie wykonywanie cięć korygujących. Decyzją z dnia 31 października 2018 r. Wójt Gminy odmówił wydania zezwolenia na usunięcie 14 sztuk drzew gatunków wskazanych we wniosku. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na podstawie przeprowadzonych oględzin ustalono, iż żadne z drzew wnioskowanych do wycinki nie wchodzi w kolizję z liniami energetycznymi. Ich odległość od linii zapewnia prawidłową pracę sieci, w związku z czym nie można potwierdzić, aby drzewa te powodowały uszkodzenia linii, czy też jej awarie. Brak jest zatem podstaw do wydania wnioskowanego zezwolenia. W ocenie organu pierwszej instancji w celu dalszego bezpiecznego i niezakłóconego funkcjonowania linii zasadnym jest wykonywanie cięć korygujących korony drzew, aby nie dochodziło do styku gałęzi z linią. Na skutek odwołania wniesionego przez Spółkę, Kolegium decyzją z dnia 14 grudnia 2018 r., działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej jako k.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na przepisy stanowiące podstawę prawną wydanej decyzji, tj. art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody i wyjaśnił, że w tego typu postępowaniu rolą organu administracji jest precyzyjne ustalenie zagrożenia dla danej linii napowietrznej oraz sposobów uniknięcia zagrożenia i wybór sposobu optymalnego w okolicznościach sprawy, przy uwzględnieniu zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. W ocenie Kolegium rozpoznając niniejszą sprawę Wójt Gminy przekroczył granice uznania administracyjnego. Wprawdzie w sprawie bezsporne jest, że korony drzew znajdujących się w pasie technologicznym odcinka sieci nie stykają się z przewodami napowietrznej linii elektroenergetycznej, niemniej jednak organ nie odniósł się do treści wytycznych normy PN-EN 50341-3-22:2010, ani do relacji i wpływu tych wytycznych (norm) względem obowiązujących przepisów prawa, a przy tym nie wskazał powodów, dla których odmówił wiarygodności ww. dowodowi. W treści uzasadnienia decyzji brak jest więc ustosunkowania się do wniosków dowodowych zgłoszonych przez stronę i do samego żądania strony w tym zakresie. W konsekwencji, ponownie prowadząc sprawę Wójt Gminy zobowiązany będzie ponownie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i dowodowe z uwzględnieniem dowodu z treści wytycznych ww. normy oraz do ustalenia relacji i wpływu tych wytycznych (norm) względem obowiązujących przepisów prawa. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ winien zaś szczegółowo wyjaśnić motywy swojego działania, w szczególności w zakresie tego, w jakim stopniu istniejące zadrzewienie stwarza zagrożenie dla pracy linii energetycznej. Sprzeciw od powyższej decyzji wniósł Z. B., właściciel działki nr [..], domagając się jej uchylenia. W ocenie strony nie sposób wydać decyzję kasacyjną w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził dowód z oględzin na okoliczność zagrażania przez drzewa istniejącej linii elektroenergetycznej. Wskazany bowiem przez Kolegium dowód z dokumentu nie posiada w sobie oceny w zakresie ww. zagrożenia, zatem jego nieprzeprowadzenie nie może stanowić naruszenia zasad postępowania dowodowego i nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Tym bardziej, że – jak podkreślił sam organ odwoławczy – wytyczne normy PN-EN 50341-3-22:2010 nie są wiążące prawnie. Skarżący zauważył, że na gruncie ustawy o ochronie przyrody zasadność wydania zezwolenia na wycięcie drzew wynika z zastanego na terenie działki stanu zagrożenia, stwierdzonego w trybie oględzin, a nie z wytycznych ww. normy. W ocenie wnoszącego sprzeciw, organ pierwszej instancji nie przekroczył granic uznania, bowiem w ramach tego uznania powinien kierować się ochroną dobra przyrody jakim są drzewa, nie zaś potrzebą minimalizacji działań właściciela urządzeń energetycznych. Co więcej, w uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że związane z drzewami zagrożenia dla linii mają być odpowiednio w czasie usuwane w drodze przycięć. W odpowiedzi na sprzeciw Kolegium wniosło o jego oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. W uzasadnieniu organ wskazał, że normy mogą stanowić źródło wiedzy technicznej, a więc mogą stanowić wytyczne w zakresie oceny wniosku o zezwolenie na wycięcie drzew. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że w decyzji kasatoryjnej nie przesądził kierunku rozstrzygnięcia sprawy, lecz jedynie zaznaczył konieczność odniesienia się do kwestii podniesionych przez stronę w zakresie stosowania norm technicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Na mocy ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017 r., poz. 935), od dnia 1 czerwca 2017 r. do systemu prawnego wprowadzono nowy środek, który strony mogą wnosić do sądu administracyjnego, tj. sprzeciw od decyzji kasatoryjnej. Zgodnie z wolą ustawodawcy instytucja sprzeciwu służy skontrolowaniu, czy decyzja organu drugiej instancji, która winna być wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, została wydana prawidłowo i oparta na jednej z podstaw wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a. Wprowadzony do ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., art. 64e przewiduje, że rozpoznając sprzeciw od tego typu decyzji sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek określonych w art. 138 § 2 k.p.a. Sąd nie bada więc kwestii związanych z innymi zagadnieniami natury pozaprocesowej, łączących się z oceną legalności wydanego w postępowaniu administracyjnym aktu, tj. nie weryfikuje prawidłowości wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego, w ramach których organ odwoławczy dostrzegł potrzebę wydania decyzji kasatoryjnej. Sąd ocenia jedynie, czy organ orzekający kasacyjnie miał podstawy do przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a zatem czy właściwie ocenił zakres okoliczności, co do których konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, a także faktyczną i prawną możliwość dokonania tego przez organ odwoławczy, z uwzględnieniem art. 136 k.p.a. (zob. m.in. uzasadnienie projektu ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. Druk sejmowy nr 1183, dostępne pod adresem http://www.sejm.gov.pl). Na podstawie art. 151a p.p.s.a. sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla tę decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (§ 1). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (§ 2). Oceniając przyczyny wydania zaskarżonej sprzeciwem decyzji kasacyjnej sąd zaaprobował stanowisko, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ drugiej instancji powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Oznacza to, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasatoryjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem norm prawa procesowego, a więc gdy kontrolowany organ w istocie nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Przy czym kasatoryjne rozstrzygnięcie może zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. Natomiast konieczność uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przez przeprowadzenie określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego. Jak wynika z uzasadnienia kontrolowanej decyzji kasacyjnej, w ocenie Kolegium Wójt Gminy odmawiając wydania zezwolenia na usunięcie drzew w trybie art. 83 ustawy o ochronie przyrody nie ustalił należycie stanu faktycznego, tj. nie zbadał kwestii zagrożenia, jakie stwarzają drzewa i w tym zakresie nie odniósł się do dowodów wskazywanych przez wnioskodawcę. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynikało, że przez działkę nr [..] przebiega linia elektroenergetyczna 110 kV i w pasie technicznym tej linii znajdują się drzewa posadowione na działce. Na podstawie przeprowadzonych oględzin organ pierwszej instancji stwierdził, że korony drzew nie stykają się z przedmiotową linią, wobec czego nie stanowią dla niej zagrożenia. Tymczasem wnioskodawca wskazywał na konieczność uwzględnienia w tym zakresie wytycznych wynikających z normy PN-EN 50341-3-22:2010, zgodnie z którą niezbędna szerokość pasa została ustalona jako 16,1 m. Jak wynika z treści decyzji, materialnoprawną podstawą orzekania organów był przepis art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, który przewiduje, że usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025 i 1104), zwanej dalej "Kodeksem cywilnym", tj. urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz innych urządzeń podobnych - jeżeli drzewo lub krzew zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń. Z treści przywołanego przepisu wynika więc, że zasadniczą przesłanką wydania właścicielowi ww. urządzeń przesyłowych zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów rosnących na danej nieruchomości, jest stwierdzenie, że rośliny te stwarzają zagrożenie dla prawidłowego działania wspomnianych urządzeń. Rozstrzygnięcie tego rodzaju sprawy administracyjnej wymaga zatem od organów poczynienia niebudzących wątpliwości wyjaśnień, czy zachodzi określone w art. 83 ustawie zagrożenie dla funkcjonowania urządzeń przesyłowych. Jednocześnie przepisy ustawy nie wskazują, w jaki sposób i za pomocą jakich dowodów organ ma dokonać ustaleń w tym zakresie. Wskazać jednak trzeba, że zgodnie z zasadą postępowania administracyjnego określoną w art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Przy czym konstrukcja postępowania dowodowego przed organami administracji wskazuje, że dowody służące rozstrzygnięciu sprawy mogą być pozyskiwane przez organ nie tylko na skutek jego własnych działań, lecz także dzięki aktywności stron postępowania, a żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 k.p.a.). Jednocześnie, organ prowadzący postępowanie administracyjne winien działać tak, aby uczynić zadość obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy sąd uznał, że organ odwoławczy zasadnie ocenił, iż postępowanie wyjaśniające i dowodowe prowadzone przez Wójta Gminy naruszało przepisy prawa, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Jak bowiem wskazano, kluczową kwestią podlegającą wyjaśnieniu w przedmiotowym postępowaniu dotyczącym wydania zezwolenia na wycięcie drzew w trybie art. 83 ustawy o ochronie przyrody, był stan zagrożenia jaki stwarzają znajdujące się na działce drzewa na linię energetyczną przechodzącą nad tą nieruchomością. W tym celu organ wprawdzie przeprowadził dowód w postaci oględzin, podczas których ustalono, że korony drzew nie dotykają linii, lecz na jego podstawie błędnie uznano, iż dowód ten jest wystarczający do stwierdzenia braku zagrożenia uzasadniającego uwzględnienie wniosku Spółki. Należy bowiem uwzględnić, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z linią elektroenergetyczną, stanowiącą element sieci energetycznej służącej do przesyłania i dystrybucji energii. Jak wynika z przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2019 r., poz. 755 ze zm.), dalej jako prawo energetyczne, przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw lub energii, magazynowaniem energii lub paliw gazowych, w tym skroplonego gazu ziemnego, skraplaniem gazu ziemnego lub regazyfikacją skroplonego gazu ziemnego jest obowiązane utrzymywać zdolność urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w te paliwa lub energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych (art. 4 ust. 1 Prawa energetycznego). Zgodnie zaś z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa energetycznego projektowanie, produkcja, import, budowa oraz eksploatacja urządzeń, instalacji i sieci powinny zapewniać racjonalne i oszczędne zużycie paliw lub energii przy zachowaniu zgodności z wymaganiami odrębnych przepisów, a w szczególności przepisów: prawa budowlanego, o ochronie przeciwporażeniowej, o ochronie przeciwpożarowej, o dozorze technicznym, o ochronie dóbr kultury, o muzeach, Polskich Norm wprowadzonych do obowiązkowego stosowania lub innych przepisów wynikających z technologii wytwarzania energii i rodzaju stosowanego paliwa. Powyższe obowiązki nałożone na przedsiębiorstwo energetyczne mają charakter publicznoprawny, w tym znaczeniu, że zostały nałożone w interesie publicznym, a ich prawidłowe wypełnianie umożliwia sprawne funkcjonowanie całej gospodarki (zob. M. Czarnecka, T. Ogłódek "Prawo energetyczne. Komentarz", Warszawa 2012, str. 37-38; wyrok NSA z dnia 5 września 2017 r., sygn. akt II OSK 3055/15, LEX nr 2360851). Ze względu na szczególny charakter i znaczenie energii dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a także dla bezpieczeństwa państwa, nieutrzymywanie w prawidłowym stanie tych obiektów, instalacji i urządzeń zagrożone jest karą pieniężną, której podlega ten, kto nie utrzymuje w należytym stanie technicznym obiektów, instalacji i urządzeń (art. 56 ust. 1 pkt 10 Prawa energetycznego). W powyższych regulacjach nałożono zatem na przedsiębiorstwo energetyczne obowiązek spełnienia szeregu kryteriów wskazanych w innych ustawach, celem zapewnienia wymogów w zakresie niezawodności współdziałania z siecią, bezpieczeństwa obsługi i otoczenia (art. 51 pkt 2 ww. ustawy). Urządzenia, instalacje i sieci muszą spełniać także wymogi stawiane przez Prawo ochrony środowiska. Dlatego też w celu zapewnienia efektywnego i bezpiecznego wykonywania przez przedsiębiorstwo energetyczne uprawnień w ramach wykonywania działalności, polegającej na dystrybucji i przesyle energii elektrycznej, a w szczególności: eksploatacji, konserwacji, usuwania awarii, remontów, modernizacji, przebudowy, odbudowy lub wymiany, pod liniami napowietrznymi ustala się pasy technologiczne. Pas technologiczny powinien być określony przez właściciela sieci, a dokumentem, który to ustala, jest Instrukcja Ruchu i Eksploatacji Sieci Przesyłowej czy Dystrybucyjnej. Powierzchnia pasa zależy od parametrów sieci przesyłowych i dystrybucyjnych oraz przeznaczenia terenu ("Wyznaczanie stref ochronnych w pobliżu linii elektroenergetycznych 110 kW", Opracowanie Instytutu Energetyki, Warszawa 1992). Pas technologiczny należy więc rozumieć jako powierzchnię części nieruchomości niezbędną dla efektywnego wykonywania przez przedsiębiorcę uprawnień w ramach służebności przesyłu w szczególności: eksploatacji, konserwacji, usuwania awarii, remontu, modernizacji, przebudowy, odbudowy lub wymiany urządzeń. W konsekwencji oczywistym jest, że w pasie tym nie powinny znajdować się obiekty, które mogą utrudniać bądź uniemożliwiać zarówno działanie linii energetycznej, jak również wpływać na wykonywanie przez przedsiębiorstwo czynności naprawczych. Kwestie związane z szerokością ww. pasa pozostawione zostały przedsiębiorstwu energetycznemu, które dostosowuje ten parametr do rzeczywistych potrzeb danego odcinka linii. Jednocześnie nie budzi wątpliwości, że ze względu na specjalistyczny charakter urządzeń przesyłowych, przedsiębiorstwa mogą w tym zakresie posługiwać się pewnymi ujednoliconymi wytycznymi branżowymi, które przy uwzględnieniu technicznych uwarunkowań urządzeń pozwolą określić takie szerokości pasa technologicznego, które zapewnią skuteczną realizację zadań urządzeń przesyłowych. Takie wytyczne znajdują się zaś m.in. w powołanej przez Spółkę Polskiej Normie. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, Polskie Normy nie mają charakteru normatywnego, co wynika z celów i zasad, dla których utworzono ten zbiór, jak również z unormowań prawnych, zawartych w art. 2 pkt 3, art. 4 i art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji. W powołanych przepisach stwierdza się jednak, że pod pojęciem normy rozumie się dokument przyjęty w drodze konsensusu i zatwierdzony przez upoważnioną jednostkę, ustalający - do powszechnego i wielokrotnego stosowania - zasady, wytyczne lub charakterystyki odnoszące się do różnych rodzajów działalności lub ich wyników i zmierzających do uzyskania optymalnego stopnia uporządkowania w określonym zakresie. Wprawdzie więc obecnie, od 1 stycznia 2003 r., stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne, a zatem w obrocie prawnym nie ma Norm wprowadzonych do obowiązkowego stosowania, to fakt ten w ocenie Sądu nie oznacza, iż przedsiębiorstwa przesyłowe nie mogą uwzględniać wynikających z nich wytycznych w swoich działaniach. Normy te zawierają bowiem aktualny stan wiedzy oraz poziom techniki w danej dziedzinie i służą ujednoliceniu tego poziomu, a w konsekwencji wpływają na usprawnienie świadczenia określonych usług i ich bezpieczeństwa technicznego. Ich stosowanie przez przedsiębiorstwo przesyłowe, choć dobrowolne, niewątpliwie ma pozytywny wpływ na wykonywaną przez nie działalność publiczną służącej zapewnieniu podstawowych potrzeb społecznych. To zaś zdaniem Sądu uzasadnia twierdzenie, że Polskie Normy mogą służyć organom administracji jako środek pomocniczy przy wyjaśnianiu kwestii technicznych, które pojawiły się w prowadzonym przez nie postępowaniu. W świetle tych wywodów, zdaniem Sądu, w sytuacji gdy mamy do czynienia z urządzeniami przesyłowymi, w odniesieniu do kwestii zagrożenia wywołanego obecnością drzew w pasie technologicznym linii energetycznej, nie może wystarczać prosta ocena, czy drzewa dotykają linii, czy też nie. Należy bowiem badać nie tylko fakt, czy drzewa mają bezpośredni kontakt z linią, lecz również uwzględniać wpływ jaki wywołuje ich obecność na urządzenia przesyłowe. Jak to już wyjaśniono, urządzenia przesyłowe są urządzeniami specjalistycznymi, mającymi duże znaczenie dla całego systemu dostarczania energii, a więc stan zagrożenia, o którym mowa w art. 83 ustawy o ochronie przyrody, winien być rozpatrywany w odniesieniu do specyfiki obiektu i jego uwarunkowań technicznych, takich jak konieczność ustanowienia pasa technologicznego. Jako, że w tej materii organy administracji nie posiadają odpowiedniej wiedzy technicznej, pomocne mogą być wytyczne branżowe, którymi kieruje się przedsiębiorstwo energetyczne przy budowie i eksploatacji urządzeń sieci energetycznej. W tej sytuacji szczególnego znaczenia nabiera więc zasada wynikająca z art. 78 § 1 k.p.a., zwłaszcza że sama strona wskazuje na istnienie środków dowodowych, które mogą posłużyć do poczynienia prawidłowych ustaleń w sprawie i wyjaśnić kwestie ważne dla jej rozstrzygnięcia. Rację ma więc Kolegium wskazując, że w sytuacji, gdy istnieją pewne branżowe wytyczne, które wprawdzie nie mają prawnie wiążącego charakteru, lecz którymi kieruje się przedsiębiorstwo przesyłowe w swoich działaniach, i które dotyczą kwestii (szerokość pasa technologicznego) mogących pomóc ustalić kluczowe dla sprawy okoliczności (stan zagrożenia związany z drzewami znajdującymi się na działce), to organ pierwszej instancji powinien odnieść się do takiego dowodu, a jego przeprowadzenie i wyniki analizy, bądź też odmowa uwzględnienia – muszą znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji. Uchybień tego rodzaju nie mógł przy tym uzupełnić organ odwoławczy w trybie art. 136 k.p.a., albowiem do uznania, że zrealizowana została zasada dwuinstancyjności, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch różnych organów. Konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Każda sprawa winna być nie tylko rozstrzygnięta, ale przede wszystkim rozpoznana przez dwa organy administracji różnych stopni, w związku z tym każdy organ z osobna powinien zbadać i ocenić cały zebrany materiał dowodowy, który powinien być kompletny. W sytuacji, gdy materiał dowodowy nie został wyczerpująco zebrany, poczynienie przez Kolegium ustaleń w zakresie kluczowej dla rozstrzygnięcia danej sprawy kwestii, tj. stanu zagrożenia w funkcjonowaniu urządzenia przesyłowego, na podstawie dowodów, których nie przeprowadził organ pierwszej instancji, skutkowałoby naruszeniem zakresu postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 136 k.p.a. i zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.). Reasumując w ocenie orzekającego sądu Kolegium prawidłowo uznało, że organ pierwszej instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.), naruszając zasadę prawdy obiektywnej poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i dokonania jego oceny w kontekście przepisów prawa materialnego znajdujących zastosowanie w sprawie. Organ nie uwzględnił bowiem materiału dowodowego, który może posłużyć do wyjaśnienia istotnych dla sprawy kwestii, to zaś oznacza, że stan faktyczny sprawy nie został ustalony prawidłowo. W konsekwencji też uzasadnienie decyzji Wójta Gminy nie spełniało wymagań nałożonych przez ustawodawcę w art. 107 § 3 k.p.a., albowiem nie zawiera ono oceny stanu faktycznego w kontekście całego materiału dowodowego, ani ustosunkowania się do istotnych dowodów zawnioskowanych przez stronę. Tego rodzaju uchybienia uzasadniały natomiast wydanie w niniejszej sprawie decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Prawidłowo też, w kontekście oceny dokonanej przez Kolegium, w zaskarżonej decyzji wskazano, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (art. 138 § 2 zdanie drugie k.p.a.). Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a., sprzeciw oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło