II SA/Gd 216/12

WyrokWSA w Gdańsku2012-10-17

Skład orzekający: Wanda Antończyk, Katarzyna Krzysztofowicz, Krzysztof Ziółkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie legalizacji obiektu budowlanego, jeśli sprawa ta została już prawomocnie rozstrzygnięta decyzją o rozbiórce?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie legalizacji obiektu budowlanego, jeśli sprawa ta została już prawomocnie rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną, co stanowi przesłankę do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 KPA. Ponowne postępowanie w tej samej sprawie byłoby obarczone wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 KPA.
Stan faktyczny
Skarżący Z. K. złożył wniosek o zalegalizowanie domu z wiatą, który został samowolnie wybudowany w 2000 r. Wcześniejsze postępowanie w tej sprawie zakończyło się prawomocną decyzją nakazującą rozbiórkę obiektu. Organy administracji odmówiły wszczęcia nowego postępowania, uznając, że sprawa została już rozstrzygnięta. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, argumentując, że posiada decyzję o warunkach zabudowy i że jego wniosek dotyczy innej sytuacji faktycznej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Maria Flisikowska, po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 17 października 2012 r. sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie obiektu budowlanego oddala skargę. Postanowieniem z dnia 16 marca 2012r. nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 lutego 2012r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku skarżącego Z. K. z dnia 4 stycznia 2012r. Postanowienie z dnia 16 marca 2012r. zostało wydane w następujących okolicznościach sprawy: Pismem z dnia 4 stycznia 2012r. skierowanym do Starosty Powiatowego Z. K. zwrócił się z prośbą o zalegalizowane domu z wiatą położonych w Ż. [...], przy ul. G., oświadczając, że zarazem chciałby dobrowolnie poddać się karze nałożonej przez Starostwo. W wykonaniu wezwania organu z dnia 25 stycznia 2012r. i w uzupełnieniu wniosku, pismem z dnia 25 stycznia 2012r. skarżący podał, że inwestycja, której dotyczy pismo dotyczy działek nr [...] i [...] położonych w Ż. przy ul. G. [...]. Pisma zgodnie z właściwością zostały przekazane organowi nadzoru budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 16 lutego 2012r. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku Z. K. z dnia 4 stycznia 2012r. w przedmiocie budynku rekreacji indywidualnej wraz z dobudowaną wiatą na terenie działek nr [...] w Ż. (przed podziałem działki nr [...]). Jako podstawę prawną powołano art. 61a §1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 83 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane(Dz. U. z 2010r., nr 243, poz. 1623 ze zm.). Organ I instancji ustalił, że na wniosek skarżącego w czerwcu 2008r wszczął postępowanie w sprawie obiektu budowlanego usytuowanego na terenie działki nr [...] w Ż. W trakcie postępowania ustalono, że obiekt wybudowany został samowolnie w 2000r. W tej sytuacji postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2008r. nałożono na skarżącego, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, obowiązek przedłożenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz w przypadku uzyskania takiej decyzji wykonanie 4 egzemplarzy projektu budowlanego budynku rekreacji indywidualnej z dobudowaną wiatą. Wobec niewykonania obowiązku decyzją z dnia 22 lipca 2009r. nakazano inwestorowi rozbiórkę obiektu. Organ II instancji decyzją z dnia 6 listopada 2009r. utrzymał w mocy ww. decyzję. Wyrokiem z dnia 11 marca 2010r. sygn. akt II SA/Gd 778/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Z. K. na decyzję z dnia 6 listopada 2009r. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku tut. Sądu (wyrok z dnia 25 listopada 2011r. sygn. akt II OSK 1604/10) Organ I instancji ustalił, że obiekt budowlany, którego dotyczy złożony wniosek z dnia 4 stycznia 2012r. jest tym samym obiektem, w stosunku do którego toczyło się opisane postępowanie administracyjne. Organ I instancji wskazał, że w trakcie prowadzonego postępowania jednoznacznie ustalono, że budynek rekreacji indywidualnej wraz z dobudowaną wiatą na terenie działek nr [...] w Ż. został wybudowany samowolnie w 2000r., przy czym wydanie decyzji rozbiórkowej nastąpiło po podjęciu czynności umożliwiających legalizację samowoli budowlanej i w związku z niewykonaniem przez inwestora nałożonych obowiązków. Obecnie decyzja rozbiórkowa jest prawomocna i podlega wykonaniu. Wskazano, że prawidłowość rozstrzygnięcia o rozbiórce została potwierdzona wyrokami WSA w Gdańsku i wyrokiem NSA. Powołując się na powyższe organ wskazał, że ponowne prowadzenie postępowania w sprawie legalizacji tego obiektu byłoby drugim rozstrzygnięciem w tej samej sprawie, co skutkowałoby wadą tego rozstrzygnięcia określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Organ przytoczył treść przepisu art. 61a § 1 kpa, który stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z. K. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie (w piśmie zatytułowanym prośba), wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy zabudowy w Ż., przy ul. G. [...] oraz podnosząc, że dobrowolnie poddaje się karze oraz że czuje się pokrzywdzony i oczekuje pozytywnego rozpatrzenia swojej prośby. Nadto wskazał, że do Wydziału Budownictwa w G. złożył 3 komplety projektu domku w 2009r. oraz decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia 13 sierpnia 2009r. wydaną przez Burmistrza Gminy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 16 marca 2012r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia 16 lutego 20102r. W uzasadnieniu wskazano, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 22 lipca 2009r. nakazał Z. K. rozbiórkę samowolnie wybudowanego w 2000r. budynku rekreacji indywidualnej o konstrukcji murowanej i powierzchni zabudowy wynoszącej 45,4m² posadowionego na terenie działki nr [...] w Ż. wraz z dobudowaną wiatą o konstrukcji drewnianej i powierzchni zabudowy wynoszącej 25m² usyt. na terenie działki nr [...] w Ż. Wskazano, że nie zostały uwzględnione odwołanie skarżącego do organu administracji II instancji oraz jego skargi do WSA w Gdańsku (wyrok z dnia 11 marca 2010r. sygn. akt II SA/Gd 778/09) i NSA w Warszawie (wyrok z dnia 25 listopada 2011r. sygn. akt II OSK 1604/10). W konsekwencji powyższego określony w decyzji obowiązek rozbiórki stał się prawomocny i podlega wykonaniu. Organ odwoławczy podał, że w myśl przepisu art. 156 § 1 pkt 3 KPA organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Zgodnie natomiast z art. 61a § 1 kpa, gdy żądanie strony, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Nie jest więc możliwe wszczęcie po raz kolejny postępowania w sprawie wybudowania przedmiotowego budynku wraz z wiatą oraz podjęcie działań w celu jego zalegalizowania. Organ II instancji wskazał, że z akt sprawy wynika, że organ nadzoru już raz umożliwił skarżącemu skorzystanie z procedury legalizacji budynku i wiaty, nakładając postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2008r. na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, obowiązek przedstawienia w terminie do 30 stycznia 2009r. dokumentów w postaci ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, czterech egzemplarzy projektu budowlanego oraz oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z uwagi na nieprzedłożenie dokumentów wymienionych w postanowieniu organ nadzoru w myśl przepisu art. 48 ust. 1 i ust. 4 Prawa budowlanego był zobligowany do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku wraz z wiatą. Przepisy ustawy Prawo budowlane nie przewidują możliwości ponownego wszczęcia procedury legalizacyjnej, natomiast kolejna decyzja administracyjna w sprawie przedmiotowego budynku i wiaty byłaby – w myśl przepisu art. 156 § 1 pkt 3 kpa dotknięta wadą nieważności. Wskazano, że zakończenie postępowania administracyjnego w sprawie ww. budynku ostateczną i prawomocną decyzją administracyjną jest niewątpliwie inną z uzasadnionych przyczyn, która zgodnie z art. 61a § 1 kpa, uniemożliwia (ponowne) wszczęcie postępowania w sprawie tego budynku wraz z wiatą Z. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o uchylenie obu postanowień odmawiających wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że nigdy nie było jego zamiarem budowanie czegokolwiek bez pozwolenia i takie uzyskał w 1999r. a następnie w 2008r zgłosił sprawę przekwalifikowania domku gospodarczego do Urzędu Gminy. Obecnie posiada decyzję o warunkach zabudowy, której brak był podstawą wydania wyroku przez Sąd Administracyjny w Gdańsku, mimo to władze budowlane nie podejmują żadnej decyzji aby sprawę zakończyć pozytywnie dla skarżącego. Skarżący wskazał, że warunki te nie były potrzebne w czasie gdy skarżący rozpoczął budowę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując się na dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej jako P.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Pojęcie w granicach sprawy oznacza sprawę, w której został wydany zaskarżony akt. Rozstrzyganie w granicach sprawy, zgodnie z powołanym przepisem oznacza sprawę administracyjną w odniesieniu, do której została wydana decyzja (postanowienie). Powyższe oznacza, że przedmiotem niniejszego postępowania jest kontrola postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 marca 2012r., utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dnia 16 lutego 2012r., którym odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie zalegalizowania budynku rekreacji indywidualnej wraz z dobudowaną wiatą na terenie działek nr [...] (przed podziałem działki nr [...]) w Ż. Podstawę prawną powyższego rozstrzygnięcia stanowił art. 61a § 1 kpa. Zgodnie z tym przepisem, gdy żądanie o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na marginesie jedynie wskazać należy, że przedmiotem niniejszego postępowania nie jest zabudowa nieruchomości skarżącego w oparciu o uzyskaną decyzję o warunkach zabudowy. Skoro skarżący uzyskał taką decyzję to może ubiegać się, przy spełnieniu wszystkich warunków określonych w Prawie budowlanym, o uzyskanie pozwolenia na budowę. Jednakże kwestia ta nie jest przedmiotem rozpoznawanej sprawy. W rozpatrywanej sprawie organy uznały, że żądanie skarżącego zawarte w jego wniosku z dnia 4 stycznia 2012r., uzupełnionego pismami z dnia 25 stycznia 2012r. i 27 stycznia 2012r., dotyczy sprawy, która została już ostatecznie i prawomocnie rozstrzygnięta decyzją z dnia 22 lipca 2009r. Wniosek skarżącego dotyczył bowiem kwestii legalności "domu z wiatą w Ż., ul. G. [...], działki nr [...]. Skarżący wskazywał, że sprawa jest znana od 2007r., kiedy zgłosił wniosek o przekwalifikowanie i od tego czasu nic się nie zmieniło, jedynie posiada zezwolenie na przebudowę rury gazowej oraz na przebudowę linii średniego zasięgu. W piśmie z dnia 27 stycznia 2012r. skarżący ponownie podał, że w 2007r wystosował pismo w sprawie zalegalizowania domku z wiatą. Wiata jest dostawiona z desek a dach pokryty płytą falowaną, jako ochrona przed wiatrami i śniegiem i można ją w każdej chwili rozebrać. Organy uznały, że wniosek skarżącego z dnia 4 stycznia 2012r. dotyczy tych samych obiektów, zlokalizowanych na przedmiotowej nieruchomości, które były już przedmiotem rozstrzygnięcia. Stanowisko to Sąd uznał za prawidłowe. Organy nadzoru budowlanego orzekły co do istoty sprawy w odniesieniu do wybudowanych na działkach nr [...] budynku rekreacji indywidualnej oraz dobudowanej do niego wiaty o konstrukcji drewnianej na działce nr [...]. Powoływaną decyzją z dnia 22 lipca 2009r., która jest ostateczna i prawomocna, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał skarżącemu rozbiórkę samowolnie wybudowanego w 2000r. budynku rekreacji indywidualnej o konstrukcji murowanej i powierzchni zabudowy 45,4m², posadowionego na terenie działki nr [...] w Ż. wraz z dobudowana wiatą o konstrukcji drewnianej i powierzchni zabudowy 25m² usytuowanej na terenie działki nr [...]. w Ż. W trakcie postępowania legalizacyjnego skarżący nie przedłożył decyzji o warunkach zabudowy zgodnie z postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2008r. Termin przedłożenia tej decyzji ustalono na dzień 30 stycznia 2009r. Wprawdzie nieprzedłużenie terminu przedłożenia tej decyzji przez organ naruszyło prawo jak to wskazano w rozstrzygnięciach Sądu, ale nie miało to wpływu na rozstrzygnięcie istoty sprawy, gdyż skarżący o taką decyzję nie wystąpił i nie przedłożył jej do dnia wydania decyzji przez organ II instancji, tj. do dnia 6 listopada 2009r Skarżący w swoim wniosku i obszernych wyjaśnieniach podkreślał, że stan faktyczny na nieruchomościach nie zmienił się od czasu wydania ww. decyzji, przy czym skarżący wskazywał, że wiatę, której dotyczyła decyzja może rozebrać tym bardziej, że po wielu latach nie przedstawia już ona żadnej wartości. Żądanie skarżącego odnosi się do obiektów, które były już przedmiotem rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego. Sprawa legalności wybudowania na działkach nr [...] obiektów została już ostatecznie i prawomocnie rozstrzygnięta. Zachodzi więc tożsamość wniosku skarżącego z przedmiotem sprawy zakończonej decyzją z dnia 22 lipca 2007r. Jedyną zmianą w stosunku do pierwotnie prowadzonego postępowania i wydanych rozstrzygnięć jest zmiana oznaczenia - numerów działek, na których usytuowane są obiekty opisane w decyzji z dnia 22 lipca 2009r. Ze złożonej do akt sprawy mapy z projektem podziału nieruchomości wynika, że dotychczasowa działka nr [...] obejmuje działki nr [....] oraz dotychczasowa działka nr [....] obejmuje działki nr [...]. Na rozprawie przed sądem administracyjnym skarżący oświadczył, że jego pismo z dnia 4 stycznia 2012r. dotyczy budynków usytuowanych na działkach nr [...] (k-72). W decyzji z dnia 16 lutego 2012r. organ I instancji prawidłowo oznaczył działki według ich nowej numeracji, tj. [...]. Wprawdzie przed podziałem działki były to działki nr [...], a nie jak to podano w decyzji działki nr [....], to powyższe nie ma wpływu na rozstrzygniecie sprawy, albowiem ostatecznie w sentencji decyzji w sposób prawidłowy oznaczono aktualne numery działek oraz obiekty na nich usytuowane. Jak to prawidłowo ustaliły organy nadzoru budowlanego przepisy ustawy Prawo budowlane nie przewidują możliwości ponownego wszczęcia postępowania w sprawie legalizacji obiektów wybudowanych bez pozwolenia na budowę. Tym samym ponowne rozpoznanie wniosku skarżącego o ich legalizację nie jest dopuszczalne. Wskazać również należy, że niedopuszczalnym w przedmiotowym postępowaniu jest badanie zasadności wydania decyzji o rozbiórce z dnia 22 lipca 2009r. Decyzja ta jest bowiem ostateczna i winna być przez skarżącego wykonana. Nadto wskazać należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego, co zostało ustalone w trakcie postępowania zakończonego decyzją z dnia 22 lipca 2009r. opisane w tej decyzji obiekty zostały wybudowane samowolnie, tzn. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Wcześniejsze powoływane zgłoszenie z 1999r. nie dotyczyło obiektów opisanych w decyzji. Nadto w sposób jednoznaczny skarżący został zobowiązany do złożenia decyzji o warunkach zabudowy już w postanowieniu z dnia 20 sierpnia 2008r. i o takie warunki wówczas nie wystąpił. Złożone przez skarżącego pismo z dnia 20 czerwca 2012r.(k-51, 70) nie zmienia tej oceny, albowiem niniejsze postępowanie nie dotyczyło wydania decyzji nakazujących rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wymienia przepis art. 156 §1 kpa. Zgodnie z nim, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, Przesłanki nieważności muszą wynikać z samej decyzji. Nieważność decyzji zachodzi w przypadku stwierdzenia tożsamości sprawy rozstrzygniętej po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość taka będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Nie ulega wątpliwości, że z powodów , które zostały przedstawione w uzasadnieniu postanowień, taka tożsamość zachodzi w rozpatrywanym stanie faktycznym. Skoro w rozpoznanej sprawie postępowanie w sprawie legalizacji obiektów budowlanych wybudowanych bez pozwolenia na budowę zostało zakończone ostateczną decyzją z dnia 22 lipca 2009r. to nie jest dopuszczalne ponowne wszczęcie postępowania w sprawie tego samego budynku wraz z wiatą (zalegalizowania domu z wiatą). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło