II SA/Gd 2171/97

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 13 października 1998 r. sprawy ze skargi Roberta P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w E. z dnia 21 października 1997 r. (...) w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na remont i modernizację lokalu mieszkalnego - oddala skargę. Komendant Rejonowy Państwowej Straży Pożarnej w E. decyzją z dnia 12 czerwca 1997 r. powołując się na par. 4 ust. 1 zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych nr 41 z dnia 9 marca 1993 r. w sprawie określenia wysokości pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe dla funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej oraz zasad jej przyznawania i zwracania /Dz.Urz. MSW nr 3 poz. 40/ odmówił przyznania st. asp. Robertowi P. pomocy finansowej na remont i modernizację lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Robert P. wraz z żoną na podstawie aktu notarialnego z dnia 6 grudnia 1994 r. nabył na własność od gminy lokal mieszkalny nr 1 o pow. 71,30 m2 wraz z prawem użytkowania wieczystego części działki, na której znajduje się budynek. Z tych też przyczyn Robertowi P. nie przysługuje pomoc finansowa na budownictwo mieszkaniowe. Robert P. wniósł odwołanie od tej decyzji, w którym ograniczył się do wyrażenia niezadowolenia z jej treści. Nie uwzględniając tego odwołania Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w E. utrzymał w mocy zaskarżona decyzję w dniu 21 października 1997 r. Organ odwoławczy ustalił, że Robert P. jako strażak mianowany otrzymał z zasobów straży pożarnej przydział lokalu mieszkalnego w 1987 r. położonego w P. przy ul. S. 2 składającego się z 5 izb o powierzchni użytkowej 71,30 m2. Aktem notarialnym nr 6594/1994 nabył on na własność ten lokal przyjmując ofertę gminy w P. Warunkiem przyznania pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe w tym przypadku byłoby wykazanie przez wnioskodawcę, że był zobowiązany do wykupu tego lokalu. Robert P. nie wykazał konieczności wykupienia przedmiotowego lokalu, wobec czego pomoc finansowa nie może mu być przyznana. W skardze do sądu administracyjnego Robert P. domagał się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji wskazując, że jest ona niesłuszna i podjęta z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 80 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz przepisów cyt. wyżej zarządzenia nr 41 Ministra Spraw wewnętrznych. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z tej przyczyny, że pomoc finansowa na budownictwo mieszkaniowe nie przysługuje osobie, które otrzymała przydział lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę. Z dowodów zebranych w sprawie wynika, że decyzja Komendanta Zawodowej Straży w P. z dnia 29 marca 1988 r. Robert P. otrzymał przydział lokalu mieszkalnego w budynku będącym w dyspozycji straży przy ul. N. 18 w P. /obecnie S. 2/. Kolejną decyzją z 11 maja 1992 r. przydzielono mu dodatkowo pomieszczenie po archiwum o pow. 15 m2. W 1994 r., na wniosek straży, Kierownik Urzędu Rejonowego w E. orzekł o wygaśnięciu zarządu straży pożarnej do nieruchomości zabudowanej położonej przy ul. S. 2 w P. Następnie nieruchomość ta została skomunalizowana i przekazana Gminie Miejskiej w P. Uchwałą Rady Miasta i Gminy P. z dnia 29 kwietnia 1994 r. (...) przeznaczono do sprzedaży budynki i lokale, w tym budynek przy ul. S. 2, z przeznaczeniem na rzecz najemców. Przyjmując ofertę Gminy Robert P. nabył przydzielone mu mieszkanie, którego dalsze zajmowanie nie było uwarunkowane koniecznością jego kupna. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja, mimo niepełnego uzasadnienia, jest zgodna z prawem. Zagadnienie dotyczące zapewnienia mieszkań dla strażaków w służbie państwowej uregulowane zostały w rozdziale 8 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej /Dz.U. nr 88 poz. 400 ze zm./. W przepisach tych ustalono zasadę, że strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych /art. 74/. Realizację tego uprawnienia przewidziano w różnych formach tj. przydziału lokalu będącego w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych lub podległych mu organów, uzyskanego w wyniku ich działalności inwestycyjnej albo od organów samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstw /art. 76/. Strażakowi, który nie otrzymał lokalu w ww. trybie przysługuje pomoc finansowa z funduszu mieszkaniowego na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość /art. 80 ust. 1/. W ustawie przewidziano również gwarancję realizacji tego obowiązku w postaci prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej /art. 78 ust. 1/ oraz prawa do żądania zwrotu kosztów dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby /art. 79/. Odrębnym uprawnieniem strażaków mianowanych jest prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. W świetle przedstawionych wyżej przepisów określona w art. 80 ust. 1 ustawy pomoc finansowa z funduszu mieszkaniowego na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest jedną z form realizacji obowiązku zapewnienia strażakowi prawa do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę /art. 74/. Wniosek taki wynika wprost z wstępnego warunku art. 80 ust. 1 ustawy przewidującego, że "strażakowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc (...)". Realizacja obowiązku dostarczenia strażakowi lokalu mieszkalnego następuje jednorazowo poprzez jego przydział lub udzielenie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w innej formie przewidzianej w art. 80 ust. 1 ustawy. W świetle materiału dowodowego zebranego w sprawie bezsporne jest, że Robert P. w 1988 r. otrzymał decyzję administracyjną o przydziale lokalu mieszkalnego w budynku będącym w dyspozycji straży oraz, że decyzją Komendanta Zawodowej Straży Pożarnej w P. z dnia 11 maja 1992 r. (...) przydzielono mu dodatkowo pomieszczenie po archiwum o pow. 15 m2 wskazując jednoznacznie, że jest to załącznik do pierwotnej decyzji z 29 marca 1988 r. Z akt sprawy wynika również, że skarżący po skomunalizowaniu nieruchomości będącej w zarządzie straży nabył w 1994 r. przedmiotowy lokal na własność od gminy. Art. 80 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej dawał Ministrowi Spraw Wewnętrznych prawo do określenia "zasad przyznawania i wysokości pomocy finansowej, o której mowa w ust. 1." W cyt. wyżej zarządzeniu nr 41 z dnia 3 marca 1893 r. ustalono, że pomoc finansową przyznaje się osobom uprawnionym między innymi na budowę domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, kapitalny remont /modernizację/ takiego domu lub lokalu, a także na spłatę kredytu bankowego udzielonego na ten cel bądź na spłatę pożyczek na budownictwo mieszkaniowe /par. 3 ust. 1 pkt 2 zarządzenia/. Ten właśnie przepis Zarządzenia stanowił podstawę wniosku skarżącego o udzielenie mu pomocy finansowej na remont kapitalny, /modernizację/ lokalu mieszkalnego, którego przydział otrzymał w budynku straży, a który następnie wykupił od gminy. Wykładnia par. 3 ust. 1 pkt 2 zarządzenia nr 41 musi być dokonana przy uwzględnieniu przytoczonych wyżej przepisów ustawy o Państwowej Straży Pożarnej w odniesieniu do ustalonych tam form realizacji zasady zapewnienia strażakowi lokalu mieszkalnego u miejscowości, w której pełni służbę. Wykładnia gramatyczna tego przepisu stanowiącego, że "pomoc finansowe przyznaje się osobom uprawnionym" w związku z art. 80 ust. 1 ustawy przewidującym, że pomoc finansowa z funduszu mieszkaniowego nie przysługuje strażakowi, który otrzymał lokal na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, prowadzi do wniosku, że uzyskanie pomocy na remont kapitalny /modernizację/ lokalu związane jest wprost z budową domu jednorodzinnego, kupnem lokalu w spółdzielni mieszkaniowej lub nabyciem lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. W świetle tego, co wyżej powiedziano przyjąć należy, iż strażakowi mianowanemu na stałe uprawnionemu do otrzymania lokalu mieszkalnego, o jakim mowa w art. 74 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej /Dz.U. nr 88 poz. 400 ze zm./, który otrzymał przydział takiego lokalu na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale z zasobów straży /art. 76 i art. 80 ust. 1 cyt. ustawy/ nie przysługuje pomoc finansowa z funduszu mieszkaniowego na remont kapitalny /modernizację/ lokalu na podstawie par. 3 ust. 1 pkt 2 Zarządzenia nr 41 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 marca 1993 r., w sprawie określenia wysokości pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe dla funkcjonariuszy Policji, urzędu Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej oraz zasad jej przyznawania i zwracania /Dz.Urz. MSW nr 3 poz. 40/. Środków pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe nie można też przyznać osobie uprawnionej do nabycia zajmowanego lokalu mieszkalnego z jednym wyjątkiem, gdy dalsze zajmowanie lokalu jest uwarunkowane udokumentowaną koniecznością jego kupna, /par. 3 ust. 3 cyt. zarządzenia nr 41/. Skarżący nie wykazał konieczności kupna lokalu, którego przydział otrzymał 2 zasobów straży na podstawie decyzji. Cytowana wyżej Uchwała (...) Rady Miasta i Gminy P. przeznaczyła lokal zajmowany przez skarżącego do sprzedaży wyłącznie na rzecz najemców a nie w drodze przetargu. Nie naruszała ona zatem praw najemców wynikających z przydziału i ochrony gwarantowanej przepisami Prawa lokalowego oraz ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. nr 105 poz. 509/. Sąd administracyjny w niniejszym składzie nie podziela wykładni par. 3 ust. 1 pkt 2 cyt. Zarządzenia nr 41 dokonanej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 1997 r. II SA/Gd 1369/96, gdyż nie uwzględnia ona zakresu i form pomocy przysługującej strażakom dla realizacji uprawnienia do otrzymania lokalu mieszkalnego określonego w art. 74, art. 76 i art. 80 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Dokonana w niniejszej sprawie wykładnia przepisów prawa materialnego jest zgodne ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w wyroku z dnia 24 kwietnia 1997 r. III RN 18/97 /OSNAPU 1998 nr 5 poz. 141/. Z tych też przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ oddalił skargę.