II SA/Gd 229/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędziowie: NSA Jan Jędrkowiak WSA Janina Guść (spr.) Protokolant Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Wojewody z dnia 15 grudnia 2000 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję Prezydenta Miasta z dnia 27 października 2000 r. Nr [...] 2. orzeka, iż decyzje wymienione w punkcie 1 nie mogą być wykonane. Decyzją z dnia 27 października 2000 r. Nr [...] Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił spółce A G. działającej z upoważnienia spółki B w W. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej GSM na nieruchomości stanowiącej własność Gminy B. – Inspektoratu Oświaty, będącej w zarządzaniu Dyrekcji Szkoły [...] Nr [...] położonej przy ul. Ś. [...] w B. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 104 k.p.a., art. 28 ust. 1, 34 ust. 5, 4 ust. 1 , 80 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U Nr 89 z 1996 r. poz. 414 ze zm.) oraz art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872) Stowarzyszenie A w W. w odwołaniu od powyższej decyzji wniosło o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że inwestycja objęta pozwoleniem na budowę zaliczana jest do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska, a jej realizacja stanowi zagrożenie dla środowiska naturalnego B. Oddziaływanie inwestycji będzie wykraczało poza granice terenu, do którego inwestor posiada tytuł prawny, a decyzję wydano bez precyzyjnego określenia płynących z niej zagrożeń. Inwestycja niekorzystnie oddziałuje na stan środowiska i negatywnie wpływa na zdrowie ludzi. Decyzją z dnia 15 grudnia 2000 r. Nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 81 pkt 2 Prawa budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotowa inwestycja, zgodnie z § 2 pkt 8 lit. k rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji (Dz.U. Nr 93 poz. 589) jest zaliczana do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska, dla których przewidziano w art. 68 ust. 5 pkt 2 ustawy dnia 31 stycznia 1980 r o ochronie i kształtowaniu środowiska (t.j. Dz.U. Nr 49 z 1994 r. poz. 196 ze zm.) szczególny tryb uzgadniania projektu budowlanego. Inwestor wykonał obowiązek uzgodnienia projektu budowlanego wynikający z przytoczonej ustawy i dostarczył ocenę oddziaływania na środowisko projektowanej stacji bazowej GSM 1800 opracowaną pod kierunkiem biegłego z listy Wojewody w zakresie ocen oddziaływania na środowisko. Z opracowania tego wynika, że inwestycja nie będzie stanowić zagrożenia dla ludności i środowiska, a ponadto spełnia ona wymagania zawarte w rozporządzeniu Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 11sierpnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ochrony przed promieniowaniem szkodliwym dla ludzi i środowiska, dopuszczalnych poziomów, jakie mogą występować w środowisku, oraz wymagań obowiązujących przy wykonywaniu pomiarów kontrolnych promieniowania. (Dz. U. Nr 107 poz.676) Z przedłożonego projektu budowlanego wynika, że roboty budowlane przy budowie przedmiotowej stacji bazowej polegać będą na montażu systemu antenowego na dachu istniejącego budynku, montażu kabli antenowych oraz korytek kablowych, a także doprowadzeniu kabli zasilających z istniejącej rozdzielni RG usytuowanej na parterze budynku, a inwestycja nie będzie kolidować z istniejącą infrastrukturą. Skargę na powyższą decyzję wniósł W. Z. W uzasadnieniu wskazał, że stacja bazowa telefonii komórkowej GSM ma zostać postawiona w odległości około 10 metrów od jego budynku mieszkalnego. Lokalizacja tej inwestycji wpłynie negatywnie na rozwój dzieci uczących się w tej szkole oraz na zdrowie osób mieszkających w pobliżu budynku szkoły. Skarżący stwierdził, że promieniowanie stacji może poważnie pogorszyć stan zdrowia jego żony. Nadto wskazał on, że w sąsiedztwie osiedla jest niezabudowany teren, który nadaje się na taką budowę. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z naruszeniem prawa. Z art. 35 ust. 1pkt1 lit a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. Nr 106 z 2000 r. poz. 1126 ze zm.) wynika, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza zgodność zamierzenia inwestycyjnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Art. 33 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego wprowadza wymóg dołączenia do pozwolenia na budowę decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym, a zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego, decyzja o pozwoleniu na budowę, może być wydana wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowana terenu jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym. Wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę musi być zatem poprzedzone stwierdzeniem zgodności planowanej inwestycji z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz oceną istnienia i spełnienia przez inwestora wymogu złożenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W niniejszej sprawie organy administracyjne obu instancji zaniechały zbadania zgodności planowanej inwestycji z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również oceny wymogu dołączenia przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zgodnie z art. 39 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.Dz. U. Nr 15 poz. 139 ze zm.) obowiązującej w chwili podjęcia zaskarżonej decyzji, zmiana zagospodarowania terenu polegająca w szczególności na wykonaniu, odbudowie, rozbudowie i nadbudowie obiektu budowlanego wymaga ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W myśl art. 39 ust 2 niniejszej ustawy nie wymagają ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu roboty budowlane polegające na remoncie lub montażu, przebudowa oraz zmiana przeznaczenia budynku lub jego części, jeżeli nie powodują zmiany sposobu zagospodarowania terenu (pkt 1) oraz roboty budowlane nie wymagające pozwolenia na budowę (pkt 2) Organy administracji nie wskazały przesłanek zwalniających inwestora od obowiązku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a decyzja organu I instancji, orzekająca o spornych interesach stron postępowania, wbrew treści art. 107 1 i 4 k.p.a. była pozbawiona uzasadnienia. W decyzji organu II instancji również nie dokonano oceny inwestycji w punktu widzenia treści art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego. W decyzji tej znajduje się stwierdzenie, iż roboty budowlane przy budowie stacji polegać będą na montażu systemu antenowego montażu kabli antenowych oraz korytek kablowych a także doprowadzeniu kabli zasilających z istniejącej rozdzielni. Podkreślić należy, iż fakt ograniczenia inwestycji do robót montażowych nie wyłącza obowiązku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - w przypadku zamiany sposobu zagospodarowania terenu. W niniejszej sprawie, planowana inwestycja zmienia sposób zagospodarowania działki, na której znajduje się inwestycja. Działka ta zabudowana jest budynkiem szkolnym. Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej stanowi wprowadzenie na terenie działki nowej inwestycji o zupełnie odmiennym od dotychczas istniejącego obiektu budowlanego charakterze. Nowa inwestycja ma charakter inwestycji mogącej pogorszyć stan środowiska w rozumieniu przepisów § 2 pkt 8 lit. k rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji. Wzniesienie na nieruchomości, poprzednio wykorzystywanej na cele oświatowe, stacji telefonii komórkowej - obiektu budowlanego wytwarzającego promieniowanie, które na pewnym obszarze oddziaływania jest szkodliwie dla ludzi i środowiska stanowi zmianę sposobu zagospodarowania tej nieruchomości, w stosunku do poprzednio istniejącego. Zamontowanie na dachu budynku stacji bazowej telefonii komórkowe wywołuje także skutki w sferze zagospodarowania sąsiednich nieruchomości. Ze sporządzonej w sprawie Oceny oddziaływania inwestycji na środowisko wynika, że wokół stacji bazowej będzie istnieć strefa zagrożenia w odległości do 24 m od anten, a wiec przekraczającej granice nieruchomości, na której zlokalizowana jest inwestycja. Promieniowanie elektromagnetyczne o poziomie wyższym od 0,1 W/m2 występować będzie w wolnej przestrzeni nad budynkiem zainstalowania stacji na wysokości ponad 2,6 m powyżej poziomu kalenicy dachu budynku szkolnego i nad terenem niezabudowanym na wysokościach ponad 18 m npz. Sporządzona opinia dotyczy oceny promieniowania wewnątrz budynków istniejących. W toku postępowania nie rozważano natomiast wpływu inwestycji na możliwość zabudowy sąsiednich działek lub rozbudowy znajdujących się nich obiektów. W wyroku z dnia 10 października 2001 r. w sprawie sygn. akt II SA/Gd 1364/99 (nie publ.) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że oddziaływanie projektowanej inwestycji, polegającej na montażu na istniejącym budynku mieszkalnym stacji bazowej telefonii komórkowej, na nieruchomości sąsiednie sprowadza się do powstawania ograniczeń w inwestowaniu i powoduje zmiany sposobu zagospodarowania terenu a w konsekwencji, stosownie do treści art. 39 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, wymaga uzyskania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponieważ sfera oddziaływania inwestycji przekracza granice działki, na której ma być ona realizowana, istnienie tego obiektu może wpływać na sposób zagospodarowania sąsiednich nieruchomości. W toku postępowania przed organami obu instancji doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego w związku z art. 39 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, które miało wpływ na wynik sprawy. Z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego wynika bowiem, że w razie niespełnienia wymagań określonych w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego organ administracji winien odmówić wydania pozwolenia na budowę. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a związku z art. 135 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji winien dokonać oceny zgodności planowanej inwestycji z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i, w związku ze zmianą stanu prawnego, dokonać oceny istnienia i spełnienia przez inwestora wymogu złożenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w świetle przepisów aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80 poz.717 ze zm.) . Na podstawie art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, iż uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Wykonanie wadliwych decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku jest bowiem niecelowe i aksjologicznie nieuzasadnione.