II SA/Gd 2297/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędziowie Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Protokolant Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 sierpnia 2002 r. nr [[...]] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję. 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej T. D. kwotę 10.- (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 16 kwietnia 2002r. Nr [[...]] Burmistrz Miasta ustalił na wniosek B. S. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania części budynku (2 piętro) na usługi gastronomiczne - klub muzyczny. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła T. D. wskazując, iż we wskazanej w części budynku od pewnego czasu istnieje już klub. Odwołująca się podniosła, iż graniczy z lokalem przez ulicę i na jej posesji najbardziej odczuwalne są skutki prowadzonej działalności. Na działce nr [[...]] znajduje się parking dla gości, z którego wyjazd na Plac W. znajduje się naprzeciw domu odwołującej. Lokalizacja klubu powoduje, iż bezpośrednio do domu odwołującej dochodzi głośna muzyka i krzyki. Dodatkowy hałas powodują alarmy samochodowe i warkot silników. Na spotkaniu z władzami miasta dzierżawca wyraźnie oświadczył, że nie ma możliwości zapewnienia spokoju na ulicy przyległej do wyjścia z lokalu i parkingu. Przedmiotowy klub, którego działalność legalizuje wydana decyzja, znajduje się na drugim piętrze nad warsztatem samochodowym, którego zakres usług powoduje wystarczająco dużo uciążliwości. Dodatkowy hałas spowodowany istnieniem usług gastronomicznych i klubu muzycznego zakłóca jeszcze bardziej spokój mieszkańców okolicznych domostw, nie tylko tych bezpośrednio graniczących. T. D. podniosła, iż wraz z nią zamieszkuje sparaliżowany i schorowany syn, który potrzebuje spokoju i ciszy. Lokalizacja klubu na drugim piętrze powoduje, że wyrażenie zgody nie może dotyczyć tylko mieszkańców bezpośrednio przyległych budynków. Decyzją z dnia 7 sierpnia 2002r. nr [[...]] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 28 i art. 127 § 1 Kpa umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z wyrażonym w art.28 kodeksu postępowania administracyjnego pojęciem strony, stroną w postępowaniu administracyjnym, jest każdy kto ma interes prawny w toczącym się postępowaniu. Stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu może więc być inwestor, a także osoba trzecia, której interes wymaga ochrony w związku z planowaną inwestycją tj. użytkownicy sąsiadujących nieruchomości. Działka odwołującej się nie graniczy bezpośrednio z działkami, na których planowana jest inwestycja. Prowadzone na wniosek inwestora postępowanie ogranicza się do zakresu określonego wnioskiem i nie może w żadnym razie wykraczać poza ustalone tym wnioskiem zamierzenie. To inwestor określa jaki będzie zakres inwestycji, a organy administracji w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu badają jedynie zgodność zamierzenia inwestycyjnego z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. Rozpatrując odwołanie organ odwoławczy powinien przede wszystkim zbadać czy zostało ono wniesione przez osobę do tego legitymowaną. Stosownie do dyspozycji art. 127 § 1 Kpa odwołanie przysługuje stronie, a także zgodnie z art. 31 § 3 organizacji społecznej, która brała udział w postępowaniu w I instancji na prawach strony. Konstrukcja prawna odwołania oparta jest na zasadzie skargowości. Przysługuje ono jedynie podmiotom uprawnionym do wniesienia żądania uruchamiającego instancyjne postępowanie weryfikacyjne, jakim jest postępowanie odwoławcze. Skoro planowana inwestycja nie obejmuje działki będącej własnością T. D., ani też nie narusza w żaden sposób jej własności i uprawnień to brak jest podstaw do uznania jej za stronę postępowania. Ewentualne obawy, dotyczące zakłócania spokoju poprzez naganne zachowania osób trzecich, nie należą do zakresu niniejszego postępowania i winny zostać załatwione - w przypadku ich zaistnienia - w innym trybie, przez powołane do tego organy ochrony porządku. Organ odwoławczy uznał, że odwołująca się nie jest stroną postępowania, a więc nie posiada legitymacji do wniesienia odwołania. Konieczność rozważenia, czy wnosząca odwołanie T. D. była do tego uprawniona wymagała podjęcia postępowania odwoławczego i zbadania przesłanek formalnych. Skoro zaś po wszczęciu postępowania odwoławczego okazało się, iż jest ono bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 Kpa) - jako wszczęte przez osobę nieuprawnioną - należało zakończyć je decyzją o umorzeniu postępowania odwoławczego (art. 138 § 1 pkt 3 Kpa). Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła T. D. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta. Skarżąca podniosła, że w toku procesu decyzyjnego przed organem administracyjnym I instancji zawiadomiono o przedmiocie postępowania wyłącznie bezpośrednich sąsiadów lokalu. Zaniechano natomiast zawiadomienia innych mieszkańców pozostających w niemal równie bliskim sąsiedztwie, tym samym uniemożliwiając im wzięcie udziału w postępowaniu już na pierwszym jego etapie. Mając na uwadze charakter zamierzonej przez wnioskodawczynię działalności (klub muzyczny, dyskoteka) i efekty tej działalności (emisja hałasu o dużym natężeniu, późne godziny otwarcia) należy stwierdzić, że organ administracji wadliwie uznał, że te zawiadomienia winny być skierowane wyłącznie do bezpośrednich sąsiadów, nie zaś do większej liczby najbliższych mieszkańców. Brak zawiadomienia skarżącej, a także innych zamieszkujących w pobliżu mieszkańców o toczącym się postępowaniu, a tym samym pozbawienie ich możliwości występowania w charakterze stron w tymże procesie decyzyjnym jest podstawą do wznowienia przedmiotowego postępowania przed organem I instancji, na podstawie art. 145 §1 pkt 4 Kpa. Interes prawny skarżącej polega na potrzebie ochrony przed immisjami w postaci hałasu, a nie ochrony przed fizycznym naruszeniem jej własności. Ponadto w ocenie skarżącej niedopuszczalne jest schematyczne i zawężające oznaczanie kręgu stron w danej sprawie (tj. do bezpośrednich sąsiadów inwestora). Nadto stwierdziła, że odwołanie służy każdej osobie, która wypełnia warunki przewidziane w art. 28 KPA bez względu na to, czy brała udział we wcześniej szych stadiach postępowania. Skarżąca wskazała, iż posiada przymiot strony w niniejszym postępowaniu, gdyż posiada interes prawny oraz ma prawo do zaskarżenia decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji i uzyskania merytorycznego rozstrzygnięcia, pomimo że nie brała udziału w postępowaniu prze organem pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasową argumentację i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego umarzająca postępowanie odwoławcze w sprawie z odwołania T. D. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 16 kwietnia 2002r. Nr [[...]] ustalającej na wniosek B. S. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania części budynku (2 piętro) nr [[...]] położonego przy ul. E. w P. z przeznaczeniem na usługi gastronomiczne - klub muzyczny z uwagi na brak przymiotu strony po stronie skarżącej. Stanowisko organu administracji, iż usytuowanie działki skarżącej po przeciwnej stronie ulicy wyklucza przyznanie jej przymiotu strony niniejszego postępowania nie jest uzasadnione. Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przepisy prawa nie wprowadzają ograniczeń odnośnie położenia względem obiektu budowlanego nieruchomości będącej własnością osoby trzeciej, której interesy podlegają ochronie. Dotyczy ona zatem każdej osoby trzeciej, która wykaże, iż istnienie obiektu budowlanego lub jego konkretne przeznaczenie narusza jej interes prawny. W zależności od charakteru obiektu, atrybut strony postępowania może przysługiwać właścicielom działek sąsiednich położonych dalej, jeżeli istnienie obiektu budowlanego wywiera wpływ na prawnie chronione interesy tych osób. Przymiot strony postępowania administracyjnego mogą zatem posiadać właściciele nieruchomości niegraniczących z nieruchomością, na której znajduje się obiekt budowlany, jeżeli zakres jego oddziaływania obejmuje także te nieruchomości. Istnienie interesu prawnego takich osób podlegać zatem winno badaniu w każdej sprawie, w zależności od istniejących okoliczności faktycznych. Krąg stron postępowania określa zakres oddziaływania projektowanego obiektu budowlanego oraz charakter uciążliwości z nim związanych. Właściciel nieruchomości zgodnie z art. 140 k.c. może w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, a własność jej gruntu w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu rozciąga się na przestrzeń nad jego powierzchnią. (art. 143 k.c.) Właściciel położonej w sąsiedztwie nieruchomości, na której znajduje się obiekt budowlany, przy wykonywaniu prawa własności nieruchomości, zgodnie z art. 144 k.c. winien powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społecznogospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Wkroczenie w sferę władztwa właściciela może nastąpić także poprzez oddziaływanie na nieruchomość w sposób utrudniający lub uniemożliwiający wykonywanie prawa własności w wyniku przenikania na nieruchomość m.in. hałasu. W sytuacji gdy obiekt budowlany jest źródłem hałasu przenikających na inną nieruchomość, interes jej właściciela w postępowaniu administracyjnym znajduje bezpośrednie oparcie w przepisach prawa. Pogląd, zgodnie z którym, przymiot strony postępowania administracyjnego przysługiwać może właścicielom nieruchomości sąsiednich niegraniczących z nieruchomością, na której znajduje się przedmiot postępowania, a badanie interesu prawnego winno następować indywidualnie w każdym przypadku w zależności od stopnia uciążliwości oraz zasięgu oddziaływania obiektu na nieruchomości sąsiednie, został wyrażony odnośnie postępowań administracyjnych dotyczących ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu na podstawie ustawy z 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 1999 r. Nr 15 poz. 139 ze zm.) w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2001 r. sygn. akt IV SA 594/99 (LEX Nr 54166) i 2 kwietnia 1998 r. sygn. akt II SA/Gd 1292/96 (LEX Nr 44163). Skarżąca T. D. wskazała, że jej interes prawny polega na potrzebie ochrony przed nadmiernym hałasem przenikającym na nieruchomość skarżącej położoną w strefie zabudowy mieszkaniowej o średniej i niskiej intensywności usług. Interes taki należy uznać za interes dający skarżącej status strony w rozumieniu art. 28 Kpa w niniejszej sprawie. Zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 3 Kpa w związku z art. 28 Kpa, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Skarżącej, jako właścicielce nieruchomości położonej w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego, przysługiwał bowiem przymiot strony postępowania administracyjnego. Brak było zatem podstaw do umorzenia postępowania odwoławczego, a organ odwoławczy winien był rozpoznać wniesione odwołanie. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję. W wyroku nie zawarto rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem obligatoryjne tylko w przypadku, gdy zaskarżona decyzja nadaje się z istoty swej do wykonania. Ponieważ zaskarżona i uchylona decyzja nie podlegała wykonaniu, orzekanie o możliwości jej wykonania było bezprzedmiotowe. Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zmianami) zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania przyjmując stosownie do treści art. 205 § 1 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżącą wpis sądowy.