II SA/Gd 24/14
WyrokWSA w Gdańsku2014-11-05
Skład orzekający: Janina Guść, Katarzyna Krzysztofowicz, Krzysztof Ziółkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, wzniesionego samowolnie przed 1 stycznia 1995 r., może zostać wydana, jeśli w dacie orzekania nie istnieje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a właściciel nie uzyskał decyzji o warunkach zabudowy?Ratio decidendi
W przypadku samowoli budowlanej popełnionej przed 1 stycznia 1995 r., zgodność obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należy oceniać według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydawania decyzji o rozbiórce. Brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Odmowa wydania takiej decyzji lub jej brak, oznacza brak możliwości zalegalizowania samowolnie wzniesionego obiektu i stanowi przesłankę do nakazu rozbiórki.Stan faktyczny
G. L. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję o nakazie rozbiórki samowolnie wzniesionych obiektów budowlanych. Obiekty te zostały wybudowane przed 1 stycznia 1995 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Właściciel nie uzyskał decyzji o warunkach zabudowy, a wniosek o jej wydanie został ostatecznie odrzucony. Skarżący zarzucił organom naruszenie wytycznych sądu z poprzedniego postępowania i brak wyjaśnienia sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz, po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi G. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadneiniei
G. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 listopada 2013 r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 listopada 2011 r., Nr [...], orzekającą o rozbiórce obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej nietrwale związanego z gruntem oraz obiektu pełniącego funkcję sanitariatu wzniesionych samowolnie na terenie działki nr [...] w K. B. Gmina K.
Zaskarżoną decyzję podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Ze zgromadzonego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie wynika, że sprawa rozbiórki obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej nietrwale związanego z gruntem oraz obiektu pełniącego funkcję sanitariatu wzniesionych samowolnie na terenie działki nr [...] w K. B. Gmina K., stanowiącej obecnie własność G. L. była dwukrotnie wcześniej przedmiotem rozpoznania przez organy nadzoru budowlanego obu instancji. Z ustaleń tych organów wynikało, że przedmiotowe obiekty powstały samowolnie przed dniem 1 stycznia 1995 r. a ich obecnym właścicielem jest G. L., następca prawny Z. L.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 19 listopada 2009 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 84/09, uchylił wcześniejszą decyzję organu nadzoru I instancji z dnia 1 lipca 2008 r. orzekającą o rozbiórce wskazanych obiektów budowlanych oraz utrzymującą ją w mocy decyzję organu odwoławczego z dnia 18 grudnia 2008 r. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał, że w sytuacji zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), przesłankę wybudowania obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę należy badać według stanu prawnego z daty budowy, a przesłankę położenia na określonym obszarze zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należy badać według stanu prawnego z daty rozstrzygnięcia. Sąd stwierdził, że w przypadku braku w dacie rozstrzygnięcia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzja o warunkach zabudowy jest jedynym sposobem wykazania, że określony sposób zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami innych ustaw. Natomiast pominięcie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu przestrzennym, a w szczególności art. 61 tej ustawy, odnoszących się do możliwości uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, prowadziłoby do nieuzasadnionej dyskryminacji sprawcy samowoli budowlanej, w rozumieniu art. 32 Konstytucji RP. Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organy umożliwią właścicielowi działki złożenie decyzji o warunkach zabudowy bądź wystąpienie do organu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, która potwierdziłaby zgodność planowanej zabudowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 9 listopada 2011 r., Nr [...], nakazał G. L. rozbiórkę obiektu budowlanego (składającego się z trzech połączonych ze sobą obiektów) o konstrukcji drewnianej, nietrwale związanego z gruntem, pełniącego w dniu oględzin funkcję gospodarczą (przechowywanie kur i królików) oraz obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej, pełniącego funkcję sanitariatu wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] położonej w K. B., gmina K. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ przeprowadził w dniu 9 maja 2011 r. oględziny wskazanej nieruchomości, w toku których ustalono, że znajduje się tam obiekt budowlany składający się z trzech połączonych obiektów, nietrwale związany gruntem, pełniący funkcję gospodarczą. We wskazanym obiekcie w klatkach były przechowywane króliki i kury.
Zgodnie ze wskazania Sądu sformułowanymi w wydanym w sprawie wyroku organ I instancji wezwał pełnomocnika obecnego właściciela nieruchomości do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy, bądź do poinformowania organu czy zostało zakończone postępowanie w sprawie wydania takiej decyzji przez Urząd Gminy w K. W odpowiedzi na powyższe G. L. pismem z dnia 14 lipca 2011 r. poinformował organ I instancji, że w Urzędzie Gminy toczy się postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy. Jako dowód przesłał kopię wniosku z dnia 11 lipca 2011 r. skierowanego do Wójta Gminy "o ustalenie warunków zabudowy dla obiektu drewnianego, usytuowanego na działce nr [...] w celu jego przystosowania na obiekt mieszkalny. Ponadto G. L. pismem, które wpłynęło do organu I instancji w dniu 14 lipca 2011 r. złożył wniosek o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia toczącego się postępowania o ustalenie warunków zabudowy. W aktach sprawy znajduje się pismo Urzędu Gminy z dnia 7 września 2011 r. z którego wynika, że wniosek G. L. w sprawie ustalenia warunków zabudowy pozostawia się bez rozpatrzenia, z uwagi na nieuzupełnienie przez wnioskodawcę braków.
Wobec powyższego organ uznał, że właściciel nie wykazał zgodności planowanej zabudowy z obowiązującymi przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, albowiem nie przedłożył decyzji o warunkach zabudowy.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł G. L., kwestionując podjęte rozstrzygnięcie. Wyjaśnił, że już w dniu 11 lipca 2011 r. złożył do organu wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla działki nr [...] w K. B., ale z powodów formalnych wniosek ten pozostawiono bez rozpoznania. Po uzupełnieniu dokumentacji wnioskiem z dnia 6 grudnia 2011 r. G. L. zwrócił się o ustalenie warunków zabudowy dla obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej o wymiarach 5,00m x 9,00m z przeznaczeniem na cele mieszkalne. Do odwołania dołączył kopię wskazanego wniosku.
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 20 listopada 2013 r., Nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z uzasadnienia wynika, że w toku postępowania odwoławczego organ uzyskał od Wójta Gminy informacje, że w dniu 23 kwietnia 2012 r. wydano decyzję odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji polegającej na przebudowie i zmianie sposobu użytkowania istniejącego na terenie działki nr [...] w miejscowości K. B. obiektu rekreacji indywidualnej na budynek mieszkalny jednorodzinny, którą następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 9 maja 2013 r., sygn. akt [...],utrzymało w mocy.
Biorąc pod uwagę dyspozycję przepisów art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., organ odwoławczy wyjaśnił, że nie jest możliwe odstąpienie od rozbiórki obiektów wzniesionych nielegalnie przed dniem 1 stycznia 1995 r., które są niezgodne z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ, w oparciu o powołane orzecznictwo sądowoadministracyjne wyjaśnił, że orzekając w przedmiocie samowoli budowlanej popełnionej w warunkach, o których mowa w przepisie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, winny mieć na uwadze zgodność budowy obiektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie orzekania, a w razie braku planu z ostateczną decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Odwoływanie się do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w dacie budowy i orzekanie nakazu rozbiórki na podstawie przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. przeczy bowiem celowi instytucji usuwania skutków samowoli budowlanej.
Organ odwoławczy ustalił, że na wskazanym terenie brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dlatego zgodność obiektów budowlanych oceniał w świetle decyzji o warunkach zabudowy. Organ uznał, że odmowa ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji oznacza brak możliwości zalegalizowania samowolnie wzniesionego obiektu i wypełnia przesłankę określoną w przepisie art. 37 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., z uwagi na lokalizację obiektu na terenie, który nie jest przeznaczony pod tego rodzaju zabudowę. Organ odwoławczy podkreślił, że nakaz rozbiórki w przedmiotowej sprawie stanowi konsekwencję braku decyzji o warunkach zabudowy i to niezależnie od funkcji jaką obiekt pełni.
Organ odwoławczy wyjaśnił również powód odstąpienia od powiadamiania strony przed wydaniem decyzji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w trybie w art. 10 k.p.a. Organ uznał bowiem, że właściciel musiał mieć wiedzę dotyczącą zgromadzonego w sprawie dodatkowego materiału dowodowego, skoro z informacji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wynikało, że zaskarżył do sądu administracyjnego decyzję Kolegium utrzymującą w mocy decyzję o odmowie ustalenia warunków zabudowy.
W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił brak respektowania wytycznych sformułowanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 19 listopada 2009 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 84/09. Zarzucił nadto naruszenie przepisów postępowania, w tym brak dokładnego wyjaśnienia sprawy, pozbawienie skarżącego możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie obywateli do organów Państwa. Według skarżącego, organy nadzoru winny były powstrzymać się od orzekanie w sprawie rozbiórki skoro sprawa warunków zabudowy nie została prawomocnie rozstrzygnięta.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Kontrolując w świetle powyższych kryteriów zaskarżoną w przedmiotowej sprawie decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Sąd stwierdził, iż nie narusza ona prawa, a tym samym skarga G. L. nie zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie niesporne jest, że w 1994 r., poprzednik prawny skarżącego – Z. L. wybudował bez wymaganego pozwolenia na działce nr [...] położonej w K. B., gmina K., obiekt budowlany (składający się z trzech połączonych ze sobą obiektów) o konstrukcji drewnianej, nietrwale związany z gruntem, wraz z tarasem pełniącym funkcję gospodarczą oraz obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej, nietrwale związany z gruntem, pełniący funkcje sanitariatu (vide: protokół oględzin nieruchomości sporządzony w dniu 9 maja 2011 r. k. 32 akt administracyjnych).
Ponieważ przedmiotowe obiekty wybudowane zostały, jak prawidłowo ustaliły organy, przed dniem 1 stycznia 1995 r., a sprawa samowoli nie została wszczęta i zakończona decyzją ostateczną przed tą datą, orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego trafnie przyjęły, na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2013 r. poz. 1409), że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Stosownie bowiem do treści art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, t.j. ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
Będący w przedmiotowej sprawie podstawą wydanego rozstrzygnięcia art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. stanowi, że obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Z brzmienia powołanego art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. wynika, że przesłanką zobowiązującą właściwy organ administracji do nałożenia obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego jest wybudowanie go niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy oraz znajdowanie się tego obiektu w miejscu, które zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczone pod zabudowę albo jest przeznaczone pod innego rodzaju zabudowę.
Należy przy tym wskazać, iż pierwsza przesłanka, którą stanowi wybudowanie obiektu bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę badana jest według stanu prawnego z daty budowy, natomiast drugą przesłankę, dotyczącą zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego, ustala się według stanu prawnego z daty wydania rozstrzygnięcia (por. m.in. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku: z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 109/08; z dnia 2 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 522/09; z dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 339/10; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1648/08; z dnia 24 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1320/09, dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym ostatnim wyroku, z dnia 24 sierpnia 2010 r., Naczelny Sąd Administracyjny postawił tezę, iż "Zwrot "obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przewidziany pod zabudowę albo jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę" – sformułowany w czasie teraźniejszym - pozwala na postawienie tezy, iż skutki samowoli budowlanej na gruncie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 października 1974 r. – Prawo budowlane oceniać należy w świetle przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązujących w dacie wydawania decyzji." NSA zaznaczył w motywach tego wyroku, że "Jeśli w dacie orzekania przez organy w sprawie samowoli budowlanej obowiązują przepisy o planowaniu przestrzennym, które w braku planu przewidują możliwość wydania decyzji o warunkach zabudowy, to możliwość taka istnieje niezależnie od tego, czy zastosowanie w danej sprawie znajdują przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane czy też przepisy ustawy z dnia 29 października 1974 r. – Prawo budowlane. Możliwość stosowania przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie jest bowiem uzależniona od obowiązywania w dacie orzekania przez organy przepisów Prawa budowlanego z 1994 r."
Zwrócić należy przy tym uwagę, że kontrolowane w sprawie decyzje organów nadzoru budowlanego obu instancji wydane zostały w warunkach wymogu określonego przepisem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Sprawa przedmiotowej samowoli budowlanej rozpoznawana była już przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 19 listopada 2009 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 84/09, uchylił wcześniejszą decyzję organu nadzoru I instancji z dnia 1 lipca 2008 r. orzekającą o rozbiórce wskazanych obiektów budowlanych oraz utrzymującą ją w mocy decyzję organu odwoławczego z dnia 18 grudnia 2008 r. Sąd uznał bowiem, że w przypadku samowoli budowlanej zaistniałej przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., przesłankę zgodności zabudowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należy badać według stanu prawnego obowiązującego w dacie rozstrzygania o rozbiórce.
W tak też wyznaczonym przez Sąd kierunku prawidłowo procedowały organy nadzoru w przedmiotowej sprawie.
Rozważając pierwszą przesłankę zawartą w hipotezie art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., jaką jest budowa obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie budowy, co oznacza budowę bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, należy wskazać, iż na gruncie przepisów obowiązujących w okresie budowy przedmiotowych obiektów budowlanych (rok 1994), zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek można było rozpocząć jedynie po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Przepis art. 2 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. wskazuje, iż przez roboty budowlane rozumie się roboty polegające na budowie, montażu, remoncie albo rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części oraz urządzeń reklamowych, dzieł plastycznych i innych urządzeń wpływających na wygląd obiektu budowlanego. Z kolei w art. 28 ust. 4 stwierdza się, że Minister Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska określi w drodze rozporządzenia zakres, warunki i tryb uzyskiwania pozwoleń na budowę, rodzaje robót budowlanych zwolnione od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz rodzaje rozbiórek zwolnione od obowiązku zgłoszenia. Na podstawie powyższej delegacji ustawowej wydane zostało rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego (Dz.U. Nr 8, poz. 48, ze zm.), które przewidywało w § 44 ust.1 obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla wykonania i rozbudowy stałych i tymczasowych budynków. Z kolei pod pojęciem "budynek tymczasowy", na podstawie § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17, poz. 62, ze zm.) rozumie się budynki nie połączone w sposób trwały z gruntem, skonstruowane jako rozbieralne, jak baraki, kioski, obiekty o konstrukcji pneumatycznej i typu namiotowego lub budynki określone w przepisach jako tymczasowe.
Z powyższego wynika, że organy dokonały w przedmiotowej sprawie prawidłowej oceny, co do tego, że wybudowanie znajdujących się na działce nr [...] obiektów budowlanych, nietrwale związanych z gruntem, wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Niesporne zaś jest, że skarżący o pozwolenie na budowę przedmiotowych obiektów budowlanych nie ubiegał się. Organy zatem zasadnie przyjęły, że w sprawie zachodzi określona w art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. przesłanka niezgodności z przepisami obowiązującymi w dacie budowy.
W świetle przytoczonych wyżej i podzielanych przez Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie poglądów judykatury, ponieważ w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., chodzi o przepisy o planowaniu przestrzennym obowiązujące w chwili załatwiania sprawy administracyjnej dotyczącej samowolnie postawionego obiektu budowlanego, organy prawidłowo zatem zastosowały w sprawie obecnie obowiązującą ustawę z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), zwaną dalej u.p.z.p.
Na podstawie u.p.z.p. pod zabudowę przewidziane są nie tylko tereny objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Z treści art. 4 ust. 2 u.p.z.p. wynika, że pod zabudowę mogą być przeznaczone również tereny, dla których nie obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego. Tym samym w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, określenie sposobu zagospodarowania terenu następuje również w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
W konsekwencji trzeba przyjąć, że inwestor może wykazać w postępowaniu dotyczącym samowolnie postawionego obiektu budowlanego decyzją o warunkach zabudowy, że obiekt budowlany, którego dotyczy sprawa, został postawiony na terenie, na którym dopuszczalna jest tego rodzaju zabudowa. Wskazać przy tym należy również na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 grudnia 2007 r. (sygn. akt P37/06 ogłoszony w Dz.U. z dnia 29 grudnia 2007 r. Nr 247, poz. 1844), na skutek którego dopuszczono możliwość wydania decyzji o warunkach zabudowy dla terenu, na którym znajduje się samowolnie postawiony obiekt budowlany podlegający rozbiórce.
W niniejszej sprawie pozostaje także poza sporem, że obecnie na terenie K. B. nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Dlatego też Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, prawidłowo, pismem z dnia 8 czerwca 2011 r., wezwał skarżącego do podania, czy wydana została decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr [...] położnej w K. B., gmina K., ewentualnie do wskazania, czy toczy się postępowanie w sprawie wydania takiej decyzji (vide: pismo PINB z dnia 8 czerwca 2011 r. k. 33 akt administracyjnych).
W odpowiedzi na powyższe w piśmie, które wpłynęło do organu w dniu 14 lipca 2011 r., skarżący wyjaśnił, że w Urzędzie Gminy toczy się postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla działki nr [...] w K. B., i jeszcze się nie zakończyło. Wyjaśnił również, że złożył drugi wniosek o ustalenie warunków zabudowy na wskazanej działce dla obiektu budowlanego o przeznaczeniu mieszkalnym. W związku z tym wniósł o zawieszenie postępowania w przedmiocie rozbiórki.
Z ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że wniosek skarżącego z dnia 11 lipca 2011 r. o ustalenie warunków zabudowy z powodów procesowych został pozostawiony bez rozpoznania. Kolejny wniosek skarżącego z dnia 6 grudnia 2011 r. o ustalenie warunków zabudowy na wskazanej działce został rozstrzygnięty decyzją Wójta Gminy z dnia 23 kwietnia 2012 r. o odmowie ustalenia warunków zabudowy, którą następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 9 maja 2013 r. utrzymało w mocy, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 21 maja 2014 r. oddalił skargę na tą decyzją, czyniąc tym samym rozstrzygnięcie prawomocnym. Z powyższego wynika, że w dacie rozstrzygania przez organ nadzoru I instancji w sprawie rozbiórki nie wydana została jeszcze decyzja w sprawie warunków zabudowy, a w dacie orzekania przez organ nadzoru II instancji w przedmiocie rozbiórki decyzja odmawiająca ustalenia warunków zabudowy była już ostateczna. Wobec tego stwierdzić należało, że w dacie skarżonego rozstrzygnięcia skarżący nie mógł przedłożyć ostatecznej decyzji ustalającej warunki zabudowy, albowiem jej nie uzyskał, co oznaczało brak spełnienia wymogu zgodności zabudowy z obowiązującymi obecnie przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W sprawie brak było podstaw prawnych do zawieszenia postępowania zgodnie z żądaniem skarżącego. Skarżący nie wykonał nałożonego zobowiązania do przedłożenia decyzji ustalającej warunki zabudowy, a organ II instancji uwzględnić musiał fakt istnienia ostatecznej decyzji odmawiającej ustalenia takich warunków. Również toczące się prace planistyczne w Gminie nie miały żadnego wpływu na bieg postępowania w przedmiotowej sprawie oraz prawidłowość podjętych w nim decyzji.
W przedstawionych okolicznościach Sąd uznał, że skarga G. L. nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew zarzutom skargi prowadząc postępowanie organy nadzoru budowlanego nie naruszyły przepisów postępowania w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania, mógł w nim czynnie uczestniczyć i zgłaszać zastrzeżenia oraz wskazywać dowody. Przeprowadzone przez organy postępowanie wyjaśniające, zdaniem Sądu, odpowiada wymogom art. 7 i 77 § 1 k.p.a., a zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający dla oceny trafności i prawidłowości podjętej decyzji. W uzasadnieniu decyzji, odpowiadającym wymogowi art. 107 § 3 kpa, organ II instancji odniósł się do zarzutów odwołania.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako niezasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło