II SA/Gd 242/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący NSA: Marek Gorski, Sędziowie : WSA: Arkadiusz Despot-Mładanowicz, WSA: Alina Dominiak (spr.), Protokolant : Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 8 stycznia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu zajęcia pasa drogowego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej [...] z dnia 24 listopada 2000r Nr [...] 2/ decyzje określone w punkcie 1 wyroku nie mogą być wykonane 3/ zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz M. M. kwotę 300,00 (trzysta)zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 8 stycznia 2001 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], powołując się na art. 40 ust. 4 w zw. z art. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz § 11 ust. 3 w zw. z § 10 a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych i art.138 § 1 pkt 1 kpa , utrzymało w mocy decyzję Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej [...] z dnia 24 listopada 2000 r. w sprawie nałożenia na "[...]" opłaty karnej za samowolne zajęcie pasa drogowego poprzez lokalizację na ulicach [...] [...] tablic reklamowych w okresie od 1 do 30 września 2000 r. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że w uzasadnieniu decyzji Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej [...] podano, iż pismem z dnia 7.11.2000 r. strona została poinformowana , że w siedzibie ZDM i KP [...] znajdują się dokumenty w sprawie, z którymi można się zapoznać oraz wypowiedzieć co do zebranych materiałów w terminie do 21.11.2000 r. Strona nie skorzystała z tej możliwości, a zajmuje pas drogowy bez wymaganego zezwolenia nieprzerwanie od 1 lipca 1999 r. w związku z czym nałożono na nią opłaty karne w kolejnych miesiącach 2000 r. Tablice reklamowe mają wymiary 1 m 2, a lokalizacja tablic została potwierdzona dokumentacją zdjęciową. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że ustawodawca celowo określił pas drogowy w sposób ogólny, ponieważ przepisy ustawy nie mogły przewidzieć wszystkich stanów faktycznych i okoliczności, gdyby konkretnie wyznaczał szerokość pasa drogowego. Zgodnie z art. 40 ust. 4 ustawy o drogach publicznych za zajęcie pasa drogowego i za umieszczenie w nim urządzeń nie związanych z funkcjonowaniem dróg pobiera się opłaty, a za niedotrzymanie warunków określonych w zezwoleniu lub zajęcie pasa bez zezwolenia pobiera się kary pieniężne. Stosownie do §11 ust. 3 w zw. z § 10 a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych za umieszczenie w pasie drogowym bez zezwolenia zarządcy drogi reklamy, zarządca drogi pobiera karę pieniężną w wysokości dziesięciokrotnej opłaty naliczonej na podstawie § 10 a . Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że jest niesporne, iż tablice reklamowe, jak określa je organ I instancji, czy tablice informacyjne, jak je nazywa strona zainteresowana stały w okresie od 1.07.2000 r. do 31.07.2000 r. na wskazanych w decyzji ulicach, czego dowodzi dołączona szczegółowa dokumentacja zdjęciowa wszystkich tablic. Strona nie kwestionowała wymiarów tablic. Bezsporne jest, że strona nie posiadała zezwolenia na zajęcie pasa drogowego i ustawienie tablic w rozważanym okresie. Słusznie więc organ I instancji dokonał nałożenia opłaty karnej i prawidłowo ustalił jej wysokość. Zarzut podniesiony przez stronę, iż tablice umieszczone na ulicach mają jedynie charakter informacyjny i nie mogą być traktowane jako tablice reklamowe nie jest uzasadniony, bowiem reklama to m. in. rozpowszechnianie informacji o towarach, przedmiotach działalności, podmiotach gospodarczych w formie np. ogłoszeń prasowych, szyldów, podświetlanych tablic. Reklama to działania kształtujące popyt przez poszerzanie wiedzy przyszłych nabywców o towarach i usługach w celu zachęcenia ich do nabywania towarów lub korzystania z usług tego, a nie innego, podmiotu gospodarczego. Posadowione przez "[...]" moduły informacyjno - reklamowe odpowiadają pojęciu reklamy . Na powyższą decyzję skargę wniósł M. M., wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił, że wydanie decyzji w niniejszej sprawie powinno być poprzedzone postępowaniem administracyjnym, przeprowadzonym zgodnie z przepisami kpa. Stwierdził, że naruszono zasady określone w art 80, 81, 7, 77, 10, 107 kpa. Wskazał, że nie wykazano, na jakiej podstawie przyjęto, że wszystkie urządzenia ustawione przez skarżącego w pasach drogowych ulic wskazanych w decyzji to reklamy. W uzasadnieniu brak wyjaśnienia na jakiej podstawie przyjęto za pewny taki a nie inny stan faktyczny, na jakich dowodach się oparto, a jakim dowodom odmówiono wiarygodności . Zdaniem skarżącego część ustawionych urządzeń stanowiły słupy wyłącznie z nazwami ulic. a ponadto część urządzeń postawiono na "terenie osób prywatnych .Stwierdził, że organy administracji nie umożliwiły mu "wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Zarzucił, że z decyzji nie wynika na jakiej podstawie przyjęto wysokość stawki opłat oraz że decyzja nie jest prawidłowo uzasadniona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podnosząc, że jest niesporne, że tablice reklamowe firmy stoją na ulicach [...]bez wymaganego prawem zezwolenia , za które skarżący nie ponosi też żadnych opłat. Poprzednie zezwolenia "wygasły". Postępowanie w podobnych sprawach jest prowadzone od kilku miesięcy , a skarżący w nich, podobnie jak w obecnym, nie uczestniczy. Materiał dowodowy stanowią liczne zdjęcia ustawionych tablic, zawierające daty wykonania i nazwy ulic, a ponadto wszystkie drogi w mieście, poza należącymi do Skarbu Państwa, należą do Gminy [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Mimo że zarzuty skargi są dość ogólne, nie sposób nie zgodzić się z nimi. Jedną z zasad postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej, polegająca m.in. na podjęciu kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli ( art. 7 kpa). Przepis art. 8 kpa stanowi natomiast, że organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, by pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Zgodnie zaś z art. 10 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Choć organy obu instancji powołują się na fakt poinformowania strony skarżącej pismem z dnia 7 listopada 2000 r. , że może zapoznać się ona z dokumentami zebranymi w sprawie i znajdującymi się w siedzibie ZDM i KP [...] oraz wypowiedzieć się co do ich treści w terminie do 21.11.2000 r., w przedłożonych aktach administracyjnych nie ma nie tylko przywołanego pisma, ale też choćby zwrotnego poświadczenia jego odbioru. Wobec tego nie sposób odeprzeć zarzutu skarżącego, że nie umożliwiono mu zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, a, co za tym idzie nie można uznać, że zapewniono skarżącemu czynny udział w każdej fazie postępowania. Zaskarżona decyzja dotyczy okresu od 1 do 30 września 2000 r. i, mimo że organy obu instancji wskazują, że dowodem na obecność przedmiotowych tablic są zdjęcia, dołączone do akt administracyjnych, zdjęcia te, opisane jako dotyczące okresu "od 1 do 15 września 200 r." oraz od 16 do 30 września 2000 r.", w części zostały wykonane w październiku 2000 r., co wynika z dat na nich umieszczonych. Organ drugiej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podaje ponadto, że dołączona dokumentacja zdjęciowa dotyczy okresu od 1 do 31 lipca 2000 r., czyli innego, niż objęty treścią rozstrzygnięcia. Słusznie więc zarzuca skarżący, że organy administracji w niewłaściwy sposób zebrały i oceniły materiał dowodowy. Należy też stwierdzić, że organy administracji nie rozważyły w sposób prawidłowy oznaczenia strony, do której kierowana jest decyzja, bowiem osoba fizyczna jedynie prowadzi działalność gospodarczą pod określoną nazwą, firmą, przy czym nie można tu mówić o "skierowaniu decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie". Zgodnie z art. 40 ust. 4. ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 71 poz. 838 ze zmianami), za zajęcie pasa drogowego i za umieszczenie w nim urządzeń nie związanych z funkcjonowaniem dróg pobiera się opłaty, a za niedotrzymanie warunków określonych w zezwoleniu lub zajęcie pasa bez zezwolenia pobiera się kary pieniężne. Tymczasem decyzja organu pierwszej instancji , utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją, nakłada za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia "opłatę karną", gdy ustawa w takiej sytuacji przewiduje nałożenie kary, a przepis mówi w ogóle jedynie o "opłatach" i "karach". W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną jak i poprzedzającą ją decyzję na mocy art.145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270). Rzeczą organów administracji będzie ponowne rozpatrzenie sprawy zgodnie z przepisami prawa, w tym art. 10 i 107 kpa, z uwzględnieniem powyższych uwag . Na mocy art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.