II SA/Gd 244/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w następującym składzie: Przewodniczący Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. D. i P. D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia w sprawie zawieszenia postępowania dotyczącego budowy obiektu budowlanego postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić solidarnie skarżącym K. D. i P. D. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi. K. D. i P. D., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 stycznia 2019 r., nr [...], stwierdzające niedopuszczalność zażalenia z dnia 17 grudnia 2018 r. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 listopada 2018 r., nr [..], o odmowie zawieszenia postępowania prowadzonego w sprawie budowy obiektu budowlanego – domku holenderskiego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji stalowej, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, o wymiarach 3,20 m x 11,00 m, wraz z zadaszonym tarasem o konstrukcji drewnianej, o wymiarach 3,00 m x 9,50 m, posadowionego bez wymaganego pozwolenia na budowę, na terenie działki nr [..] (w części działki oznaczonej na załączonej do akt sprawy mapie jako "C"), położonej w obrębie geodezyjnym O., gmina W. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 9 kwietnia 2019 r., wydanym na podstawie art. 49 § 1 w zw. z art. 47 § 1 i art. 37 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wezwano pełnomocnika skarżących do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie 8 egzemplarzy odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych, wskazania miejsca zamieszkania skarżących oraz złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżących przed wojewódzkim sadem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, zgodnie z art. 35 p.p.s.a. W wezwaniu wyznaczono termin 7 dni na ich wykonanie pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzeniem z tej samej daty, wydanym na podstawie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 221, poz. 2193), wezwano pełnomocnika skarżących do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni od doręczenia zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpisy zarządzeń zostały doręczone pełnomocnikowi skarżących w dniu 5 maja 2019 r., zaś w dniu 13 maja 2019 r. pełnomocnik uiścił wymagany wpis, nadesłał 8 egzemplarzy odpisów skargi własnoręcznie podpisanych przez pełnomocnika, wskazał adres zamieszkania skarżących oraz nadesłał kopie udzielonych mu pełnomocnictw do reprezentowania skarżących m.in. przed sądami administracyjnymi wszelkich instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych. Z treści art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wynika, że skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z takich wymogów jest obowiązek opatrzenia skargi podpisem strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.), który przy pierwszej czynności procesowej obowiązany jest dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis takiego pełnomocnictwa (art. 37 § 1 p.p.s.a.). Zaznaczyć przy tym należy, że adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuci skargę, której braków formalnych stronie nie usunęła w wyznaczonym terminie. W niniejszej sprawie profesjonalny pełnomocnik skarżących wezwany został do złożenia pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżących przed sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi, ewentualnie do złożenia odpisu tego dokumentu poświadczonego za zgodność z oryginałem, zgodnie z wymogami zawartymi w treści art. 37 p.p.s.a. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera żadnych wskazań, co do sposobu uwierzytelniania pełnomocnictw lub innych dokumentów przez wymienionych w nim pełnomocników, dlatego wymogów poświadczeń odpisów dokumentów należy poszukiwać w przepisach ustaw dotyczących korporacji zawodowych zrzeszających tych pełnomocników. Zgodnie zaś z art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 2115 ze zm.), radca prawny ma prawo sporządzania poświadczeń odpisów dokumentów za zgodność z okazanym oryginałem w zakresie określonym odrębnymi przepisami. Poświadczenie powinno zawierać podpis radcy prawnego, datę i oznaczenie miejsca jego sporządzenia, na żądanie - również godzinę dokonania czynności. Jeżeli dokument zawiera cechy szczególne (dopiski, poprawki lub uszkodzenia) radca prawny stwierdza to w poświadczeniu. Tymczasem w niniejszej sprawie profesjonalny pełnomocnik, prawidłowo wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi, nadesłał zwykłe kserokopie żądanych dokumentów pełnomocnictw bez ich uwierzytelnienia. Na kopiach tych brak jest bowiem zarówno pieczęci "za zgodność z oryginałem", podpisu pełnomocnika, jak i oznaczenia miejsca oraz daty uwierzytelnienia. Braki te powodują natomiast, że nadesłane dokumenty nie posiadają elementów niezbędnych do tego, ażeby uznać je za kopie uwierzytelnione. W konsekwencji należało stwierdzić, że pełnomocnik nie uzupełnił braku formalnego polegającego na przedłożeniu pełnomocnictwa do reprezentowania strony skarżącej, który stanowi przeszkodę do merytorycznego rozpoznania wniesionej skargi. W tym miejscu wskazać należy, że orzecznictwo sądów administracyjnych co do skutków prawnych nieuzupełnienia braków formalnych skargi przez pełnomocnika nie jest jednolite. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela jednak pogląd, że w takiej sytuacji skargę należy odrzucić, bez dodatkowego wzywania strony do uzupełnienia braku formalnego, którego nie uzupełnił pełnomocnik. Wynikająca bowiem z art. 34 p.p.s.a. zasada wolnego wyboru sposobu działania przed sądem administracyjnym polega na tym, że strony same decydują o tym, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym będą występowały osobiście czy przez pełnomocnika. Skoro więc skarżący powierzyli prowadzenie sprawy profesjonalnemu pełnomocnikowi, w zaufaniu do jego wiedzy i kompetencji, to ten, zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a., obowiązany był dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Ewentualne braki w tym zakresie pełnomocnik winien natomiast uzupełnić samodzielnie jako konsekwencje swojego działania i brak jest podstaw, aby wymagać w tym zakresie aktywności od podmiotu, w imieniu którego skargę złożono. Podstawy takiej brak jest w szczególności w sytuacji, gdy – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie – wybrany przez stronę pełnomocnik jest aktywny w postępowaniu, tj. uzupełnił pozostałe braki wskazane w zarządzeniu, a nieuzupełnienie jednego z braków skargi wynika z niedokładności (por. pogląd w postanowieniu NSA z dnia 7 maja 2019 r., I OZ 156/19, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Od profesjonalnego pełnomocnika można bowiem oczekiwać znajomości ciążących na nim obowiązków zawodowych, w tym sposobu dokonywania uwierzytelnienia udzielanych mu pełnomocnictw, bez konieczności angażowania strony, która jednoznacznie wyraziła swoją wolę reprezentowania jej interesów przez pełnomocnika. Ponadto, w ocenie Sądu rozwiązanie, polegające na dodatkowym wezwaniu strony skarżącej do nadesłania pełnomocnictwa lub podpisania skargi w sytuacji błędnego wykonania wezwania Sądu przez pełnomocnika, prowadzi do naruszenia art. 32 Konstytucji RP, a więc zasady równości wobec prawa. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w przypadku stron, które występują przed sądem administracyjnym bez pełnomocnika profesjonalnego, skarga, której brak formalny nie zostanie uzupełniony w wyznaczonym terminie, zostanie odrzucona w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. bez ponownego wezwania. Strona korzystająca z usług profesjonalnego pełnomocnika nie powinna z tego tytułu korzystać z dodatkowych przywilejów. Przywilejem takim byłoby wzywanie strony do uzupełnienia braków skargi wobec niewykonania wezwania przez jej pełnomocnika (zob. postanowienie NSA z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt I OZ 156/19, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że nieuzupełnienie braku formalnego skargi, w sytuacji gdy brak był istotny, a wezwanie precyzyjne i prawidłowo doręczone profesjonalnemu pełnomocnikowi, obligowało Sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi Sąd orzekł w pkt 2 sentencji postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w zw. z art. art. 202 § 2 p.p.s.a., w myśl których Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Jeżeli uprawnienia lub obowiązki skarżących związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, zwrot kosztów następuje na ich rzecz solidarnie.