II SA/Gd 2461/02

WyrokWSA w Gdańsku2005-09-28

Skład orzekający: Barbara Skrzycka- Pilch, Mariola Jaroszewska, Katarzyna Krzysztofowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obiekty budowlane (domek letniskowy i suchy ustęp) wybudowane bez pozwolenia na budowę na terenie przeznaczonym pod lasy, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, podlegają nakazowi rozbiórki na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r.?
Ratio decidendi
Obiekty budowlane wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę, a także na terenie nieprzeznaczonym pod zabudowę zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, podlegają nakazowi rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Brak pozwolenia na budowę oraz realizacja obiektu na terenie leśnym, nawet jeśli plan zagospodarowania przestrzennego nie obowiązywał w momencie budowy, stanowią podstawę do wydania nakazu rozbiórki. Płacenie podatków od nieruchomości nie wpływa na obowiązek rozbiórki obiektu wybudowanego niezgodnie z prawem.
Stan faktyczny
Skarżący D. i A. S. zostali decyzją organu I instancji zobowiązani do rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu letniskowego i suchego ustępu. Obiekty te, wybudowane w latach 1987-1994, nie posiadały pozwolenia na budowę i znajdowały się na działce oznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako teren leśny. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, argumentując, że obiekty te nie są budynkami, nie są trwale związane z gruntem i nie wymagały pozwolenia na budowę, a także że Gmina została powiadomiona o budowie i pobierała podatki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Skrzycka- Pilch Sędziowie Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Agnieszka Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 28 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi D. S. i A. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 sierpnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych oddala skargę. Decyzją z dnia 27 maja 2002r. Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 37 ust. l pkt l ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo Budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2, oraz art. 80, ust. 2, pkt l i art. 83 ust. l ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo Budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414, ze zm.) oraz art. 104 kpa nakazał D. i A. S. rozebrać samowolnie wybudowane obiekty budowlane, zlokalizowane na działce nr [...] w B.: obiekt budowlany o przeznaczeniu letniskowym, o konstrukcji drewnianej, z dachem jednospadowym nietrwale związany z gruntem i o wymiarach 6,00 m. na 4,20 m. minus 2,00 m. na 2,20 m. plus taras z zadaszeniem stanowiący całość z ww. obiektem o wymiarach 7,00 m. na 1,85 m. plus 2,00 m. na 1,00 m oraz obiekt budowlany - suchy ustęp, nietrwale związany z gruntem, o konstrukcji drewnianej i wymiarach 1,00 m. na 1,00 m. Organ ustalił na podstawie dowodu z oględzin, że na działce nr [...]w B. istnieje obiekt budowlany pełniący funkcję letniskową, o konstrukcji drewnianej, z dachem jednospadowym kryty płytami falistymi bitumicznymi. Do budynku przylega taras wraz z zadaszeniem, stanowiący jedną całość z ww. obiektem. Obiekt posadowiony jest na fundamentach punktowych z bloczków betonowych, nietrwale związany z gruntem. Ponadto na przedmiotowej działce zlokalizowany jest suchy ustęp o konstrukcji drewnianej z dachem jednospadowym. Organ powołał się na wypis planu miejscowego ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy K., zatwierdzonym Uchwałą Rady Gminy Nr [...] z dnia 3 lipca 1991r. (Dz.Urz.Woj[...].. Nr [...], poz. [...], ze zm., Dz.Urz.Woj[...].. Nr 19, poz. 171 z 2001r.) działka nr [...] w B. stanowi teren leśny. Powołując się na art. 28 ustawy Prawo budowlane z 1974r. organ I instancji stwierdził, że roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę, a w myśl art. 2. ust. 3 ww. ustawy przez roboty budowlane rozumie się roboty polegające na budowie, montażu, remoncie albo rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części. Na podst. art. 3 powyższej ustawy obiekty budowlane mogą być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli D. i A. S.. W ich ocenie domek letniskowy nie jest budynkiem a obiektem o małej architekturze w rozumieniu art.3 ustawy Prawa budowlanego, ponieważ posiada jedynie lekką konstrukcję na bazie barakowozu, nie jest trwale związany z gruntem i służy rekreacji. Obiekt nie posiada fundamentów jest swobodnie oparty na bloczkach betonowych w związku z czym zgodnie z art. 29 tej ustawy nie wymaga pozwolenia na budowę. Odwołujący wskazują również, że gdy kupowali przedmiotową działkę nie obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego i obowiązek posiadania pozwolenia na budowę domków rekreacyjnego o podstawie nie stałej. Twierdzą również, iż Gmina została powiadomiona o postawieniu domku, zaakceptowała to i obciążyła ich podatkiem od gruntów i zabudowy. Gmina wydała również zgodę na podział i sprzedaż działek i wyznaczenie dróg przez Wydział Geodezji. Zaskarżoną decyzją z dnia 30 sierpnia 2002r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy opisaną wyże decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że działka nr [...] w B. na której wybudowano domek letniskowy przeznaczona jest pod teren lasów. Organ podnosi, iż wprawdzie w chwili budowy przedmiotowego obiektu budowlanego nie było uchwalonego planu zagospodarowania przestrzennego, lecz fakt ten nie może prowadzić do legalizowania samowoli budowlanej w sytuacji, gdy później uchwalony plan obecnie obowiązujący nie przewiduje zabudowy na przedmiotowym terenie. Na podstawie art. l03 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r., do obiektów, których budowa zakończona została przed dniem wejścia w życie ustawy (01.01.1995r.), stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z art. 37 ust. l. pkt l ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz.229 ze zm.), obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stwierdził, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Odnosząc się do argumentów wniesionych przez skarżących organ odwoławczy wyjaśnił, że w myśl art. 2 ust. l Prawa budowlanego z 1974r. przedmiotowe obiekty budowlane nietrwale powiązane z gruntem są obiektami tymczasowymi, których budowę można było rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na ich budowę. Ponadto fakt, iż przedmiotowe obiekty nie naruszają ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska nie może stanowić podstawy do uchylenia przedmiotowej decyzji. Zobowiązania podatkowe na rzecz gminy nie mają związku z przestrzeganiem przepisów ustawy Prawo Budowlane. Wynikłe w tej sytuacji domniemanie, że budowa przedmiotowego obiektu została zaakceptowana, nie może zastąpić wymaganego pozwolenia na budowę. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli D. i A. S. domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu powołali argumenty jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Budowlany wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Organ administracji w zaskarżonej decyzji nie naruszył przepisów prawa, a podniesione w skardze okoliczności nie mają prawnego znaczenia dla oceny legalności decyzji. Prawidłowo organy administracji w toku postępowania ustaliły, że na terenie działki nr [...] przedmiotowy budynek letniskowy powstał w 1994r. na bazie istniejącego od 1987r. barakowozu, zaś suchy ustęp powstał w 1987r. Bezspornie na budowę obu obiektów skarżący nie posiadali pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126, ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez oba organy, przepisu art. 48 tej ustawy, dotyczącego rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem jej wejścia w życie. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe – to jest ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 299, ze zm.). Art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane stanowił, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Dla wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego na wskazanej wyżej podstawie muszą być zatem spełnione dwie przesłanki: - obiekt musi być wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie jego budowy, - obiekt został zrealizowany na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę W sprawie jest bezsporne, że przedmiotowy domek letniskowy wybudowany został przed dniem 1 stycznia 1995r., oraz że skarżący, jako właściciele działki nr [...], nie posiadają ostatecznej decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę, bądź legalizującej istnienie tego obiektu budowlanego w innym trybie określonym w przepisach Prawa budowlanego (pozwolenie na użytkowanie, wznowienie robót budowlanych). Przepis art. 28 Prawa budowlanego z 1974r. stanowił, że roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Wyjątki od tej zasady zostały określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48), wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego z 1974r. Stosownie do § 44 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia pozwolenia na budowę wymagało, między innymi, wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków. Powołane wyżej rozporządzenie nie przewidywało zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę realizacji obiektu o charakterze letniskowym i to niezależnie od tego, jakiej był on konstrukcji. W świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa wybudowanie spornych obiektów budowlanych bez pozwolenia na budowę nastąpiło niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy w rozumieniu art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r. Stosownie zaś do przepisu art. 3 Prawa budowlanego z 1974r. obiekty budowlane mogą być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. Zgodnie z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy, zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Nr [...] z dnia 3 lipca 1991r. (Dz. Urz. Woj. Gd Nr 15, poz. 120, ze zm.) działka nr [...], na której zlokalizowano przedmiotowy obiekt oznaczona jest symbolem RL – tereny lasów, a zatem niedopuszczalna jest na niej realizacja jakichkolwiek obiektów budowlanych (vide: wypis z planu k. akt administracyjnych I instancji). Skoro zatem obiekt postawiono z naruszeniem przepisów, co oznacza bez pozwolenia na budowę oraz na terenie nie przewidzianym pod zabudowę w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, to organ zobowiązany był do wydania decyzji o nakazie rozbiórki. Ustalono również, że w chwili wybudowania spornych obiektów na przedmiotowym terenie nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W tym zakresie zachowuje aktualność, w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 czerwca 1985r. w sprawie sygn. akt III ARN 11/85 (publ. OSNC z 1986r. nr 3, poz. 40), zgodnie z którym terenem, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, jest nie tylko teren przeznaczony w istniejącym planie ogólnym lub szczególnym na inne cele lub pod innego rodzaju zabudowę, ale także teren nie przeznaczony pod zabudowę ze względu na brak takich planów. Podnoszone w skardze argumenty nie zasługują na uwzględnienie. Fakt płacenia podatków od nieruchomości oraz utrzymywania jej w odpowiednim stanie nie mają bowiem wpływu na istnienie obowiązku rozbiórki obiektu wybudowanego niezgodnie z prawem i naruszającego ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego. Orzekając o rozbiórce obiektu budowlanego organ administracji obowiązany jest zbadać zaistnienie wynikających z ustawy przesłanek rozbiórki. Ich wystąpienie skutkuje wydaniem decyzji nakładającej obowiązek rozbiórki obiektu wybudowanego niezgodnie z prawem. Przytoczony wyżej przepis art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane nie pozostawiał organom administracji sfery uznaniowości w zakresie zastosowania sankcji rozbiórki. Stwierdzenie, że wzniesienie określonego obiektu budowlanego nastąpiło bez wymaganego pozwolenia na budowę i narusza ustalenia obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego obliguje organ administracji do nakazania jego rozbiórki. Wszelkie pozostałe podnoszone przez skarżących okoliczności, nie mają w świetle powołanego wyżej przepisu art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło