II SA/Gd 247/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie: WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) WSA Alina Dominiak Protokolant Jarosław Skopczyński po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Spółki z o.o. w S. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia 14 grudnia 2000 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu urządzenia ustępu oddala skargę. Okręgowy Inspektor Pracy decyzją z dnia 14 grudnia 2000 r. utrzymał w mocy decyzję nr [...] zawartą w nakazie nr [...] wydanym przez Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy z dnia 3 listopada 2000 r., mocą której na podstawie art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (jednolity tekst Dz. U. z 1985 r. Nr 54, poz. 276 ze zm.), art. 233 Kodeksu pracy, § 25 ust. 2 załącznika do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. Nr 129, poz. 844) nakazano "A" Spółce z o.o. w S. urządzić ustęp w obiekcie magazynowym zlokalizowanym przy ul. [...] w S.. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że wydana przez Inspektora Pracy decyzja nr [...], w zakresie merytorycznym jest zgodna z obecnie obowiązującymi przepisami prawa pracy. Inspektor Pracy wydając decyzję nakazową nr [...] zobowiązał pracodawcę do urządzenia ustępu w obiekcie magazynowym przy ul. [...]w S.. Wydając przedmiotową decyzję Inspektor Pracy powołał się na § 25 ust. 2 załącznika do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r., w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. Nr 129, poz. 844), zgodnie z którym w budynkach w których zlokalizowane są stanowiska pracy należy urządzić ustępy. Ustawodawca nie uzależnia tego obowiązku od czasu świadczenia pracy, mówi tylko o stanowisku pracy oraz o odległości. Faktem jest, iż magazyn przy ul. [...]w S. jest znacznie oddalony od siedziby zakładu pracy. Ponadto organ odwoławczy zaznaczył, iż pomieszczenia higieniczno-sanitarne, do jakich należą ustępy, nie są pomieszczeniami pracy nie mogą więc mieć do nich nawet odpowiedniego zastosowania ograniczenia odnoszące się do pomieszczeń pracy. W związku z tym pracownicy wykonujący pracę w magazynie powinni mieć możliwość korzystania z ustępu zlokalizowanego w obiekcie, w którym świadczona jest praca. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego "C" Spółka z o.o. w S. domagała się uchylenia powyższej decyzji, zarzucając naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bhp. Skarżąca podała, że magazyn przy ul. [...]nie jest pomieszczeniem pracy, gdyż czas przebywania w nim pracowników w ciągu jednej zmiany roboczej jest krótszy niż 2 godziny. Prace w tym magazynie wykonywane są sporadycznie około 1 – 3 godzin tygodniowo. Zgodnie z powołanym rozporządzeniem pomieszczeniami pracy są pomieszczenia przeznaczone na pobyt pracowników, w których wykonywana jest praca. Natomiast za przeznaczone na pobyt pracowników nie uważa się pomieszczeń, w których łączny czas przebywania pracowników w ciągu jednej zmiany roboczej jest krótszy niż 2 godziny. Ponadto skarżąca stwierdziła, że przedmiotowy magazyn wynajmuje i wszelkie prace ponad bieżącą konserwację obciążają wynajmującego. Okręgowy Inspektor Pracy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła zostać uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zgodnie z art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1367 ze zm.) w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy uprawnione są w wypadku gdy naruszenie dotyczy przepisów zasad bezpieczeństwa i higieny pracy do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym w nakazie terminie. Obowiązek zapewnienia pracownikom przez pracodawcę odpowiednich urządzeń higienicznosanitarnych wynika z art. 233 Kodeksu pracy. Pojęcie pomieszczeń higienicznosanitarnych zostało sprecyzowane w przepisach rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. Nr 129, poz. 844), które zostało wydane na podstawie upoważnienia zawartego w art. 23715 § 1 Kodeksu pracy. Stosownie do § 2 pkt 2 cytowanego rozporządzenia przez "pomieszczenie higienicznosanitarne" rozumie się między innymi ustępy. Pomieszczenia i urządzenia higienicznosanitarne znalazły uregulowanie w Dziale V cytowanego wyżej rozporządzenia. Zgodnie z § 111 ust. 1 pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom pomieszczenia i urządzenia higienicznosanitarne, których rodzaj, ilość i wielkość powinny być dostosowane do liczby zatrudnionych pracowników, stosowanych technologii i rodzajów pracy oraz warunków, w jakich praca jest wykonywana. Wymagania dla pomieszczeń i urządzeń higienicznosanitarnych określone zostały w załączniku do rozporządzenia (ust. 2 § 111). Przepis §1 ust. 1 niniejszego załącznika stanowi, że pomieszczenia higienicznosanitarne powinny znajdować się w budynku, w którym odbywa się praca, albo w budynku połączonym z nim obudowanym przejściem, które w przypadku przechodzenia z ogrzewanych pomieszczeń pracy powinno być również ogrzewane. Natomiast § 25 ust. 1 przedmiotowego załącznika reguluje odległości w jakich powinny być zlokalizowane ustępy od stanowiska pracy. Jak wynika z cytowanych wyżej przepisów obowiązek urządzenia ustępu nie zależy od tego czy określone pomieszczenie jest "pomieszczeniem pracy" w rozumieniu cytowanego rozporządzenia. Praca może bowiem być wykonywana w pomieszczeniach pracy jak i poza nimi. Niezależnie od tego, gdzie praca jest wykonywana na pracodawcy spoczywa obowiązek zapewnienia pracownikom odpowiedniej ilości ustępów. Należy zwrócić uwagę, że § 25 ust. 1 załącznika do rozporządzenia określa również odległość ustępu dla pracowników pracujących stale na otwartej przestrzeni. Świadczy to wyraźnie o tym, że obowiązek urządzenia ustępów nie został powiązany z pomieszczeniem pracy, lecz ze stanowiskiem pracy. Przez stanowisko pracy rozumie się natomiast przestrzeń pracy, wraz z wyposażeniem w środki i przedmioty pracy, w której pracownik lub zespół pracowników wykonuje pracę (§ 2 pkt 8 cytowanego wyżej rozporządzenia). Niewątpliwie magazyn przy ulicy [...]w S. jest takim stanowiskiem pracy, a co za tym idzie również w tym obiekcie powinien być urządzony ustęp. Jednocześnie jak wynika z powołanych wyżej przepisów obowiązek zapewnienia pracownikom pomieszczeń i urządzeń higienicznosanitarnych obciąża pracodawcę niezależnie od tego czy pracownicy świadczą pracę w obiektach stanowiących własność pracodawcy czy też w obiektach, z których korzysta na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej z innym podmiotem. Wobec tego bez znaczenia dla realizacji tego obowiązku pozostaje podnoszony przez skarżącą fakt dzierżawienia obiektu magazynowego, w którym znajdują się stanowiska pracy. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.