II SA/Gd 262/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. P. i M. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z ich skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: odmówić skarżącym przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskiem z 18 sierpnia 2013 r. M. J. i E. P. zwrócili się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazali, że pozostają w złej sytuacji finansowej. Z przyczyn zdrowotnych E. P. nie pracuje, K. P. otrzymuje emeryturę w kwocie 943,43 zł, M. J. pracuje i zarabia 1400 zł, Z. J. szuka pracy, pozostaje na urlopie bezpłatnym, na utrzymaniu mają dwoje dzieci w wieku szkolnym. W związku z powziętymi wątpliwościami co do możliwości płatniczych wnioskodawców pismem z 19 sierpnia 2013 r., zobowiązano ich do przedłożenia szeregu dokumentów źródłowych i złożenia oświadczeń w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Skarżący nadesłali kserokopie dwóch dowodów rejestracyjnych: Fiat Cinquecento rok prod. 1995 wedle oświadczenia niesprawny o wartości 300 zł oraz Opel Corsa rok produkcji 1996 o wartości 2500 zł. K. P. oraz Z. J. oświadczeń w przedmiocie posiadania pojazdów nie złożyli. Kserokopie przekazu pocztowego dotyczącego emerytury K. P. na kwotę 943,41 zł. Dokumentu potwierdzającego status bezrobotnego E. P. nie przedstawiono. Także brak jest kopii zeznania podatkowego złożonego przez E. P. i jego małżonkę. Natomiast z kopii zeznania podatkowego M. i Z. J. wynika, że w 2012 r. uzyskali dochód z tytułu pracy oraz działalności wykonywanej osobiście. Z analizy wyciągów z rachunków bankowych małżonków J. wynika, że dokonane zostały wpłaty gotówkowe na konto w PEKAO dwa razy po 2 tys. zł oraz dwa przelewy na łączną kwotę 3879 zł; na konto M. J. w PKO Banku Polskim nastąpiła wpłata wynagrodzenia za lipiec w wysokości 1863 zł. Przedstawione wyciągi nie obejmują pełnych 3 miesięcy jak było wskazane w wezwaniu. A małżonkowie P. nie złożyli oświadczeń o nieposiadaniu rachunków bankowych. Skarżący przedstawili wezwanie do zapłaty z tytułu opłat za lokal mieszkalny na kwotę 3659,22 zł oraz potwierdzenie wpłaty na poczet tych zaległości kwoty 1000 zł. Rozpatrując przedmiotowy wniosek referendarz zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym- zwanej dalej P.p.s.a. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.), gdy zaś wykaże tylko, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) wówczas referendarz może przyznać mu prawo pomocy w zakresie częściowym. Na mocy art. 255 P.p.s.a. w sytuacji gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Czynności określone w tym przepisie podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji podmiot wezwany do uzupełnienia oświadczenia winien z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania, gdyż jak już wyżej wskazano, to w interesie strony leży przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy. Oceniając przedstawione dokumenty referendarz doszedł do wniosku, że argumentacja wnioskodawców i przedstawione dokumenty nie stanowią materiału jednoznacznie świadczącego o braku środków na prowadzenie niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Po pierwsze zasadne jest uznanie, że rodzina wnioskodawców posiada źródła dochodów, których nie ujawniła. Bezspornie świadczą o tym wpłaty gotówkowe dokonywane na konto. Nie ma żadnych dowodów na okoliczność braku zatrudnienia po stronie E. P. ( nie świadczy o tym orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności) oraz o braku zarobkowania przez Z. J. Nie zostały wyjaśnione kwestie posiadanych nieruchomości przez rodzinę. Licząc wysokość dochodów rodziny M. J. wynikającą w obrotów na rachunkach bankowych przyjmując, że są to dochody z okresu 3 miesięcy, to sumując je (3879 zł + 2 x 2000 zł + 1863 zł) otrzymujemy kwotę 9742 zł, co miesięcznie daje kwotę 3247 zł. Przy braku wskazania miesięcznych wydatków i kosztów utrzymania kwota ta jawi się jako nie najniższa na czteroosobową rodzinę. Dochodów małżonków P. nie sposób ustalić z braku dokumentów w tym przedmiocie. Zaniechanie zastosowania się przez stronę do wezwania sądu (lub referendarza sądowego) ma zaś ten skutek, że sąd (lub referendarz sądowy) nie może skorzystać ze wszystkich koniecznych do rozstrzygnięcia wniosku oświadczeń bądź dokumentów źródłowych. Ich brak powoduje, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości. To bowiem strona ma przekonać rozpatrującego wniosek, że znajduje się w takiej sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Reasumując, w ocenie referendarza sądowego, wnioskodawcy nie wykazali, iż zachodzą okoliczności do uwzględnienia ich wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Przedstawione w formularzu dane w zestawieniu z brakiem udzielenia pełnej odpowiedzi na wszystkie zapytania zawarte w wezwaniu z dnia 19 sierpnia 2013 r. uniemożliwiają dokonanie rzetelnej oceny ich sytuacji majątkowej, a w konsekwencji pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeszcze raz podkreślić należy, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Jeżeli zaś fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt FZ 360/04, niepubl.). Mając na względzie wszystkie powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.