II SA/Gd 2661/01
WyrokWSA w Gdańsku2005-03-10
Skład orzekający: Sędzia NSA Zdzisław Kostka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpoznając odwołanie od decyzji nieostatecznej, może ją zmienić na podstawie art. 132 k.p.a. bez zgody wszystkich stron postępowania, jeśli odwołanie wniosła tylko jedna ze stron?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który wydał decyzję nieostateczną, może zmienić tę decyzję na podstawie art. 132 § 2 k.p.a. w wyniku rozpoznania odwołania, nawet jeśli odwołanie wniosła tylko jedna ze stron, ale tylko pod warunkiem uzyskania zgody pozostałych stron na zmianę zgodną z żądaniem odwołania. Brak takiej zgody, a także wydanie decyzji zmieniającej na podstawie art. 155 k.p.a. (dotyczącego decyzji ostatecznych) lub bez uwzględnienia istoty odwołania, stanowi rażące naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę (przebudowę linii elektroenergetycznej) wydanego przez Prezydenta Miasta, a następnie utrzymanego w mocy przez Wojewodę. Skarżący zarzucali, że decyzje nie uwzględniają ich żądań dotyczących usunięcia przyłącza energetycznego zwisającego nad ich nieruchomością oraz przesunięcia słupa energetycznego. Sąd administracyjny stwierdził nieważność zarówno decyzji Wojewody, jak i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta, wskazując na rażące naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności art. 132 k.p.a.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta. 2. Orzekł, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym wyroku nie mogą być wykonane. 3. Zasądził od Wojewody solidarnie na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. K. i A. K. na decyzję Wojewody z dnia 27 kwietnia 2001 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta Miasta z dnia 7 marca 2001 r. nr [...] [...], 2. orzeka, iż decyzje wymienione w punkcie pierwszym wyroku nie mogą być wykonane, 3. zasądza od Wojewody solidarnie na rzecz skarżących H. K. i A. K.10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 2 lutego 2001 r. nr [...] [...] Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił A S.A. w T. pozwolenia na przebudowę napowietrznej linii elektroenergetycznej przy ul. [...] i ul. [...] w T. Zatwierdzony projekt przewidywał m.in. modernizację przyłącza energetycznego do budynku przy ul. [...] (działka nr [...]), przebiegającego nad nieruchomością położoną przy ul. [...] (działka nr [...]).
Odwołanie od tej decyzji wniósł w imieniu współwłaścicielek działki nr [...] T. M. i H. K. A. K. Z odwołania wynikało, że odwołujące się nie zgadzają się na przeprowadzenie przyłącza do nieruchomości przy ul. [...] nad ich nieruchomością (domagają się, aby przyłącza były prostopadłe do linii zasilającej) oraz, że wnoszą o przesunięcie słupa elektrycznego stojącego naprzeciw sąsiedniej ich nieruchomości przy ul. [...], tak aby nie zwężał wjazdu na tą nieruchomość.
Odwołanie zostało wniesione w dniu 26 lutego 2001 r. W dniu 7 marca 2001 r. Prezydent Miasta podjął decyzję nr [...] [...], którą, powołując się na art. 155 k.p.a., zmienił decyzję z dnia 2 lutego 2001 r. poprzez "wyłączenie" działek nr [...] i nr [...] oraz wykreślenie na stronie czwartej wierszy od 7 do 14, wskazujących, że decyzję o pozwoleniu na budowę otrzymują właściciele działek nr [...] i [...]. W decyzji z dnia 7 marca 2001 r. wskazano, że wydaje się ją po rozpatrzeniu odwołań T. M. i H. K., zaś w uzasadnieniu stwierdzono, że została podjęta za zgodą stron w związku z odstąpieniem od wymiany istniejącego przyłącza elektroenergetycznego do budynku przy ul. [...].
Również od decyzji z dnia 7 marca 2001 r. A. K. wniósł odwołanie w imieniu T. M.i H. K.. W odwołaniu stwierdził, że decyzją z dnia 7 marca 2001 r. nie załatwiono istoty problemu, który polega na usunięciu zwisającego nad działką nr [...] przyłącza do budynku przy ul. [...]. Odwołując się do naniesionej na projekt uwagi, że za zgodą stron odstąpiono od wymiany przyłącza, twierdził, iż stwierdzenie to nie jest prawdziwe. Podniósł też, że wnosił odwołanie do organu wyższego stopnia, otrzymał zaś decyzję organu pierwszej instancji. Zakwestionował też poprawność zastosowania art. 155 k.p.a.
Rozpoznając odwołanie Wojewoda decyzją z dnia 27 kwietnia 2001 r. nr ABIT[...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 7 marca 2001 r. W uzasadnieniu wskazał, że organ pierwszej instancji był na podstawie art. 132 k.p.a. uprawniony do tego, aby nie przesyłać odwołania do organu wyższego stopnia i zmienić swoją decyzję. Stwierdził też, że A. i K. W., właściciele działki nr [...], w oświadczeniu z dnia 5 marca 2001 r. nie wyrazili zgody na zmianę przyłącza, wnosząc o pozostawienie dotychczasowego zasilania ich budynku oraz, że inwestor w piśmie z dnia 7 marca 2001 r. wyraził zgodę na niewymienianie tego przyłącza. W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji miał podstawy do zmiany nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Skargę na wskazaną decyzję Wojewody wnieśli H. K. i A. K. W skardze zarzucili, że decyzję oparto na nieistniejącym wniosku właścicieli działek nr [...] i nr [...], że nie doprowadzano do usunięcia przyłącza znad działki nr [...], że nie uwzględniono żądania przesunięcia słupa energetycznego oraz, że pominięto w postępowaniu A. K., który jest współwłaścicielem działki nr [...]. Do skargi dołączyli oświadczenie A. i K. W., w którym zaprzeczono twierdzeniu zawartemu w decyzji Wojewody z dnia 27 kwietnia 2001 r., że nie wyrazili zgody na zmianę przyłącza energetycznego do ich budynku.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Podejmując zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji rażąco naruszono art. 132 k.p.a. Zgodnie z art. 132 § 1 k.p.a. jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję. Natomiast w myśl art. 132 § 2 k.p.a. organ administracji, który wydał zaskarżoną decyzję, może, uznając, że odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję, nawet wtedy, gdy odwołanie wniosła jedna ze stron, jednakże pod warunkiem, że pozostałe strony wyraziły zgodę na uchylenie lub zmianę zgodnie z żądaniem odwołania.
W niniejszej sprawie odwołanie dotyczyło dwóch kwestii. Po pierwsze linii energetycznej zwisającej nad działką nr [...], po drugie słupa elektrycznego naprzeciwko nieruchomości przy ul. [...], przy czym skarżący dążyli zarówno do usunięcia przyłącza, jak i słupa elektrycznego. Eliminując z decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na przebudowę działki nr [...] i nr [...] nie załatwiono kwestii wskazanych w odwołaniu. Kwestie te zostałyby załatwione po myśli odwołujących się, gdyby organ wydał decyzję, z której wynikałoby, że przyłącze nad działką nr [...] i słup naprzeciw nieruchomości przy ul. [...] zostaną usunięte. Eliminacja z decyzji o pozwoleniu na budowę, którym zatwierdzono projekt budowlany przewidujący wymianę przyłączy (modernizację), działek nr [...] i nr [...] oznacza zaś, że przyłącze do działki nr [...], które przebiega nad działką nr [...], nie będzie modernizowane, czyli pozostanie w dotychczasowej postaci. Eliminacja wskazanych działek oznacza też, że nie odniesiono się do podniesionej w odwołaniu kwestii słupa elektrycznego naprzeciwko nieruchomości przy ul. [...]. Nie ulega zatem wątpliwości, że decyzją z dnia 7 marca 2001 r. Prezydent Miasta nie uwzględnił w ogóle odwołania od swej decyzji z dnia 2 lutego 2001 r.
Z decyzji z dnia 2 lutego 2001 r. wynika, że organ administracji uznał, iż stronami postępowania, w którym ta decyzja została podjęta, są poza inwestorem właściciele licznych nieruchomości (17), w tym właściciele działki nr [...], mianowicie A. W., T. W. i K. W. Zatem, skoro odwołanie wniosła tylko jedna ze stron, to możliwość zmiany zaskarżonej decyzji zależała od zgody pozostałych stron na zmianę zgodną z żądaniem odwołania. W aktach brak takiej zgody, już nie tylko od właścicieli wszystkich siedemnastu nieruchomości, ale przede wszystkim od właścicieli działki nr [...], których zmiana bezpośrednio dotyczy. Wbrew temu, co twierdzi Wojewoda zgoda ta nie jest zawarta w oświadczeniu z dnia 5 marca 2001 r. Pomijając to, że treść tego oświadczenia nie odnosi się do wyżej wskazanego żądania odwołania, to jest ono podpisane tylko przez K. W.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie rażąco naruszono art. 132 § 1 k.p.a.
Zaznaczyć w tym miejscu należy, że na art. 132 k.p.a. powołał się wyraźnie jedynie organ drugiej instancji. Nie ulega jednak wątpliwości, że naruszył go także Prezydent Miasta, gdyż wskazał, że decyzję z dnia 7 marca 2001 r. wydaje po rozpatrzeniu odwołania, zaś jedynie art. 132 k.p.a. daje podstawy do samokontroli w wyniku rozpoznania odwołania. Prezydent Miasta powołał się w prawdzie na art. 155 k.p.a., jednakże jest to też rażące naruszenie prawa, gdyż ten przepis, co z niego w sposób oczywisty wynika, dotyczy decyzji ostatecznych, zaś decyzja z dnia 2 lutego 2001 r. ostateczna nie była, skoro Prezydent rozpoznawał właśnie od niej odwołanie.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na postawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji nada bieg odwołaniu od swojej decyzji z dnia 2 lutego 2001 r. Jeżeliby zaś chciał zastosować art. 132 k.p.a., to uwzględni niniejsze wskazania, co do interpretacji tego przepisu.
Wobec uwzględnienia skargi Sąd na mocy art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie mogą być wykonane oraz na mocy art. 200 w zw. z art. 210 § 2 tej ustawy orzekł o kosztach postępowania.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z tym poza powołanymi przepisami Sąd miał na względzie, że jeżeli decyzja jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 k.p.a., to stosownie do art. 119 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może sprawę rozpoznać w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło